afbeelding van Olatz
Olatz Auteur

Weg met de wegwerpeconomie! Dit zijn de duurzame alternatieven

Hoe ziet een duurzame economie er volgens jou uit? Groen, blauw of in de vorm van een donut?

Bord met: Green ECOnomy NOT Greed economy.

Het grootste deel van onze economie is lineair. Dit houdt in dat we grondstoffen winnen, deze gebruiken voor de productie van artikelen, die we na gebruik weggooien. Een lineair economische systeem is onhoudbaar. Onze grondstoffen zijn eindig en raken op en er ontstaat een enorme berg afval. Als we zo doorgaan blijven er geen natuurlijke hulpbronnen meer over voor toekomstige generaties. 

Economen wereldwijd hebben nagedacht over alternatieven voor het lineaire economische systeem. Zij bedachten termen als groene, blauwe en donuteconomie. Maar wat houden deze systemen in?

Groene economie

Milieubehoud en economische groei worden vaak gezien als tegenpolen. De voorstanders van een groene economie denken echter dat dit wel samen kan gaan. In een groene economie is er sprake van milieubehoud en verbetering, zonder dat dit ten koste gaat van de economische groei. Maar kan dit wel?

Er bestaan verschillende definities van groene groei. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) heeft het over groene groei als hulpbronnen en milieudiensten niet overmatig worden geëxploiteerd. Het VN-Milieuprogramma spreekt over een groene economie die menselijke welvaart en sociale gelijkheid voorop stelt en waarbij milieuschaarste wordt verkleind.

Het probleem van groene groei is dat er geen einddoel wordt gesteld. Het efficiënter gebruiken van natuurlijke hulpbronnen biedt geen oplossing op de lange termijn. Door efficiënter om te gaan met natuurlijke hulpbronnen kunnen we hier wel langer gebruik van maken, maar deze raken uiteindelijk alsnog op. Critici noemen een groene economie dan ook geen echt duurzaam systeem.

 Milieubehoud en economische groei gaan samen in een groene economie. 

Blauwe economie

De blauwe economie is bedacht door econoom Gunter Pauli. Blauw, omdat dat de kleur van de aarde is vanuit de ruimte. Die blauwe aarde is volgens hem een gesloten systeem waarin alles met elkaar in verband staat. Wat het afval is van het ene organisme is het voedsel voor het andere. Hij vindt dat we een voorbeeld moeten nemen aan natuurlijke kringlopen. Een blauwe economie bestaat uit twee principes:

  1. Laat je inspireren door de natuur en gebruik middelen die door de natuur worden aangereikt.
  2. Probeer ecologische systemen zo sluitend mogelijk te maken zodat er geen verlies van grondstoffen en energie plaatsvindt.

De blauwe, circulaire economie staat recht tegenover de lineaire economie. In een lineaire economie worden grondstoffen verspild, terwijl in een circulaire economie grondstoffen hun waarde behouden. Afval belandt niet op de afvalberg, maar krijgt een nieuwe, hoogwaardige functie.

Steeds meer ondernemers produceren op een circulaire manier. Denk aan communityleden Nowa, Rotterzwam en FALAFVAL die mooie/lekkere producten maken van reststromen. Er is door communitylid BlueCity zelfs een blauwe economie opgebouwd in het voormalige zemparadijs Tropicana. In deze circulaire hub komen verschillende bedrijfjes samen om van elkaars afval te profiteren.

 Voormalig zwemparadijs Tropicana omgetoverd tot circulaire hub. 

Donuteconomie

Britse econoom Kate Raworth wil het beeld dat we hebben van economie veranderen. Tijdens economie-lessen op de middelbare school word je geleerd dat een stijgende groeicurve het doel is. Het uitgangspunt van Raworth is echter dat het economische systeem niet zou moeten worden weergegeven door een vraag en aanbodcurve die elkaar kruisen bij het optimum. In een dergelijk systeem wordt volgens haar namelijk geen rekening gehouden met duurzame en sociale aspecten van de economie.

Volgens Raworth kan de economie beter worden weergeven in een donutvorm. De donut zelf, de ronde ring, is het veilige, rechtvaardige en duurzame gebied. Daarbinnen leeft iedereen zonder schade aan het klimaat toe te brengen, is er voldoende werk en voedsel, is er goede gezondheidszorg en een democratisch politiek systeem. Het gat in de donut geeft de tekorten weer. De binnenste ring is de sociale grens, het minimum dat nodig is voor het welzijn van alle mensen. De buitenste ring geldt als de ecologische grens. Ga je hier overheen dan ontstaat er luchtvervuiling, klimaatverandering en een uitgeputte bodem. Een duurzame economie blijft volgens Raworth binnen het zoete deeg van de donut.

 Van lineair naar een donutvormige economie. 

Tijd voor actie!

We kunnen allemaal bijdragen aan de transitie naar een duurzaam economisch systeem. Als consument kun je proberen minder en duurzamere spullen te kopen. Hier vind je tips om te consuminderen. Als producent kun je kiezen om producten te maken die bijdragen aan verduurzaming van de samenleving. Onze communityleden geven het goede voorbeeld!

afbeelding van Olatz
Olatz Auteur

Als stagiaire bij Voor de Wereld van Morgen help ik duurzame ondernemers groeien. Heb jij een slim idee om de wereld een stukje mooier te maken? Meld je dan aan en deel het met ons!

INSPIRATIE

MEER GERELATEERDE BLOGS

Alle 1.270 blogs