Politieke standpunten over CO2-uitstoot 

Duurzame Kieswijzer: dit is hoe de politieke partijen denken over het verminderen van de CO2 uitstoot in Nederland.

16-02-2021
CO2 uitstoot

Als we de uitstoot van broeikasgassen, en dan vooral het broeikasgas CO2, niet beperken, zal de wereldtemperatuur in 2100 met 3,2 à 5,4 graden Celcius stijgen. En hoewel dat na het recente koude weer je misschien als muziek in de oren klinkt, is het een kwestie van leven of dood. We zeggen het maar even zoals het is.

Wetenschappers zijn het erover eens: De hogere temperaturen leiden tot  extreme droogte en levensbedreigende waterschaarste. Daarnaast zorgt het warmere weer ervoor dat de grote ijskappen smelten, waarna de zeespiegel stijgt. Dit alles zorgt ervoor dat grote delen van de wereld onbewoonbaar zullen zijn vòòr het einde van deze eeuw.

De regering kan de uitstoot van CO2 voortvarend bestrijden. Maar hoe willen ze dat gaan doen en op welke termijn? Er zijn zelfs partijen die het wetenschappelijk bewijs aan de kant schuiven en beweren dat er helemaal geen levensbedreigende klimaatcrisis is.

De PVV zegt: wij laten ons niet de les lezen door wereldvreemde klimaatpredikers. Daarom maken we een einde aan de totaal geradicaliseerde klimaatgekte: de Klimaatwet, het Klimaatakkoord en alle onzinnige maatregelen gaan onmiddellijk de prullenbak in. Alle klimaat- en duurzaamheidssubsidies schaffen we direct af." - PVV verkiezingsprogramma 2021

Een controversieel en belangrijk onderwerp dus. Daarom hebben we de partijen meerdere stellingen voorgelegd over dit onderwerp. Over vervoer, het eten van vlees, en de rol van bedrijven in het verminderen van CO2-uitstoot. Maar voordat we naar die antwoorden kijken, zetten we eerst op een rijtje wat de partijen in hun verkiezingsprogramma's hebben gezegd over hoeveel CO2 ze willen reduceren.

Hoeveel minder CO2-uitstoot?

  • CDA: Geen duidelijk doel. Willen wel met de bedrijven die de meeste broeikasgassen uitstoten afspraken maken over reductiedoelstellingen.
  • ChristenUnie: 55% reductie van broeikasgasemissies in 2030 en klimaatneutraal in 2050.
  • D66: 60% procent minder CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990. En in 2040, 75 procent CO2-reductie in heel Europa.
  • GroenLinks: 60% minder uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen in 2030, ten opzichte van 1990. En in een klimaatneutrale samenleving in 2045.
  • VVD: 49% minder CO2-uitstoot in 2030.
  • PvdA: Minstens 55% minder CO2-uitstoot in 2030.
  • PvdD: Nederland moet uiterlijk in 2030 klimaatneutraal zijn.
  • PVV: Wil geen klimaatbeleid voeren en stoppen met CO2-reductie.
  • SP: Geen duidelijk doel maar noemen dat de klimaatdoelen uitgangspunt worden in alle handelsverdragen.

De stellingen

Goed om te weten; voor de Duurzame Kieswijzer hebben we de negen grootste politieke partijen aangeschreven en acht hebben daar gehoor aan gegeven. Van hen lees je hieronder de antwoorden en standpunten. 

Vleesproducten moeten in het lage BTW tarief (9%) blijven vallen.

  • CDA: Eens

"Het CDA is geen voorstander van een extra belasting op vlees. Het CDA vindt lage belastingen belangrijk en vindt het aan de consument om te bepalen hoe zij omgaan met het kopen van vlees."

  • ChristenUnie: Oneens

"De ChristenUnie wil een uniform BTW-tarief van 18,5% met een uitzondering voor bijvoorbeeld groenten en fruit of reparaties. Vlees valt binnen het uniforme, hogere tarief. Op niet-biologisch vlees komt ook een extra doelheffing waarvan de opbrengst rechtstreeks teruggaat naar de boer, om deze in staat te stellen verduurzamingsmaatregelen te nemen."

