afbeelding van Vincent
Vincent Ondernemer

Flockademic

Wetenschappelijke artikelen, vrij om te lezen, vrij om te publiceren

Hoewel wetenschappelijke artikelen grotendeels publiek gefinancierd zijn, zijn de meeste slechts te lezen na betaling. Bovendien zijn universiteiten en onderzoeksinstellingen jaarlijks veel geld kwijt aan abonnementen op wetenschappelijke bladen en, steeds vaker, aan publicatiekosten voor het delen van de resultaten van eigen onderzoek. Dit is al problematisch voor onze relatief rijke Westerse universiteiten, die minder geld overhouden voor onderzoek en onderwijs, maar het is al helemaal vervelend voor instelingen in ontwikkelingslanden, die door beperkte toegang tot de wetenschap verder achtergesteld worden en goede wetenschappers zien wegtrekken.

Onder het Nederlands voorzitterschap heeft de Europese Unie zich tot doel gesteld om vanaf 2020 al het publiek gefinancierde onderzoek "Open Access" te publiceren. Om dit doel te behalen moet er echter nog veel gebeuren, en wat er gebeurt gaat vaak gepaard met torenhoge publicatiekosten.

Flockademic is een nieuw initiatief om verandering teweeg te brengen. Het geeft wetenschappers de tools om het heft in eigen hand te nemen door wetenschappelijke bladen in eigen beheer te nemen. Flockademic regelt de infrastructuur, waardoor wetenschappers kunnen doen waar ze goed in zijn: het schrijven en peer reviewen van wetenschap.

Op de hoogte blijven? Meld je aan voor de nieuwsbrief (Engelstalig).

Hoe werkt het?

Waar wetenschappers nu ofwel afhankelijk zijn van een uitgever die alles voor ze opzet, of zelf in de weer moeten met software als Open Journal Systems of Janeway, kunnen ze het met Flockademic zelf regelen. Zoals bloggers op bijv. Wordpress.com zelf een blog kunnen starten, zo starten wetenschappers op Flockademic een journal, wijzen ze een editorial board aan, en reviewen ze artikelen die door andere wetenschappers aangeleverd worden.

Hoe oud is Flockademic?

Na een onderzoeksfase van ongeveer een jaar is Flockademic in juli 2017 officieel begonnen. De code wordt in het openbaar ontwikkeld, en het is te volgen via de blog en op Twitter.

Op dit moment is er genoeg geld om een jaar aan het project te werken en nieuwe fondsen te werven (zoals via de Wereldprijs), om uiteindelijk ook financieel duurzaam te worden.

Hoe wordt Flockademic bekostigd?

Op dit moment draait Flockademic op eigen fondsen en subsidies. Op lange termijn zijn duurzamere fondsen nodig, waarvoor verschillende opties bestaan. Ik ga uitgebreider op deze opties in in het artikel Towards sustainable funding for Open Access, maar in het kort:

  • Het onderbrengen bij een overkoepelende organisatie, zoals bij arXiv gebeurt.
  • Een consortium vormen van organisaties zoals universiteitsbibliotheken, zoals de Open Library of Humanities doet, en waarvoor wordt gepleit in The 2,5% commitment.
  • Het bekostigen door toegevoegde diensten, zoals bijvoorbeeld bedrijven en universiteiten inzicht geven in wat er onder hun vlag gepubliceerd wordt, de "institutional repositories" van universiteitsbibliotheken te verzorgen, of typesetters en proofreaders aan auteurs te koppelen.

Het is in ieder geval de bedoeling dat Flockademic een non-profit blijft.

Waarom bestaat zoiets nog niet?

Er zijn veel projecten die verandering teweeg proberen te brengen op het gebied van Open Access, die allemaal een of meer van de actoren proberen te beïnvloeden die ik heb beschreven in The vicious cycle of scholarly publishing. De veelheid aan belangen maakt dat er veel mogelijke projecten zijn die potentieel verandering teweeg kunnen brengen, en daadwerkelijke verandering zal uiteindelijk ook bereikt worden dankzij meerdere van zulke projecten.

Echter, projecten als Flockademic, een software-startup, zijn er niet zoveel op dit gebied. Terwijl de entertainmentindustrie al lang is opgeschud door bedrijven als Spotify en Netflix, is dit op het gebied van wetenschappelijke publicaties nog niet gebeurd. De hoofdreden hiervoor is dat er gewoonweg niet zoveel geld te verdienen is: de traditionele uitgevers kunnen voornamelijk woekerwinsten behalen doordat ze kunnen leunen op een slecht functionerende markt (zie: The ridiculous number that can make or break academic careers). Een project heeft alleen kans van slagen als het onderzoekers mee kan krijgen, door hun idealen te delen en zich niet te richten op winst.

Hoe blijf ik op de hoogte?

Ik stuur elke twee weken een update over de mail (meld je hier aan), ben te volgen op Twitter, en ik hou een blog bij.

En heb je nog vragen? Schroom niet te mailen: Vincent@Flockademic.com.

afbeelding van Vincent
Vincent Ondernemer

Ik ben een idealistische en ondernemende software-ontwikkelaar uit het midden van het land, en ik zet mijn talenten bij voorkeur in om bij te dragen aan de wereld zoals ik die graag zie. Ik schrijf regelmatig over mijn vorderingen op https://medium.com/Flockademic

Update

Ik stuur elke twee weken een update over de voortgang van Flockademic. Nieuwsgierig? Meld je aan op www.Tinyletter.com/Flockademic

Steun dit project

Geïnspireerd en wil je de ondernemer(s) verder helpen? Dat kan op verschillende manieren.

Nieuwsgierig geworden?

Lees alles over ons project op de website

Ga naar website

Volg ons op social

PROJECTEN

Meer projecten in Mens en samenleving

Alle 444 projecten