afbeelding van Ruth
Ruth Auteur

Waarom schilderijen meer zeggen over de samenleving dan 1000 woorden

Een gesprek met kunstenaar Kés Aerts die in het najaar 2016 op de ADAF-kunstbeurs stond. Wat is de relatie tussen kunst en maatschappij?

Een gesprek met kunstenaar Kés Aerts die in het najaar 2016 op de ADAF-kunstbeurs stond. Met zijn schilderijen wil hij een dialoog aangaan.
Kés Aerts aan het werk in zijn atelier. Bron: kesarts.com

Op de zesde editie van  – in het najaar van 2016 – toonden 200 professionele kunstenaars meer dan 1.700 kunstwerken aan duizenden bezoekers. Wij gingen in gesprek met Kés Aerts, beeldend kunstenaar die met zijn kunst een dialoog wil aangaan.

Kunst en veranderingen  

Het thema van dit jaar "Vrijheid van meningsuiting" triggerde ons zozeer dat wij met een van de exposerende kunstenaars in gesprek gingen. Met dit thema bewijst de ADAF-kunstbeurs in Amsterdam dat kunst iets kan zeggen over de vluchtelingencrisis en wereldwijde veranderingen.

Opbrengst gaat naar Amnesty International

Maak kennis met de kunstbeurs. Op deze expositieplek zijn veel kunstzinnige uitingen te vinden die een relatie hadden met het thema: Vrijheid van meningsuiting. Een deel van de schilderijenverkoop ging naar Amnesty International. Op deze plek exposeerde Kés Aerts (spreek je uit als Kees) met zijn schilderijen. Hij won hij de tweede prijs voor de beste kunstenaar van deze bijzondere kunstbeurs.

Kunstenaar met een missie

Sinds 2012 werkt Kés Aerts aan de serie ‘The changing order of the world’. Een zevental werken, voornamelijk groot formaat schilderijen, waren op de ADAF te zien. In een gesprek vertelt hij waarom kunst voor hem een zeer geschikte manier is om politiek-maatschappelijke onderwerpen aan te kaarten.

Vrijheid van meningsuiting

Kés begint gepassioneerd en bevlogen te vertellen. Hij vindt het belangrijk dat we ons kunnen blijven uitspreken en op allerlei manieren kunnen blijven uiten over wat ons bezighoudt: “Laten we vooral met elkaar in gesprek blijven. We leven in een onrustige tijd. Er gebeurt van alles in de wereld; oorlogen, botsingen van geloof, verschuivende machten op het wereldtoneel. Via de media zitten we daar met onze neus bovenop. In mijn opinie leven we in een periode van transitie waarvan onrust en verwarring de uitingen zijn. In zo’n periode worden de tegenstellingen helderder. Juist in zo’n angstige periode wordt vrijheid van meningsuiting belangrijk.”

Wat zeggen jouw schilderijen over dit thema?

Kés vertelt dat zijn beelden eigenlijk voor zich spreken. Zijn schilderijen kunnen je in één keer raken. Kés: “Als een persoon die een bepaald schilderij van mij ziet en zegt: “Ik kan daar niet naar kijken; ik loop ervoor weg!”, dan is dat voor mij de juiste reactie op mijn werk; dan heb ik dat dus goed in mijn werk  weten aan te brengen. Ik hoop juist dat mijn schilderijen vragen oproepen en tot een gesprek leiden. Als iemand de beklemming voelt die ik erin heb gestopt, dan heb ik bereikt wat ik wilde bereiken.”

Een voorbeeld van zo’n schilderij is bovenstaand schilderij Framed Freedom (235 x 290 cm), dat ook te zien was op de ADAF. Het onderschrift bij het schilderij luidt: ‘Als de angst regeert, verstilt het woord.’

Waarom is die vrijheid van meningsuiting zo belangrijk?

Kés zou graag zien dat mensen een meer open houding naar elkaar hebben. Hij vindt het belangrijk dat men begrip weet op te brengen voor de opvattingen van een ander en dat men echt naar elkaar wil luisteren. Maar het is ook belangrijk om elkaar aan te spreken: “Je moet je normen en waarden wel scherp blijven stellen.” Daarbij geldt volgens hem dat je dat doet vanuit een basishouding van respect.

Kés beseft zich zijn eigen bevoorrechte positie: “Je mag van geluk spreken als je je vrij kunt uitspreken en uiten, zonder bedreiging vanuit het regime, het geloof of vanuit de gemeenschap.”

Verlaag je niet

Kés vertelt dat het voor hem heel belangrijk is om je niet tot het niveau van de andere te verlagen. “Als je iemand tot op het bot beledigt en de ander kaatst dat keihard terug, dan heb je niet veel bereikt. Het leidt tot onwrikbare standpunten, tot polarisatie. In de politiek gebeurt dat veel te vaak.” Een mooi voorbeeld van hoe het ook kan zag Kés laatst bij een bezoek van Obama aan de Filipijnen. De president van Amerika werd vooraf aan het bezoek door de Filipijnse president Duerte “hoerenjong” genoemd. Aanvankelijk werd het bezoek afgezegd. Echter, na enkele dagen is Obama toch naar de Filipijnen gegaan en heeft hij daar zelfs zijn hand uitgestoken naar de man die hem zo beledigd had. Dit is voor Kés een gebaar van grootheid. Zo kan je ook omgaan met agressie.

Wat hoop je te bereiken?

Kés hoopt dat mensen met elkaar in gesprek komen over onderwerpen die er echt toe doen, zoals over het vraagstuk van humaniteit. “Mijn kunst kan een aanleiding zijn voor een gesprek. Eén beeld kan heel veel oproepen.” Dat probeert hij bijvoorbeeld met het schilderij ‘Immigrants’. Kés: “De mens stamt af van een aantal oercellen, die zijn verspreid over de wereld. Hier kwamen uiteindelijk de eerste mensachtigen uit voort. In het verleden hebben die eerste ‘mensen’ gezocht naar een betere leefomgeving en plekken waar men voedsel kon vinden. Op die manier is de mens zich verder gaan verspreiden over de aarde. Wie is er dus eigenlijk géén immigrant?” Kés hoopt bij te kunnen dragen aan het levendig houden van vraagstukken als: ‘Waar gaan we naartoe? Willen we dat? Kunnen we dat tegenhouden? Waar staan we voor? Hoe vinden we de ander? Hoe gaan we een en ander doen? Kunnen we dat samen met de ander?

Als je meer wil weten, bekijk de website van Kés Aerts of bezoek de website van de ADAF-kunstbeurs. Of bezoek hen via Facebook.

afbeelding van Ruth
Ruth Auteur

25 jaar, taalliefhebber, Nijmegen & Den Haag. Communicatie en duurzaamheid. Geluk zit in kleine dingen: rommelen in huis, oude spullen een nieuw leven geven, iets goed doen voor de wereld. Heb jij een goed idee voor een betere wereld? Maak een project aan op VDWVM. Niet geschoten is altijd mis!

INSPIRATIE

Meer blogs in Mens en samenleving

Alle 1.550 blogs