  • D66: Oneens

"Steeds meer mensen willen bewust omgaan met hun klimaatimpact. Voor sommige producten betalen we nu alleen niet de volledige prijs. Een eerlijke prijs houdt ook rekening met de maatschappelijke kosten. We voeren daarom een verbruiksbelasting op vlees in. Met de opbrengsten stimuleren we de transitie naar kringlooplandbouw en een gezond voedingspatroon door stimulering van schoolfruit en gezonde schoollunches. We staan pal voor de keuzevrijheid van mensen, binnen de spelregels van een eerlijke en duurzame economie."

  • GroenLinks: Oneens

"GroenLinks wil een eerlijke vleesprijs waarin alle kosten, zoals natuur en klimaatschade, worden meegerekend. Daartegenover staat dat we de btw op groente en fruit willen schrappen."

  • PvdA: Eens

"De PvdA wil mensen verleiden om gezonder te gaan eten in plaats van straffen. Gezondere keuzes moeten veel goedkoper worden. Een kilo appels kost in de supermarkt meer dan een kilo frikandellen. De btw op groente en fruit moet naar 0%. Daarnaast willen we alternatieven voor vlees stimuleren."

  • PvdD: Oneens

"Eén van de grootste veroorzakers van de klimaatcrisis en ons stikstofprobleem is de enorme consumptie van vlees. Door een (extra) heffing op dierlijke eiwitten te heffen, verlagen we de vraag ernaar. Door de btw op (biologische) groente en fruit af te schaffen, maken we gezond eten weer betaalbaar en aantrekkelijker. "

  • SP: Eens

"Wel dient de productie van vlees duurzamer, kleinschaliger en diervriendelijker te worden. Supermarktketens moeten boeren beter belonen voor inspanningen op dit terrein."

  • VVD: Eens

"De VVD is er voorstander van dat iedereen een vrije keuze heeft in zijn of haar voedingspatroon, waarbij wij ons in blijven zetten voor betaalbare boodschappen voor iedereen."

Reizen binnen Europa moet altijd goedkoper zijn met de trein dan met het vliegtuig.

Moet een treinkaartje naar Londen altijd goedkoper zijn dan een vliegticket? Foto: NS

  • CDA: Oneens

"Het CDA vindt dat de trein een volwaardig alternatief moeten worden voor vliegen, zeker voor korte afstanden. Beloven dat binnen Europa de trein altijd goedkoper is dan het vliegtuig is helaas niet realistisch. Het CDA zet, zeker voor de korte afstanden, in op het aantrekkelijker maken van de trein. Het CDA investeert in betere treinverbindingen en snellere reistijden zodat consumenten kunnen worden verleid om vaker de trein te nemen. Vanaf 1 januari 2021 is de vliegbelasting ingevoerd. Verdere afspraken over een vliegbelasting en over de hoogte ervan effectiever en eerlijker in Europees verband dan ieder voor zich. Nederland heeft zich daar door het organiseren van een internationale top ook hard voor gemaakt en blijft deze rol wat ons betreft vervullen."

  • ChristenUnie: Eens

"Vliegen is slecht voor het klimaat en binnen Europa zou de trein een uitstekend, duurzaam alternatief kunnen zijn. Hiervoor zijn meer en betere internationale treinverbindingen nodig, en hier zet de ChristenUnie zich voor in."

  • D66: Eens

"We werken en handelen steeds meer internationaal. Terwijl onze treinverbindingen nog te vaak stoppen bij de grens. D66 wil fors investeren in het openbaar vervoer, waaronder internationale treinverbindingen. We stellen tot doel dat reizen met het openbaar vervoer voor afstanden tot minstens 700 kilometer goedkoper moeten zijn dan met de auto en het vliegtuig Voor korte vluchten introduceren we een hogere vliegbelasting. Zo wordt de trein het logische alternatief."

