Energie

Politieke standpunten over de energievoorziening 

Duurzame Kieswijzer: dit is hoe de politieke partijen denken over de energievoorziening in ons land.
16-02-2021 - door Redactie
Energievoorziening van Nederland

Energie is een heel belangrijk onderdeel in de verduurzaming van ons land. Want om de doelen van het Klimaatakkoord te halen moet in 2050 de energievoorziening in Nederland bijna helemaal duurzaam en CO2-neutraal zijn. Daar moet hard aan gewerkt worden.

Voor de Duurzame Kieswijzer hebben we de 9 grootste politieke partijen een aantal stellingen rond het thema 'Energie' voorgelegd. Ook zijn we in hun verkiezingsprogramma's gedoken. Hieronder vind je - op alfabetische volgorde - hoe de verschillende partijen erover denken en wat ze van plan zijn. 

Goed om te weten; voor de Duurzame Kieswijzer hebben we de negen grootste politieke partijen aangeschreven en acht hebben daar gehoor aan gegeven. Van hen lees je hieronder de antwoorden en standpunten. 

Energie voor Nederland

In 2050 een 'bijna helemaal duurzame en CO2 neutrale energieopwekking' is dus wat we hebben afgesproken in het Klimaatakkoord. 

Oké, we weten dus wat het uiteindelijke doel is Maar waar staan we nu? Volgens dit NOS-artikel (publicatie januari 2020) doen we het op dit moment niet al te best. Sterker nog, Nederland bungelt met 7,4% duurzame energie onderaan het lijstje van EU-landen. Experts gaan echter wel uit van een flinke inhaalslag. Bijvoorbeeld door het aansluiten van nieuwe windparken op het net. Als er geen tegenslagen zijn komen we daarmee in 2023 op 16% duurzame energie terwijl het doel voor dat jaar minimaal 27% is.

Goed om te weten, als we het hebben over energie dan gaat het over elektriciteit, gas en warmte. Voor 2030 is het doel dat 70 procent van alle elektriciteit uit hernieuwbare bronnen komt. Dat zul je hieronder ook terug zien komen in antwoorden van de partijen. Laten we eens kijken wat ze van onderstaande stelling vinden.

De stelling

Nederland mag in 2030 alleen nog maar hernieuwbare energie gebruiken.

En dit vinden de partijen ervan: 

  • CDA: Oneens

"Het CDA staat achter het klimaatakkoord waarin we afgesproken hebben dat in 2030, 70 procent van alle elektriciteit uit hernieuwbare bronnen bestaat. Het CDA is voor beleid dat realistisch, haalbaar en betaalbaar is."

  • ChristenUnie: Oneens

'"De ChristenUnie wil 55% reductie van CO2 in 2030 en volop inzetten op hernieuwbare energie. Er moet wel veel werk verzet worden."

  • D66: Oneens

"D66 wil de klimaatdoelen niet alleen halen, we doen er ook een flinke schep bovenop. We gaan voor 60% CO2 vermindering in 2030. Dat betekent dat we anders moeten wonen, reizen, produceren en handelen, en ook anders met onze energie moeten omgaan. We investeren fors in onderzoek en nieuwe technieken om voor alles hernieuwbare energie te gebruiken. Het is niet haalbaar om in 2030 alleen nog maar hernieuwbare energie te gebruiken. Maar we zijn het aan onszelf en toekomstige generaties verplicht om al een heel eind op weg te zijn."

  •  GroenLinks: Oneens

"Dat zou GroenLinks wel willen, maar het is niet haalbaar op deze termijn. GroenLinks zet in op een duurzame elektriciteitsopwekking en een klimaatneutrale industrie in 2040. Dat is heel ambitieus maar wel haalbaar. In 2045 willen we dat Nederland klimaatneutraal is."

  • PvdA: Eens

"Toekomstige generaties verdienen een planeet die niet bedreigd wordt door de opwarming van de aarde. Daarvoor is het noodzakelijk om de energievoorziening zo snel mogelijk te vergroenen."

