afbeelding van Susanne
Susanne Auteur

Wat muziek allemaal voor je kan doen

Het verbetert je brein, beinvloedt je stemming, roept oude herinnering op en maakt contact

Jaap van Zweden bij het benefietconcert voor Stichting Papageno, de Vereeniging Nijmegen. Foto: Niels Vinck

Met alle muziek die ik thuis heb staan, kan ik - zonder dollen - meer dan een jaar mee vullen. Ik luister het thuis, bij vrienden, tijdens concerten en als mijn eigen soundtrack wanneer ik onderweg ben. Soms zit ik ook wel eens in stilte, maar vaak speelt muziek een grote rol in mijn dag. Dus is het maar goed dat het luisteren van muziek je zoveel positieve dingen kan brengen. Niet alleen voor mij...maar voor iedereen! 

Verrijkte omgeving

Wie kent hem niet, de enthousiaste professor Erik Scherder? De Amsterdamse neuropsycholoog is voorvechter van het belang van beweging, maar zeker ook muziek voor een verrijkte omgeving van je hersenen. Ik zag hem jaren geleden een prachtige lezing geven in Pakhuis de Zwijger tijdens het Muziek Telt symposium waar hij het publiek haarfijn uitlegde waarom nou juist muziek zo belangrijk voor je is. Spelen én luisteren.

En dan niet alleen bij het stimuleren van je brein als je opgroeit, maar ook om je hersenen fit te houden terwijl je ouder wordt en later als je oud bent. Het heeft alles te maken met de cruciale neurale verbindingen in je hersenen (tussen de hersengebieden) die door witte stof worden gevormd. Wil je ook weten hoe dat werkt? In zijn lezing voor de Universiteit van Nederland legt Prof. Scherder uit wat er in je hersenen gebeurt als je muziek luistert.

Wissel je eigen stemming

Je zet een lekker pittig muziekje op als je gaat hardlopen of trainen, maar zo vlak voor het slapen gaan wordt het vaak wat rustiger. Dit doe je vrijwel automatisch. Maar je kunt er natuurlijk ook mee spelen: ben je wat gestrest en moet je door de drukke spits heen fietsen? Zet op de achtergrond een rustige plaat aan (natuurlijk niet te hard, je moet het verkeer nog kunnen horen!). Doe je dat vaker, ontspannen bij een bepaald album of type muziek, dan krijg je de volgende keer vanzelf een relaxt gevoel als je die cd draait. Je maakt zelf de verbinding tussen die muziek en het gevoel.  En kan het ieder moment weer oproepen.

Zo zie je dat muziektherapie veel gebruikt wordt bij mensen die een trauma te verwerken krijgen. Muziek roept vaak emoties op, en juist de associatieve kracht van muziek als het gaat om die moeilijke emoties kan patiënten helpen ze een plek te geven.  

Terug naar toen

Veel ouderen hebben ook baat bij het luisteren naar muziek. Het is natuurlijk altijd leuk en gezellig om samen van muziek te genieten, maar vooral bij mensen met Alzheimer kan het beleven van muziek heel erg belangrijk zijn. Ik zie het bij mijn eigen oma; mij herkent ze vaak al niet meer, maar samen oude liedjes zingen gaat nog altijd heel goed. Met het zingen van die liedjes leeft ze dan helemaal op.

Radio Remember is een online muziekdienst die van ’s ochtends tot ’s avonds muziek draait voor ouderen met dementie. Denk aan een muzikaal programma van net na WOII tot het midden van de jaren ’70. Ze hebben de rol van muziek uitgebreid onderzocht en een programmering samengesteld aangepast aan het ritme van een doorsnee dag. Lekker relaxt in de ochtend en de grootste hits voor bij de koffietijd. Maar ook live muziek zoals ze met Gouwe Ouwe van Stichting de Tijdmachine brengen, werkt ontzettend goed. Zij richten zich specifiek op de sixties bij hun muzikale reizen. Meezingen is verplicht!

Muziek en autisme

Voor kinderen met autisme, en hun families, kan muziek een echte levenslijn zijn. Een brug van de innerlijke leefwereld van autistische kinderen, naar de wereld daarbuiten. Voor kinderen met autisme is het namelijk niet altijd even natuurlijk om contact te maken met anderen. Of om contact te maken op manieren zoals de meesten van ons dat doen. Muziek kan een manier voor hen zijn om zich te uiten en zo contact te leggen. En soms zelfs in een later stadium die meer gangbare manieren van communiceren eigen te maken.

Stichting Papageno  - opgericht door Jaap en Aaltje van Zweden - is er van overtuigd dat het inzetten van creatieve middelen bij kinderen met autisme deuren opent. Ze bieden (jonge) kinderen met autisme en aanverwante stoornissen de mogelijkheid om thuis muziektherapie te krijgen. Op een veilige plek, iedere week op dezelfde tijd, krijgen ze begeleiding die bij hun situatie past.

Vorig jaar openden zij het Papageno huis in Laren, waar jonge mensen met autisme kunnen leren zelfstandig te leven. In het huis zijn ook verschillende dagbestedingsactiviteiten, met en zonder muziek. In het restaurant, waar de jongeren van Papageno zelf meewerken, schijn je de allerlekkerste appeltaart van het Gooi te kunnen eten!

afbeelding van Susanne
Susanne Auteur

Freelance programmamaker & Ideeënfontein | Schrijft, fotografeert & presenteert | Kunst & Design, Duurzaamheid, Social & Innovatie | Nieuwsgierig sinds 1979

INSPIRATIE

Meer blogs in Mens en samenleving

Alle 1.552 blogs