afbeelding van Marieke
Marieke Auteur

Zo verduurzamen we de snelweg

We hebben duizenden kilometers asfalt in Nederland en die worden steeds groener! Met zonnesnelwegen en plantenasfalt.

Foto: Arthur Aldyrkhanov via Unsplash

Dat je de auto beter kunt laten staan, weten we ondertussen. Niet alleen ons vervoer zelf, maar ook het wegdek onder onze wielen heeft grote impact op milieu en leefomgeving. Ons kleine landje telt 139.294 kilometer wegdek. Aanleg en onderhoud van deze alsmaar groeiende wegen zorgt voor veel CO2-uitstoot, maar biedt daardoor ook vele kansen voor verduurzaming. Laat je meevoeren langs de meest innovatieve wegen van Nederland!

Even wat cijfers: voor een kilometer snelweg met twee rijstroken en een vluchtstrook heb je gemiddeld 10.000 ton (tien miljoen kilo) onderlaag nodig en nog eens 2500 ton dekasfalt. Per ton geproduceerd asfalt komt nu ongeveer 17 kg CO2 vrij - en dan hebben we het nog niet over de grondstoffen of de energie die nodig is voor de productie. Een uitgelezen kans voor flinke vergroening, dus! Gelukkig grijpen steeds meer partijen deze kans aan voor innovatie.

Snelweg wekt zonneenergie op

Al dat wegdek biedt ook veel kansen voor zonne-energie. Zo wordt er bij Almere door Rijkswaterstaat gewerkt aan de eerste energieneutrale snelweg van Nederland. Naast de A6 wordt een zonneveld van 4.000 tot 10.000 panelen gerealiseerd. Dit veld is voldoende om straks alle verkeerssystemen en lantaarnpalen op het traject van energie te voorzien!

En langs de weg van Pijnacker naar Nootdorp is er een geluidswal met zonnepanelen geplaatst dat 10 huishoudens van energie kan voorzien. Bijzonder aan deze geluidswal is dat de zonnepanelen geïntegreerd zijn in beschermend dik glas. Zo worden de zonnepanelen beschermd tegen vandalen en tegen de steentjes die opspringen wanneer je voorbij zoeft. Ook langs de weg bij Uden wordt nu gewerkt aan een geluidswal met zonnepanelen. Deze Solar Highway wordt geplaatst over een lengte van 400 meter en zal eind dit jaar voor het eerst energie gaan leveren. 

Geluidswal met zonnepanelenDe geluidswal met geïntegreerde zonnepanelen

In juli is er op de N194 bij Heerhugowaard een proef gestart met zonnecellen in de vangrail. Op 72 meter vangrail is een kunstof doos geplaats waarover zonnefolie is geplakt, hiermee kunnen zo'n 10 lantarenpalen van energie worden voorzien. De proef duurt een jaar en laten we hopen dat hij succesvol is want we hebben in Nederland duizenden kilometers vangruil waarmee we dan duurzame energie kunnen opwekken.

De meest ingrijpende zonne-innovatie is te bewonderen op de N401 bij Kockengen. Op de hoofdrijbaan van de provinciale weg is een zonnepanelenmat met beschermlaag aangebracht, geschikt voor zware voertuigen en drukke wegen. De Wattway, zoals het wegdek wordt genoemd, is eerder in Frankrijk uitgetest. In Nederland wordt tijdens een proef van 2 jaar getest op onderhoudsvriendelijkheid, preventie van gladheid, en uiteraard op energieopbrengsten. Het gaat nu nog maar om 50 vierkante meter, maar wij zien alvast uit naar onze eigen Nederlandse route du Soleil!