  • GroenLinks: Eens

De partij heeft hier geen verdere toelichting op gegeven.

  • PvdA: Eens

"Om het aantal vliegbewegingen te beperken moet alternatief vervoer goedkoper worden. Een hoogstaand en betaalbaar Europees treinnetwerk is daarbij van belang."

  • PvdD: Eens

"De Partij voor de Dieren wil dat de trein het aantrekkelijkste vervoersmiddel wordt voor reizen onder de 1200 kilometer. Vliegen is nu veel te goedkoop. Daarom komt er een belasting op kerosine en wordt de vliegbelasting verhoogd. De luchtvaart zal flink moeten krimpen om binnen de grenzen van de planeet te komen. We zetten in op betaalbare, duurzame en snelle treinverbindingen binnen Europa, met directe verbindingen tussen belangrijke steden. Ook komen er meer internationale nachttreinen en wordt de autotrein geherintroduceerd. Daarnaast komen er meer fietsstandplaatsen in de trein."

  • SP: Eens

"Er moet fors geïnvesteerd worden in internationale treinverbindingen. Daarnaast worden binnen een straal van 750 kilometer vliegverbindingen vervangen door de trein, zodat de luchtvaart kan krimpen."

  • VVD: Oneens

"De VVD ziet de internationale trein en (langeafstand)bus als duurzaam alternatief voor korte afstandsreizen per vliegtuig. Hiervoor verbeteren we dan ook de reistijden, frequentie en het reiscomfort van deze verbindingen. Dit staat echter los van de prijs."

Producenten hoeven niet verplicht op hun producten te vermelden wat de CO2 footprint is.

  • CDA: Eens

"Het CDA vindt dat het vermelden van de CO2-footprint een goede manier is om bewustwording te creëren over de impact die onze consumptie heeft op het klimaat. Het CDA verwacht daarin eigen initiatief en verantwoordelijkheid van producenten en een stimulerende overheid. Verplichten is het laatste middel."

  • ChristenUnie: Doen we geen uitspraak over

"Onze ecologische voetafdruk moet naar beneden. Betere bewustwording bij consumenten door bijvoorbeeld keurmerken kan daar zeker bij helpen."

  • D66: Oneens

"D66 wil het voor mensen makkelijker maken om een (klimaat)bewuste keuze te maken. Voor vlees, vliegtickets en andere producten of diensten betalen we nu vaak niet de volledige prijs. Dat lokt de uitbuiting van mensen, dieren en natuur uit. Een eerlijke prijs houdt ook rekening met de maatschappelijke kosten. We staan pal voor de keuzevrijheid van mensen, maar wel binnen de spelregels van een eerlijke en duurzame economie en ‘echte’ marktwerking op basis van alle relevante kosten."

  • GroenLinks: Doen we geen uitspraak over

De partij heeft hier geen verdere toelichting op gegeven

  • PvdA: Oneens

"Om bewuste consumptie mogelijk te maken is het van belang dat consumenten weten wat ze kopen. Daarom moeten er stappen worden gezet naar een verplicht CO2-label op producten."

  • PvdD: Oneens

"De Partij voor de Dieren vindt dat de CO2-voetafdruk van alle producten die we gebruiken omlaag moet. Daarbij kan het helpen, zowel voor consumenten als voor bedrijven, als van elk product de CO2- voetafdruk wordt weergegeven. Dit maakt het maken van duurzame keuzes transparanter en makkelijker. Daarnaast moet niet alleen de Co2-voetafdruk van de producten omlaag, maar ook die van verpakkingen; zuivere grondstofstromen zijn essentieel in het streven naar een duurzame circulaire economie. Producenten worden verplicht verpakkingen uit gemixte materialen terug te dringen om recycling te vergemakkelijken."

