afbeelding van Elky Rosa
Elky Rosa Auteur

Wat voedsel voor je herstel kan doen

Een duik in de wereld van personalized food en citizen science

Foto: The Dutch Weed Burger

Warme melk om beter te slapen? Bietjes tegen hoge bloeddruk? En werkt kurkuma echt tegen kanker? In ons verlangen naar een gezond en gelukkig leven proberen we van alles met eten. De voedseladviezen vliegen ons om de oren. Wie zegt wat waar is? Volgens Gaston Remmers, initiatiefnemer van Platform Patiënt en Voeding, ligt het antwoord bij de patiënt zelf.

Toch ziek

Gevarieerd, regelmatig, lekker en niet te veel suiker, vet en zout. Gaston Remmers was altijd een modelvolger van de algemene richtlijnen over gezondheid, leefstijl en voeding. Toch kreeg hij artroseklachten, een plotseling infarct en tongkanker.  ‘Ondanks mijn “brave” leefstijl werd ik toch ziek. De basisrichtlijnen zijn dus niet genoeg voor mij. Hoe kan dit? Welk voedsel past wel bij mij?’ vroeg Gaston zich af. Hij ging zich nog intensiever bezighouden met de mogelijkheden die voeding biedt en ziet volop op kansen.  

De patiënt als onderzoeker

En Gaston niet alleen. Veel meer patiënten experimenteren met voeding in de hoop dat het bijdraagt aan herstel. Daar komen soms verrassende dingen uit. Successen die wat Gaston betreft nog te weinig worden meegenomen in het debat en in de medische behandeling. Met het Platform Patient en Voeding wil hij dit doorbreken. ‘Op dit platform stellen wij de patiënt en voeding centraal’, vertelt Gaston. ‘Als een patiënt zich bijvoorbeeld veel beter voelt door het gebruik van kurkuma en zwarte peper, waarom zouden we niets met deze kennis doen?’ Oncoloog Casper van Eijck raadt zijn patienten daarom aan elke dag wat kurkuma door de bami te roeren.

Te vaak zijn wetenschappers nog op zoek naar een dieet dat goed is voor de hele Nederlandse bevolking. De kennis is gericht op een algemene verbetering van de algemene gezondheid, uitgewerkt in een algemene richtlijn als ‘de schijf van vijf’. ‘Maar ik ben toch niet hetzelfde als mijn buurman?’ vraagt Gaston. 'Ik heb een ander DNA-profiel, een andere leefstijl. Ik zit in een andere fase van mijn leven en heb een ander ziekteproces.’ 

Maatwerk

Het idee van Personalised Food speelt hier op in. Zij neemt individuele conditie van de patiënt en burger als uitgangspunt. Dit uitgangspunt is niet statisch want elk mens groeit en verandert en daarmee ook de werking van voedsel op zijn of haar lichaam. ‘Je kunt dus niet zeggen dat iets werkt voor iedereen. Wat goed voedsel is, is voor iedereen verschillend,’ benadrukt Gaston. In ziekenhuizen zie je dit besef langzaam doordringen. De voedselconcepten van de Gelderse Vallei in Ede en het Radboudumc in Nijmegen bijvoorbeeld. Patiënten hebben hier veel meer keuzevrijheid en het eten is meer aangepast aan de aard en conditie van de ziekte. Dus niet alleen maar brood, Hollandse pot of exotische macaroni. Nee, in Ede staat sinds kort de inmiddels fameuse Dutch Weed Burger op het menu. Door de hoge dosis eiwitten en mineralen perfect voedsel bij herstel, stelt het ziekenhuis.

De ene komkommer is de andere niet

Voor optimaal herstelvoedesel moeten we ook gaan samenwerken met de land- en tuinbouwsector. ‘De manier waarop je teelt heeft invloed op onze voedselkwaliteit’, legt Gaston uit. ‘In een tomaat of komkommer zitten verschillende stoffen en die doen allemaal iets in ons lichaam.’ Gaston maakt duidelijk dat de potentie van die stoffen nu niet ten volle benut wordt. Hij is van mening dat dit wel gebeurt als er gericht wordt geteeld. Want dan krijg je de beste match tussen voeding en individu. Langzaam worden hierin stapjes gezet. Zo werkt platform Patiënt en Voeding samen met de zorgsector, tuinbouwsector en patiënten aan een voedingspatroon voor mensen met prostaatkanker.

Eigenaar van je eigen gezondheid

Het zal nog even duren, maar uiteindelijk zullen alle experimenten, samenwerkingen en technologische ontwikkelingen het mogelijk maken dat er bij je geboorte een DNA-profiel wordt gescand, denkt Gaston. ‘Vanuit je genensamenstelling krijg je een indicatie wat voor jou gezond voedsel is. Het is geen blueprint maar het geeft waarschijnlijkheden mee. Waarschijnlijkheden die gedurende je leven zullen veranderen.’ Om daar te komen moeten we onze houding naar eten en kennis veranderen, stelt Gaston. ‘We moeten accepteren dat we niet alles weten. Dit geldt ook voor artsen en behandelaars. Juist dan ontstaat er ruimte voor het experiment.’ De experimenten zullen belangrijke kennis opleveren.

Gaston wil die kennis vastleggen op een experimenteerplatform. Een platform dat zich uiteindelijk zal vervolmaken tot een gezondheidscoöperatie van burgers en patiënten. Hierin delen mensen hun gezondheidsdata en –inzichten en lenen dit uit voor verder onderzoek. Gaston: ‘Over 10-20 jaar is het gemeengoed dat we ons gaan organiseren in gezondheidscoöperaties. Mensen worden zo weer eigenaar van hun eigen gezondheid.’   

afbeelding van Elky Rosa
Elky Rosa Auteur

freelance journalist / presentator / schrijver met een focus op kunst, cultuur, onderwijs en ondernemerschap.

INSPIRATIE

Meer blogs in Mens en samenleving

Alle 1.561 blogs