afbeelding van Stephanie
Stephanie Ondernemer

il circolo

il circolo zet zich in voor de duurzame en sociale productie van uitstekende biologische olijfolie. Join the circle!

il circolo

Voor veel boeren loont het niet om goede olijfolie te produceren. Ook al hebben ze lage (loon)kosten, de meeste olijfboeren kunnen nauwelijks overleven. Laat staan dat ze de kosten voor milieuvriendelijk produceren zouden kunnen opbrengen. In feite wordt de gemiddelde olijfboer economisch uitgebuit. Het gaat ons aan het hart dat zoiets mogelijk is en dat in Europa. Het is dan ook niet verrassend dat olijvenboeren in een armoedeval terechtkomen en illegaal werken, dat hun kinderen naar het noorden vluchten en dat olijfgaarden worden verwaarloosd en in vlammen opgaan. 

Helaas is het voor de consument moeilijk om echt goede van slechte extra vergine olijfolie te onderscheiden. De markt voor olijfolie is hierdoor in een neerwaartse spiraal terecht gekomen waarbij leveranciers van betere kwaliteitsproducten verdrongen worden door producenten van goedkope en vervalste olijfolie. (In 2001 ontving George Akerlof de Nobelprijs voor dit inzicht.) De slachtoffers van deze neerwaartse spiraal zijn uiteindelijk degenen die voor de eeuwenoude olijfbomen zorgen en daarvan moeten leven.

Gelukkig zijn er manieren om uit die neerwaartse spiraal te komen. il circolo heeft zichzelf tot doel gesteld om de exploitatie op de olijfolie-markt te beëindigen. Daarbij hebben we uw hulp nodig. Hoe willen we dat bereiken? il circolo ziet zichzelf als een 'sociale onderneming' die de olijfolie-business van binnenuit verandert. Daarvoor hebben we een gedurfde weg uitgestippeld met als resultaat olijfolie van hoge kwaliteit zonder daarvoor mensen of de natuur uit te buiten.

Is dit realistisch? Okay, we geven toe dat we ons hebben laten inspireren door de aanpak in een andere sector namelijk die van de chocoladeproductie. Wij vinden het hoopgevend dat een chocoladeproducent met succes de strijd tegen uitbuiting van kinderen op cacaoplantages is aangegaan.

We willen samen met consumenten olijfolie wereldwijd exploitatie-vrij maken. Dat wil zeggen, olijfolie produceren zonder mensen uit te buiten of de natuur onnodig te belasten. We ondersteunen alle exploitatie-vrije olie, ongeacht waar deze vandaan komt. Hoe meer mensen kiezen voor exploitatie-vrije olijfolie, hoe eerder dit de norm wordt in de olijfolie-branche. Pas dan is voor ons de cirkel rond.

i circoli: virtuele Noord-Zuid ‘Farming Communities’ 

Hoe willen dat bereiken? Ons doel is het creëren van virtuele circoli of ‘Farming Communities’ met korte productieketens voor landbouwproducten die in het noorden van Europa niet te telen zijn, zoals olijven (en dus olijfolie). Door deze ketens kort en volledig transparant te maken, kan de consument in het noorden van Europa vertrouwen op de kwaliteit, duurzaamheid en een eerlijke productie. Zo wordt de neerwaartse spiraal tegengegaan, en is de boer in het zuiden van Europa in staat duurzaam, natuurinclusief en eerlijk te produceren. Door de betrokkenheid bij de productie ontstaat een community (dwars door Europa heen) die sociaal verbonden is met elkaar van consument en producent, vandaar de term Noord-Zuid Farming communities. Waardoor meer aandacht voor en bewustwording voor regeneratie van de natuur én het welzijn van de boer in Zuid-Europa.

Hoe gaat het in zijn werk?

  1. We starten met een boer in Zuid-Europa die een stuk land met een olijfgaard heeft. Gemiddeld heeft een boer ca. 3 hectare, waarvan circa 1500 - 2400 liter extra vierge olijfolie gemaakt kunnen worden. De prijs per liter is een kostprijs, berekend op basis van een eerlijke compensatie van de werktijd van de boer inclusief sociale verzekering, een officieel dienstverband van helpers, en biologische en duurzame landbouwmethoden. 

