afbeelding van Marianne
Marianne Auteur

Wie gaat dat betalen? Zo kickstart je jouw sociale onderneming

Ook voor financiers zit er business in duurzame en sociale ondernemingen.

Medewerkers van Driekant in de bakkerij van het Ambachtscentrum. In het midden Henk Smit.
Medewerkers van Driekant in de bakkerij van het Ambachtscentrum. In het midden Henk Smit.

In aanloop naar de ASN Bank Wereldprijs ontdekken we samen met Marianne Dagevos de wereld van het sociaal ondernemerschap. Deze week duiken we in de verschillende financieringsmogelijkheden.

Een beetje moeizame relatie tot dé economie heeft hij altijd wel gehad. Wat stelt ondernemen nou voor als het alleen maar sneller, groter en efficiënter moet? Toch werd hij wel ondernemer, Henk Smit. Geboren in een bakkersfamilie begon hij zelf een bakkerij. Maar wel anders dan de meeste vakgenoten: met nadruk op het ambacht van brood bakken, met gebruik van alleen de beste, biologische ingrediënten en met ruimte voor mensen die een leer- werktraject volgen om zich voor te bereiden op de arbeidsmarkt.

Werken, leren en ontwikkelen

Het Driekant Ambachtscentrum in Zutphen kunnen we wel de eerste sociaal onderneming van Nederland noemen. Gestart in 1996 als zelfstandig bedrijf en altijd een balans zoekend tussen werken, leren en ontwikkelen. De drie kanten van de bedrijfsnaam staan voor kunstzinnige, lichamelijke en economische ontwikkeling. Alle medewerkers werken aan de bereiding van smakelijke ambachtelijke producten en ze werken aan zichzelf. ‘Zoveel mogelijk handen aan het brood,’ noemt Henk dat.

Geen nadruk op kostenbeheersing en efficiency maar op samenwerking, diversiteit en werkplezier. Zo’n bedrijfsvoering brengt wel kosten met zich mee en daarvoor werkt Henk samen met de gemeente. De omzet van Driekant komt voor driekwart uit verkoop en voor een kwart uit trainings- en begeleidingsgelden. Jarenlang kon Henk zo zijn bedrijfsfilosofie in Zutphen overeind houden.

Obligaties

In 2015 begon het te kriebelen. Zijn zoons willen verder in het bedrijf en dus was er ruimte voor groei. Driekant kon een vestiging openen achter het station. Daarvoor was een investering van 60.000 euro nodig. Driekant kon 20.000 inleggen en zocht investeerders voor de rest. Er werden obligaties uitgegeven: 60 van 500 euro en 40 van 250 euro. Obligatiehouders konden kiezen hoe het rendement moest worden uitgekeerd: in geld of in natura. Dat laatste ging natuurlijk over brood, koffie en andere Driekantlekkernijen.

Het rendement van de natura-obligaties was hoger dan van de gewone. De uitgifte van obligaties werd tot 125% overtekend, in drie weken kwam 70.000 euro binnen. In april 2015 werd de nieuwe vestiging geopend, begin 2016 werd het vloeroppervlak al uitgebreid.

Gemengde financiering

Dit jaar gaat Driekant een derde vestiging openen: Driekant buiten, een combinatie van tuinen, kassen, een conferentieruimte en een grand café. Opnieuw maakt het bedrijf gebruik van gemengde financiering: deels uit eigen middelen, deels een lening van de bank en deels obligaties van particuliere investeerders. Ook deed Driekant een aanvraag bij een maatschappelijk fonds. In een nieuwsbrief zegt Henk Smit over de financiering: “Wij ervaren steeds meer, dat wanneer enthousiasme en gedreven ondernemerschap leidend zijn bij een initiatief, het geld vanzelf volgt.”

Financiers verrassen

Als je pas begint met ondernemen, heb je nog geen goede reputatie, trouwe fans of prachtige producten. Maar je hebt wel je eigen inzet, deskundigheid, netwerk en wellicht wat eigen geld. Gemengde financiering past goed bij starters. Een combinatie van crowdfunding, steun van fondsen en maatschappelijke investeerders, en mogelijk een lening van een bank.

In alle gevallen willen potentiële financiers verrast worden door jouw enthousiasme, je goed onderbouwde plannen en je overtuigende pitch. Hoe je die plannen schrijft en die pitch voorbereidt leer je het tijdens de ASN Wereldprijs. Al doende zul je merken dat veel mensen willen meewerken en meebetalen aan sociaal ondernemingen met een heldere missie en een eigen identiteit. Verras anderen en laat je verrassen door het resultaat. Veel succes en plezier met jouw sociaal onderneming!

Op weg naar de Wereldprijs

In de aanloop naar de Wereldprijs 2016 schrijft Marianne Dagevos een reeks van vier blogs over het proces naar een sociale onderneming om je op weg te helpen. Marianne is auteur van het boek ‘Voor een goede zaak. Sociaal ondernemen in theorie en praktijk’, ook de Driekant wordt geportretteerd (p. 239,240). Hoofdstuk 5 gaat over financiering van sociaal ondernemingen, vanaf p. 196 zijn allerlei vormen van financiering beschreven. Daarnaast is Marianne onderzoeker en gastdocent. Haar specialisaties zijn: sociaal ondernemen, sociale innovatie en de deeleconomie. 

Deel I. Ondernemer in spé. Verschenen op 27 juli 2016

Deel II. Is iedereen een ondernemer? Verschenen op 3 augustus 2016

Deel III. Hoe maak ik een markt voor mijn product? Verschenen op 10 augustus 2016

afbeelding van Marianne
Marianne Auteur

Nooit te oud om te leren. Dol op de keuken van het Midden-Oosten. Altijd op zoek naar sociaal ondernemingen en sociale innovaties. Tot over mijn oren in het onderzoek naar gebruikers van de deeleconomie. Delen is voor mij regelmatig geven en regelmatig ontvangen: kennis, inzicht, plezier en ervaringen.

INSPIRATIE

Meer blogs in Mens en samenleving

Alle 1.551 blogs