afbeelding van Elky Rosa
Elky Rosa Auteur

Wat je terug kunt zeggen tegen populistische klimaatretoriek

Klimaatmythes weerlegd met wetenschappelijke feiten

NASA
Foto: NASA

Ken je dat? Zodra je een goed gesprek over het klimaat wil beginnen, smijt iemand je allerlei populistische retoriek om de oren. Met deze wetenschappelijke feiten weerleg jij straks alle mythes.

Donald Trump schreef klimaatverandering ooit toe aan een Chinees complot. In ons eigen land is het de PVV met Geert Wilders als leider die klimaatverandering afschildert als klinkare nonsens waarmee een angstcultuur wordt gecreëerd door ‘niet-wetenschappelijke linksgroene prietpraat’. 

In het publieke debat over klimaatverandering en de rol van de mens daarin zijn de meningen niet altijd even zuiver gestoeld op kennis. En hoewel iedereen recht heeft op zijn eigen mening, heeft niet iedereen recht op zijn eigen feiten.

Het klimaat verandert altijd

Door de eeuwen heen verandert het klimaat inderdaad voortdurend. Verandering in het klimaat komt altijd tot stand door meerdere processen. Meestal gingen de veranderingen langzaam genoeg voor de aarde om te kunnen bijsturen. Ons klimaatsysteem had de tijd om zich aan te passen; onze leefomgeving bleef leefbaar. Hierbij was er een goede balans tussen opwarming en afkoelende effecten.

Wat er wel is veranderd, is de snelheid van verandering. Sinds de laatste ijstijd is het nog nooit zo snel gegaan als nu. Daarbij is een groot deel van de klimaatverandering nu, toe te schrijven aan menselijke activiteiten. Wij zijn steeds meer fossiele brandstoffen gaan gebruiken en ook massa ontbossing speelt een grote rol. 

Kortom: Het is waar dat het klimaat altijd verandert. Maar nooit eerder was het menselijke aandeel op deze verandering zo groot en ging de verandering zo snel. De Universiteit van Nederland heeft een mooie reeks college's gemaakt over klimaatverandering waarin prof. dr. ir. Herman Russchenberg van de TU Delft je helemaal bij praat. 

Het ligt aan de zon

Sommige mensen beweren dat de opwarming van de aarde komt door de zon. Zij kiezen data uit die gunstig zijn ter onderbouwing van deze bewering. Maar de temperatuurstijging is een veel complexer verhaal. Er zijn meerdere factoren die bijdragen aan de opwarming. De zon, volkanen, El Nino en broeikasgassen hebben allemaal invloed. Invloed op opwarming en afkoeling.

Wanneer de opwarming van de aarde te wijten zou zijn aan de zon, dan zouden we geen opwarming hebben maar afkoeling. Ook hier geldt dat de menselijke invloed groot is. 

Bron: Skeptical Science 

Het is niet slecht

Er zijn mensen die de mening zijn toegedaan dat klimaatverandering niet slecht is. Dat de opwarming juist fijn is. Want als je kijkt naar de geschiedenis dat het juist de ijstijden waren die zorgden voor stormen en ziektes. 

Het is best te begrijpen dat we het in ons koude kikkerlandje niet zo vervelend vinden dat het wat warmer is. Maar de verandering van het klimaat heeft allerlei (mogelijk desastreuse) gevolgen voor ons leefklimaat. 

Door een steeds warmer voorjaar lopen bijvoorbeeld hele voedselketens in het honderd. De verschillende schakels van plant, planteneter en vleeseter sluiten niet meer overal op elkaar aan. De reactie op klimaatverandering wisselt van soort tot soort. Hoe breng je als koolmees je jongen groot als er geen rupsen meer zijn? De agricultuur wordt verstoord. We krijgen te maken met droogte en problemen met de water toevoer door uitputting van vers water.  Er zijn zichtbaar meer insecten, waarvan sommigen, bijvoorbeeld muskieten, ziekten verspreiden. 

Een warmer klimaat kan ook gevaarlijk zijn voor kwetsbare groepen als ouderen. Zij kunnen overmand worden door de hitte met de dood als gevolg. En wat te denken van het smelten van het poolijs, met stijgende zeespiegels, uitstoot van methaan en nog meer opwarming tot gevolg. Hoe leuk is dat warme weer dan nog?

Er is geen overeenstemming

Onder de experts zou geen concensus bestaan over de rol van de mens op klimaatverandering. Het is een hardnekkige opvatting gevoed door miscommunicatie en onzekerheden binnen het onderzoek. Inmiddels is duidelijk dat 97% van de wetenschappers binnen het domein van klimaat, het erover eens is dat de opwarming voor een groot deel kan worden worden toegeschreven aan de mens. 

The Consensus Project draagt bij aan het vergroten van de consensus door onderzoek en het gat tussen wetenschap, politiek en burger te verkleinen. 

Het is juist aan het afkoelen

...een argument dat je vaak tegenkomt als het heeft gesneeuwd, er een strenge winter is of langdurig regent. Dit is echter het fenomeen ‘weer’. Een gebeurtenis op de korte termijn die niet direct iets zegt over het klimaat.

Bij klimaat praten we over de lange termijn. Het is gemeten door de eeuwen heen. En wanneer je dit doet dan kun je helaas niet anders dan concluderen dat alle signalen wijzen op een opwarmende aarde.

 

Bron: Skeptical Science

De modellen zijn niet geloofwaardig

In vrijwel elke wetenschap worden modellen gebruikt om te onderzoeken, te verklaren en te voorspellen zo ook binnen de klimaatwetenschap. In dit rapport van de KNAW worden alle modellen en hoe ze worden ingezet toegelicht. De modellen zijn gebaseerd op de beste kennis die we nu hebben en ze verklaren belangrijke ontwikkelingen in het klimaat van de vorige eeuw.

Het eerste model was er in 1990 en met de opgedane kennis worden ze steeds beter. In 1990 werden oceaanstromingen nog niet meegenomen terwijl in 2005 deze stromingen wereldwijd tot in detail konden worden berekend. In de huidig modellen is er ook aandacht voor biologisch processen als plantengroei en landbouw. Met alle kennis worden er scenario’s gemaakt over hoe de concentratie broeikasgassen zal toenemen tot het jaar 2100. Vanuit deze scenario’s worden projecties gemaakt waarin wordt gekeken naar de mogelijke gevolgen. Voorspellen is lastig, maar het verkennen van mogelijke gevolgen is mogelijk. 

Deze modellen dragen bij aan het beter begrijpen van processen en zijn in die zin geloofwaardig. Maar er zullen altijd onduidelijkheden, onvoorspelbaarheden en onzekerheden blijven. Dat is inherent aan het klimaatsysteem waar elke verandering gevolgen heeft. En nieuwe kennis garandeert geen eenduidigheid en zekerheid. Ons klimaatsysteem heeft een grillige karakter. Modellen helpen ons om hier meer van te begrijpen. 

Meer lezen?

Benieuwd wat de plannen van de politieke partijen zijn om klimaatverandering tegen te gaan? Lees dan het artikel Groene Verkiezingbeloften waarin ik alle programma's voor je uitzocht. 

Benieuwd naar meer over klimaatbescherming en de nieuwste ontwikkelingen op dit gebied? Lees dan snel onze pagina over alles wat je over klimaatverandering wilt weten.

afbeelding van Elky Rosa
Elky Rosa Auteur

freelance journalist / presentator / schrijver met een focus op kunst, cultuur, onderwijs en ondernemerschap.

INSPIRATIE

Meer blogs in Klimaatbescherming

Alle 1.591 blogs