  • PvdD: Eens

"De Partij voor de Dieren wil dat in 2030 alleen hernieuwbare energie wordt gebruikt. Naast het gebruik van hernieuwbare energie zetten we massaal in op het verminderen van het energiegebruik. De meest duurzame energie is namelijk de energie die je niet gebruikt."

  • SP: Eens

"Het zou prachtig zijn als alle energie binnen 10 jaar schoon is. Wij willen fors meer wind op zee en de aanleg van collectieve zonnepanelen. De overheid moet hier heel veel meer in investeren, zodat dit zo snel mogelijk gerealiseerd wordt. Wij willen de energievoorziening dan ook weer publiek maken."

  • VVD: Oneens

"De energietransitie is een marathon en geen sprint. Hierbij zijn voor de VVD draagvlak, haalbaarheid en betaalbaarheid van belang. Ook moet er altijd voldoende energie beschikbaar zijn. De VVD houdt hierbij vast aan de Klimaatwet. In de Klimaatwet staat een streefdoel voor 100% CO2-neutrale elektriciteitsproductie in 2050 opgenomen."

Kernenergie of geothermie? 

Er moet duidelijk iets gebeuren om de klimaatdoelen te halen en zo Nederland op een duurzame manier van energie te (gaan) voorzien. Dat kan op allerlei verschillende manieren. Bijvoorbeeld met zonne-, wind- of kernenergie. Maar ook met biomassa of geothermie. 

In dit heldere overzicht lees je welke hernieuwbare energiebronnen er zijn. Maar ook wat ze impliceren en waarom ASN Bank er bijvoorbeeld voor kiest wél in zonne- en windenergie te investeren en niet in kernenergie. 

Een energiemix

De partijen kiezen bijna allemaal voor een (duurzame) energiemix. Zo zetten D66, GroenLinks en PvdA in op zon- en windenergie en (groene) waterstof. PvdD voegt daar ook aardwarmte aan toe en is van plan om dichtbij duurzame energie op te wekken. ChristenUnie wil toewerken naar een lokaal vormgegeven energiesysteem van volledig hernieuwbare energie, onder andere met zonnepanelen en warmtepompen. 

CDA zet in op zonne-energie, duurzame biomassa en energiebesparing. Ook vinden ze kernenergie voor de periode na 2030 een serieuze optie en ontwikkelen ze plannen voor tenminste 2 extra kerncentrales. Daarnaast kijken ze naar de mogelijkheden van geothermie en waterstof. Ook SP maakt werk van geothermie en wil flink inzetten op het opwekken van windenergie op zee. Als het aan de PVV ligt komt gas niet langer uit Groningen maar uit de bodem van de Noordzee en importeren we dit uit landen als Noorwegen en Engeland. Ook deze partij wil extra kerncentrales en daarnaast inzetten op thorium. Samen met CDA en PVV ziet ook VVD kansen in kernenergie en wil daarnaast productie, gebruik en export van (groene) waterstof stimuleren. 

Ook goed om te weten. Over kolencentrales zijn de partijen het grotendeels eens. Bijna alle partijen willen de kolencentrales in ons land sluiten. Behalve de PVV, die wil ze openhouden. Een enkeling houdt vast aan de afgesproken sluiting ervan in 2030 en de overige partijen vinden hoe sneller dicht, hoe beter. 

Voor of tegen kernenergie?

Kernenergie is best een lastig onderwerp want wat betekent het om ervoor of ertegen te zijn? In de rubriek 'Duurzaam Dilemma' van ASN Bank legt duurzaamheidsexpert Piet uit wat kernenergie inhoudt en wat de voors en tegens zijn. Dit kan je helpen om te bepalen wat je van het standpunt van de partijen vindt.  