  • SP: Oneens

"De SP willen bedrijven met normering dwingen schoner te produceren, zodat dit niet de verantwoordelijkheid is van consumenten. Maar het zou voor de bewustwording kunnen helpen dit te vermelden, dan kunnen mensen een afgewogen keuze maken."

  • VVD: Doen we geen uitspraak over

"Het is van belang dat er eenduidige (Europese) methoden worden ontwikkeld om de CO2 footprint per product inzichtelijk te maken."

De kolencentrale op de Rotterdamse Maasvlakte is een van de grootste CO2 uitstoters van Nederland. Foto: Frans Berkelaar

Wie vervuilt moet betalen, er moet een CO2-heffing voor bedrijven komen.

  • CDA: Oneens

"De stelling suggereert een heffing voor alle bedrijven, terwijl wij graag de vervuilers zouden willen laten betalen. Hiervoor hebben we ook een wet aangenomen. Het CDA heeft vóór de CO2-heffing voor de industrie gestemd. Deze wet regelt dat Nederlandse bedrijven uit de industriesector per ton CO2 die zij uitstoten een extra heffing betalen bovenop de geldende EU-prijs per ton CO2-uitstoot. Hiermee worden deze bedrijven gestimuleerd hun productieprocessen te verduurzamen. Het CDA is er niet voor een extra CO2-heffing op te leggen aan alle andere bedrijven in Nederland. Wij kiezen liever voor oplossing op Europees niveau, zodat in de hele EU dezelfde afspraken voor CO2-uitstoot gelden en er een gelijk speelveld is voor onze bedrijven met een veel grotere milieu impact."

  • ChristenUnie: Eens

"De ChristenUnie wil dat de prijs voor een product ook de prijs is van wat een product de aarde daadwerkelijk kost. We willen een CO2-heffing totdat de Europese ECTS de Europese doelstelling van 55% reductie van CO2 in 2030 ook heeft verwerkt in haar systeem."

  • D66: Eens

"D66 steunt de invoering van een CO2-heffing. Het klimaatprobleem stopt echter niet aan de Nederlandse grens. Daarom pleit ook D66 voor een ambitieuze Europese CO2-heffing en de invoering van een CO2-tarief aan de Europese grens. Zo concurreren bedrijven buiten en binnen de Europese Unie op dezelfde voorwaarden."

  • GroenLinks: Eens

"De vervuiler betaalt, zo simpel is het. En een CO2 belasting is het meest effectieve middel hiervoor. Daarom heeft GroenLinks hiervoor een initiatiefwet geschreven."

  • PvdA: Eens

"We zien allemaal het belang van een schone wereld. Daarom moet iedereen zijn steentje aan bijdragen. Voor een eerlijke en efficiënte transitie is het cruciaal dat de vervuiler betaalt."

  • PvdD: Eens

"De Partij voor de Dieren is voorstander van een uniforme CO2-belasting op alle uitstoot en voor alle economische sectoren. Uitzonderingsposities voor grote vervuilers worden geschrapt. Om de klimaatcrisis op te lossen moeten we de uitstoot van broeikasgassen zo snel mogelijk, zo veel mogelijk reduceren."

  • SP: Eens

"De grootste vervuilers worden nu ontzien met allerlei vrijstellingen. Hier moet direct een einde aan gemaakt worden. Een effectieve CO2-heffing is dan essentieel. Het geld kan gebruikt worden om welwillende bedrijven en huishoudens te ondersteunen."

  • VVD: Eens

"Het wetsvoorstel voor een CO2-heffing in de industrie is onlangs aangenomen. De VVD steunt deze CO2-heffing. De VVD wil naast de nationale CO2-heffing voor de industrie het Europese emissiehandelssysteem aanscherpen. Zodra deze Europese heffing voldoende is aangescherpt vervalt de nationale heffing."

Profile picture for user redactie
Redactie
Auteur
Het team van Voor de Wereld van Morgen inspireert je om steeds duurzamer te worden. Dat doen we met onze artikelen en door startende duurzame ondernemingen te helpen groeien.