  2. In navolging van ons voorbeeld uit de chocoladesector hebben we een premie voor de olijfolieproductie ingesteld. Dat houdt in dat er een minimumprijs betaald wordt die ruim boven de huidige marktprijzen ligt (in 2018 was dit 60%). Deze prijs wordt elk jaar opnieuw berekend, afhankelijk van de regio en de marktprijzen. De premie is geen doel op zich, maar financiert duurzame landbouw met een eerlijk loon zonder zwart werken.

  3. Dan zoeken we een groep consumenten in Noord-Europa die een jaarabonnement neemt bij de olijfboer voor een vooraf vastgesteld aantal liters extra vierge biologische olijfolie. In andere landen is voor de bevordering van duurzaam landbouw het concept van “adopt a tree” al succesvol geïntroduceerd. Hieruit concluderen we dat er voldoende consumenten zijn om een virtuele Noord-Zuid ‘Farming Community’ op te bouwen, vooral omdat al ongeveer 250 consumenten voldoende zijn voor een olijfgaard.

  4. Samen met de boer vormt  de groep consumenten een ‘circolo’, een virtuele Noord-Zuid ‘Farming Community’. En zo heeft het de mogelijkheid om bij alle beslissingen rondom de productie betrokken te zijn en op de hoogte te zijn van het proces en alle kosten. 

  5. De transparantie in de keten ontstaat (i) doordat alle boekhoudkundige data van de boerderij opengelegd worden. Zo worden alle betalingen rond de productie uitgewisseld met e-facturering via de centrale "Sistema di Interscambio" en de informatie hierover beschikbaar gesteld aan de ‘Farming Community’. (ii) Een ander element van transparantie is het traceren van elke liter olijfolie naar de oorspronkelijke olijfgaard. Voor elke fles wordt specifiek aangegeven welke olijven het bevat en waar ze zijn geteeld. (iii) In de toekomst wordt ook de inzet van specifieke landbouw methoden transparant gemaakt door de installatie van webcams en toegang tot satellietdata.

De ‘circolo’ kan na overleg uitgebreid worden met andere typische producten uit de regio (te denken valt aan bijvoorbeeld aan amandelen, pistachenoten, kappertjes, artisjokken, jam, limoncello, wijn, kruiden, kaas, etc.) Hoe meer van deze virtuele Noord-Zuid ‘Farming Communities’ ontstaan, hoe groter het bewustzijn bij de consument en de positieve impact op de sociale situatie van de boeren in Zuid Europa en op het milieu. 

Onze droom voor de wereld van morgen bestaat uit verantwoorde consumenten: Hij/zij is lid van een klein aantal virtuele ‘Farming Communities’ die samen zijn consumptie van zowel lokale als internationale producten afdekken. Bij sommige producten is de consument actief betrokken, bij andere laat hij andere leden het voortouw nemen. Idealiter bestaat er dan een platform dat informatie toegankelijk maakt, medezeggenschap op een eenvoudige manier mogelijk maakt, waarop kennis wordt gedeeld en mensen hun verhalen over cultuur en eten uitwisselen. Zo ontstaat weer een regeneratieve community die weet waar voedsel vandaan komt, die de producent kent en waardeert, en die weet wat de ecologische voetafdruk van voedsel is.

Met dit project beogen wij een bijdrage te leveren aan mens en samenleving: met transparantie in de keten willen wij de aankoop van eerlijk geproduceerde uitstekende biologische olijfolie stimuleren en zo ervoor zorgen dat de keten kort en uitbuitingsvrij wordt. De boer en zijn helpers verdienen zo een leefbaar loon en zullen niet in een armoedeval terechtkomen. Dit betekent ook dat de volgende generatie weer een perspectief ziet in de goede verzorging van de olijfgaard en niet gedwongen is naar het noorden te vluchten.

afbeelding van Stephanie
Stephanie Ondernemer

Ik ben hoogleraar (gedrags)economie en daarnaast ondernemer en gepassioneerde wereldverbeteraar met een groot interesse in sociale innovatie, duurzamheid en "food fairness".

Nieuwsgierig geworden?

Lees alles over deze onderneming op de website

Ga naar website

Volg op social

PROJECTEN

MEER GERELATEERDE PROJECTEN

Alle 315 projecten