Wattway bij KockengenDe Wattway bij Kockengen. Foto: Marco Oosterveld

Groen asfalt rukt op

Toer je wel eens over de A27 in West-Brabant? Grote kans dat je gebruik hebt gemaakt van Greenway LE, het wegdek dat Rijkswaterstaat in 2015 als proef heeft gelegd op de A27 en op stukken van de A2 en de A65. Greenway LE bestaat voor 60% uit hergebruikt asfalt en wordt gemaakt met behulp van een speciaal productieproces. Hierdoor wordt er 25% minder energie en 25% minder CO2 uitgestoten. Dubbel duurzaam asfalt, noemt Rijkswaterstaat deze vondst. Direct overal neerleggen, zeggen wij.

Woon of rijd je vaak in Zeeland? Dan kun je een andere innovatie bewonderen: in het Zeeuwse Sas van Gent werd in 2015 het eerste, 100 meter lange, proefvlak bio-asfalt uit lignine aangelegd. Normaal wordt voor de productie van asfalt gebruik gemaakt van op aardolie gebaseerde bitumen. De bitumen in het bio-asfalt in Sas van Gent zijn voor de helft vervangen door lignine; het stofje waaraan planten hun stevigheid ontlenen. Van fossiel naar hernieuwbaar, van grijs naar groen: dat rijdt toch een stuk lekkerder?

Asfalt dat CO2 opneemt

Aanleg van de licht reflecterende, CO2 absorberende A7 bij Leek. He wegdek van de A7 bij Leek reflecteerd licht en neemt CO2 op

En mocht je direct de CO2-uitstoot van je auto willen compenseren, rijd dan over de Mensumaweg in Tolbert gelegen naast de A7 bij Leek. Het asfalt op deze weg reflecteert het licht, waardoor er minder verlichting nodig is en deze minder hitte vasthoudt. Daarnaast wordt er speciale, CO2 absorberende steenslag aan het wegoppervlak toegevoegd, deze neemt onder invloed van regenwater CO2 op. Waar die CO2 blijft? Het wordt opgenomen in stoffen in het wegdek, die onschadelijk zijn voor het milieu.

Het behandelde wegdek van ongeveer 9.000 vierkante meter kan zo naar verwachting van uitvinder Piet Zijlstra van Polyciviel maar liefst 40.000 kilo CO2 absorberen. Dat staat gelijk aan de uitstoot van een auto die 300.000 kilometer heeft afgelegd of 2.000 bomen die een jaar lang de lucht zuiveren! De behandeling kan daarnaast worden toegepast op bestaande wegen - ook op nieuwe wegen van duurzamer asfalt. Dat is dubbele winst voor het milieu!

Planten op en langs de weg

Het zonne-wegdek is echter niet de enige primeur bij de N401. Afgelopen mei is het startschot gegeven voor een proef met een extra meetpunt langs deze weg, dat een jaar gaat draaien op energie uit bermplanten. Hoe planten energie kunnen leveren? Dat zie je in de animatie hieronder, van uitvinder Plant-e. De proef moet uitwijzen of de bermplanten een alternatief kunnen bieden voor zonnepanelen. Zo zorgt het groen langs de wegen voor nog groenere wegen!

 

En als het aan Honey Highway ligt, blijft het niet bij groen, maar krijgen onze wegen alle kleuren die de natuur te bieden heeft. Honey Highway is een initiatief waarbij de bermen van verschillende Rijkswegen worden ingezaaid met allerlei soorten bloemenzaad. Hierdoor is er voldoende nectar en stuifmeel te vinden voor de bijen, als voedsel om te kunnen overwinteren. Sluit je groene route daarom af met een ritje over de A4 tussen Delft en Schiedam, waar de eerste Honey Highway is gerealiseerd.

Honey Highway bij de A4 van Delft naar SchiedamDe Honey Highway bij de A4 van Delft naar Schiedam

afbeelding van Marieke
Marieke Auteur

Schrijft freelance over lekkerder eten, mooier kopen, meer beleven en leuker leven - door duurzame keuzes. Don't sit this one out!

INSPIRATIE

Meer blogs in Natuur en milieu

Alle 1.561 blogs