Zoals je hierboven al kon is lezen is CDA vóór het gebruik van kernenergie, met name voor de periode na 2030 vinden ze het een serieuze optie. 'Samen met de energiesector ontwikkelen we daarom nieuwe plannen voor tenminste twee extra kerncentrales.' VVD staat er ook positief tegenover en noemt kernenergie 'onmisbaar voor Nederlands strategische onafhankelijkheid.' Ze willen de huidige kerncentrale in Borssele langer openhouden (de sluiting daarvan staat gepland voor 2033) en daarnaast nieuwe centrales bouwen. PVV wil ook extra kerncentrales bouwen 'die veiliger zijn dan ooit'.  ChristenUnie wil geen nieuwe kerncentrales maar ziet wel mogelijkheden om de centrale in Borssele - mits veilig en verantwoord - langer open te houden zodat deze een bijdrage kan leveren aan 'een stabiel elektriciteitssysteem tijdens de transitie'. 

Het merendeel van de partijen is echter geen voorstander. PvdD en PvdA willen de centrale in Borssele zo snel mogelijk sluiten. Ook D66 wil dat deze centrale dichtgaat. Ze maken daarbij wel de aantekening dat ze 'een open vizier houden op ontwikkelingen in deze technologie' maar dat Nederland geen subsidie zal verlenen voor kerncentrales, geen garanties levert voor de verkoopprijs ervan of kernenergie voorrang zal geven op het net. SP is er ook geen voorstander van en GroenLinks vindt het geen optie voor het opwekken van energie. Ze noemen daarbij de bouw die tientallen jaren duurt, de grote kosten die ermee gepaard gaan en het risico op ongelukken waarmee generaties na ons opgezadeld kunnen worden. 

Duurzaam wonen in Nederland

Eén van de sleutelposities voor het verduurzamen van ons land vinden we dichtbij huis. Namelijk in woningen. In de bouw van nieuwe woningen maar ook het verduurzamen van bestaande. Bijvoorbeeld door deze beter te isoleren, van het gas af te halen en te voorzien van zonnepanelen. Hiermee kan het comfort omhoog en de rekening en klimaatimpact naar beneden. 

Ben je benieuwd hoe je aan de slag kunt met het verduurzamen van je woning? Bekijk dan eens deze artikelen over Duurzaam wonen op Zo Maakt Geld Gelukkig. 

De stelling

Alle Nederlandse huizen moeten in 2030 energieneutraal zijn.

  • CDA: Oneens

"Het CDA vindt dat Nederland vanwege het klimaatakkoord en de doelstellingen van Parijs in 2050 moet klimaatneutraal zijn. Dat geldt dan ook voor de gebouwde omgeving. Alle huizen in 2030 energieneutraal is daarbij niet realistisch."

  • ChristenUnie: Oneens

"We zijn ambitieus, maar realistisch. Wij hebben een plan om 2 miljoen woningen te isoleren voor 2030 met een nationale isolatiebrigade. Nieuwbouwhuizen worden gasvrij gebouwd. In het bouwbesluit wordt de geschiktheid van daken voor zonne-panelen en het aanleggen van laadinfrastuctuur verplicht gesteld."

  • D66: Oneens

"Voor D66 is het helder: alle huizen gaan voor 2050 van het aardgas af, zoals afgesproken in het Klimaatakkoord. We helpen zoveel mogelijk met het isoleren en verduurzamen. Niet elke woning zal energieneutraal kunnen worden. Daarom willen we ook een transparante markt waar mensen en bedrijven ook kunnen kiezen voor schone en betaalbare warmte en elektriciteit."

  • GroenLinks: Oneens

"Ook hier geldt: dat is helaas niet haalbaar. GroenLinks wil landelijk fors inzetten op isolatie en zonnepanelen op daken waardoor het gasverbruik flink omlaag gaat en er meer duurzame energie wordt opgewekt. Daarnaast moeten hele wijken tegelijkertijd van het gas af. Maar 2030 helemaal energieneutraal halen we helaas niet."

  • PvdA: Oneens

"Iedereen heeft recht op een betaalbare woning. Voor bestaande gebouwen moet een geleidelijke omslag plaatsvinden van gas naar energieneutraal, waarbij huishoudens niet met onredelijke kosten worden opgescheept. Nieuwbouw moet energieneutraal worden opgeleverd. Energieneutraliteit van alle 8 miljoen huizen in Nederland is helaas niet haalbaar in 2030."

