afbeelding van Birger
Birger Auteur

Waarom je beter geen ballon kan oplaten

Ballonnen oplaten is géén feest voor dieren, noch de natuur.

Mensen laten ballonnen op tijdens Koningsdag
Ballonnen horen thuis op een feestje, maar niet in de lucht | Foto: Bart Koop-Henzen via Flickr

Koningsdag is net achter de rug, een dag vol tradities als rommelmarkten en het oplaten van duizenden oranje heliumballonnen. Oranje boven, zou je zeggen. Maar wat naar boven gaat, komt ook weer naar beneden. Als zwerfvuil zijn ballonnenresten zeer schadelijk voor het milieu en het dierenwelzijn. De hoogste tijd dus om ballonnen in de ban te doen en andere alternatieven uit de kast te halen.

Hoe groot is het ballonnenprobleem?

Elk jaar monitort Stichting de Noordzee het afval op de stranden in Nederland. Resten van ballonnen staan met vaste prik in de top 5 gevonden afvalitems op onze Noordzeestranden. Tijdens een strandwandeling van 100 meter vind je gemiddeld 13 ballonnen of resten hiervan. Daarnaast belanden er nog eens elk jaar circa 230.000 ballonnen in de Noordzee, blijkt uit onderzoek van TNO.

Waarom ballonnen schadelijk zijn

Als zwerfvuil vormen ballonresten een groot gevaar voor het dierenwelzijn en het milieu. Vogels, vissen en zeehonden zien de restanten aan voor voedsel en eten het op. Ook walvissen, dolfijnen en schilpadden zijn hier het slachtoffer van.

De dieren krijgen de lintjes of plastic ventieltjes in hun maag of darm, raken verstopt en sterven van de honger. Ook kunnen ze verstrikt raken in de lintjes, die snijwonden veroorzaken in de dieren. De ballonnen die niet worden opgegeten belanden in de zee en dragen bij aan de plastic soep.

Zie ook onderstaande video van de Stichting de Noordzee voor een uitleg waarom ballonnen schadelijk zijn.

Ook afbreekbare ballonnen zijn geen oplossing

In de afgelopen jaren zijn er “afbreekbare” ballonnen ontwikkeld, als potentiële oplossing voor dit probleem. In plaats van plastics zijn deze ballonnen gemaakt van latex rubber. Hoog in de atmosfeer zouden deze rubberballonnen door de koude druk exploderen in kleine stukjes, die net zou snel zouden afbreken als eikenbladeren, meldt deze studie. Wat echter niet wordt vermeldt is dat het jaren kan duren voordat een eikenblad volledig is afgebroken.

Ook zou het eten van deze “groene” ballonnen onschadelijk zijn voor dieren, meldt een controversieel proefschrift. Dit was aanleiding voor André van Schie, een VVD raadslid uit Utrecht, om demonstratief zélf een stukje latex ballon op te eten.

Het klopt dat latex rubber beter afbreekbaar is dan plastic, maar van onschadelijkheid is geen sprake. Doordat het jaren duurt voordat de latexballonnen zijn afgebroken hebben ze voldoende tijd om dieren te verwonden of te doden. Onderzoek van de Universiteit Wageningen wijst uit dat in zo’n twee procent van onderzochte magen van dode Noordse stormvogels resten van ballonrubber werden aangetroffen.

Ons advies: laat nooit ballonnen op, ook niet als ze afbreekbaar of biologisch zijn.

André van Schie maakt een statement door een stukje van een biologische afbreekbare latex ballon op te eten. Hij vergat echter dat vooral de plastic ventieltjes en lintjes dodelijk zijn voor dieren. | Foto: Willem Buunk via Twitter

Ballonnen worden steeds vaker een taboe

Er is goed nieuws voor iedereen die het milieu en dierenwelzijn een warm hart toedraagt: de jarenlange lobby van verschillende milieuorganisaties heeft zijn vruchten afgeworpen. Op dit moment verbiedt of ontmoedigt meer dan de helft van de gemeenten ballonoplatingen. Klik hier om te kijken of jouw gemeente ballonoplatingen nog toestaat.

Nederlandse Oranjeverenigingen stoppen ook steeds vaker met het oplaten van heliumballonnen. Dick Steens, secretaris van de Nederlandse Oranjeverenigingen, in een interview met NOS: “[w]e moeten ons oriënteren op alternatieven, (…) we moeten op zoek naar een balans tussen emotie en milieu.”

Alternatieven voor ballonnen

Maar wat zijn feestelijke alternatieven voor ballonnen? En nee, wensballonnen worden ook aangezien voor voedsel door dieren en zijn dus geen goed idee.

Je kan bijvoorbeeld wél vliegers oplaten, bellenblazen, een felgekleurde piñata stukslaan of een confetti-kanon afschieten (natuurlijk met biologisch afbreekbare confetti als inhoud) een lampionnenoptocht lopen of papieren vlaggenslingers ophangen.

Vliegeren is een duurzaam feestelijk alternatief voor het oplaten van ballonnen | Foto: Bill Fairs via Unsplash

Dit wil je ook lezen

afbeelding van Birger
Birger Auteur

Stagiair bij Voor de Wereld van Morgen. Heb je een goed idee voor een duurzaam initiatief? Meld je dan aan op Voor de Wereld van Morgen en deel het met ons!

Reacties (2)

Meepraten? Login

afbeelding van Marian
Goed advies. :) Kleine aanvulling/correctie: wat Van Schie gemakshalve vooral vergat, is dat hij geen vogel is en als hij zelf een kleine stukje ballon eet dit zodoende in geen enkele verhouding staat tot elkaar. Het klopt niet zozeer wat bij de foto staat dat vooral de ventielen en linten dodelijk zijn voor dieren. Dit geldt ook voor de zachte (afbreekbare) plastics van ballonnen zelf. Ballonnen eten geeft volgens een recente studie zelfs een 32x groter risico op dodelijke gevolgen dan het opeten van harde plastics. Zie: https://www.nature.com/articles/s41598-018-36585-9 Tot slot is het een misvatting dat "In de afgelopen jaren zijn er “afbreekbare” ballonnen ontwikkeld, als potentiële oplossing voor dit probleem." Ballonoplatingen worden al decennia standaard met latex en zodoende biologisch afbreekbare ballonnen georganiseerd. Verkopers zijn deze ballonnen alleen meer recentelijk gaan vermarkten onder de term 'bio', waardoor ze een milieu- en diervriendelijk imago hebben gekregen.
afbeelding van Harry
En het kan nu ook anders ... het project de duurzame ballonnenpilaar zojuist ingevoerd of kijk op www.ball-on.nl
INSPIRATIE

Meer blogs in Natuur en milieu

Alle 1.369 blogs