  • PvdD: Eens

"De Partij voor de Dieren wil dat in 2030 alle woningen, kantoren en andere gebouwen energieneutraal zijn. Alle nieuwbouw wordt in principe energiepositief, en wekt dus meer energie op dan zij verbruikt. Zo compenseren we voor oude woningen die niet (voor 2030) energieneutraal gemaakt kunnen worden."

  • SP: Eens

"Wij willen alle huizen energieneutraal maken. De SP wil dat de overheid dit met collectieve zonnepanelen en een masterplan isolatie mogelijk maakt voor alle huishoudens, vergelijkbaar met de aanleg van riolering. 2030 is ambitieus, maar met genoemde overheidsinzet moet het wel worden geprobeerd."

  • VVD: Oneens

"We zetten de komende jaren flinke stappen om huizen goed te isoleren en energie te besparen. Dat is een enorme operatie, waarin we ook huiseigenaren en huurders moeten meenemen. Ook komen er steeds betere technieken beschikbaar en dalen de kosten de komende jaren. Daarom wil de VVD stevig en realistisch aan de slag om de doelen van Parijs te halen."


Duurzaam wonen is comfortabel en beter voor het klimaat  

Duurzaam wonen; hoe dan? 

Vrijwel alle partijen willen het voor woning-eigenaren aantrekkelijk maken om te verduurzamen. SP vindt dat de energierekening omlaag moet. GroenLinks heeft het over subsidies en goedkope leningen om te verduurzamen. VVD over het fiscaal aftrekbaar maken van deze maatregelen en PvdA wil dat de salderingsregeling ook na 2023 wordt voortgezet. CDA wil de verduurzamings-regelingen verruimen en samenbrengen in een online klimaatloket. PVV wil juist alle klimaat- en duurzaamheidssubsidies direct afschaffen en woningen niet van het gas afhalen. Als het aan hen ligt krijgen ook nieuwbouwwoningen een gasaansluiting.

D66 noemt expliciet gebouwgebonden financiering, waarmee de financiering van bijvoorbeeld zonnepanelen aan gebouwen gebonden zijn in plaats van personen. 'Zo blijf je na de verkoop van je woning niet met een restschuld achter en kun je zonnepanelen doorgeven aan de nieuwe bewoner.' PvdD wil - net als GroenLinks - alle nieuwbouwwoningen gasloos en energieneutraal maken en voegt daar ook een verplichte eigen regenwateropslag - zoals in België al het geval is - aan toe. als het aan ChristenUnie ligt komen er nationale isolatiebrigades die mensen praktisch bijstaan om huizen effectief te isoleren en om subsidiemogelijkheden optimaal te benutten. 

Iedere dag stemmen

Niet alleen op 17 maart tijdens de Tweede Kamerverkiezingen heb je een stem. Je kunt iedere dag je stem uitbrengen. Bijvoorbeeld middels de bank waar je bankiert. Want via hun investeringen, financieringen en beleggingen kunnen banken - maar ook verzekeraars en pensioenfondsen - bijdragen aan het oplossen van het klimaatprobleem. Deze financiële instellingen kiezen er bewust voor ergens wél of niet in te investeren en dat heeft grote impact. 

Zo kiest ASN Bank ervoor om alleen te investeren in zaken die goed zijn voor mens, dier en natuur. Daarnaast is ASN Bank de eerste klimaatneutrale bank (klimaatpositief in 2030) en tevens initiatiefnemer van het Platform for Carbon Accounting Financials. Hierbij hebben zo'n 50 financiële instellingen zich aangesloten en zich daarmee gecommitteerd om de klimaatimpact van hun portefeuille te berekenen en rapporteren.

Profile picture for user redactie
Redactie
Auteur
Het team van Voor de Wereld van Morgen inspireert je om steeds duurzamer te worden. Dat doen we met onze artikelen en door startende duurzame ondernemingen te helpen groeien.