afbeelding van Madelon de Lepper
Madelon de Lepper Auteur

Waarom het zo belangrijk is dat de oceanen schoon blijven

Over hoe het leven in de zee ons net zoveel beïnvloedt als ons leven de zee

Het leven onder water is een hot topic. Dat moet ook wel, nu ondernemers rekening moeten houden met de afspraken die in het klimaatakkoord staan. Maar hoe gaat het dan eigenlijk met de oceanen? Waarom zijn schone oceanen zo belangrijk voor ons? 

Stel je voor: een warm eiland, omgeven door een mooi strand en die verfrissende, rustgevende zee... Voor veel mensen hét beeld van de ideale vakantie. Dat is gewoon genieten! Maar ondertussen is de helft van de wereldbevolking van de zee of oceaan afhankelijk. En het gaat helemaal niet goed met die oceanen. De bekende biologe Rachel Carson omschreef het probleem treffend toen ze zei: "It is a curious situation that the sea, from which life first arose, should now be threatened by the activities of one form of that life. But the sea, though changed in a sinister way, will continue to exist; the threat is rather to life itself."

De feiten op een rij

Duurzaamheid staat centraal in de Global Goals, die de VN heeft opgesteld. Doel nummer 14 is bestempeld tot ‘Bescherming van zeeën en oceanen’. Voor Voor de Wereld van Morgen was het in 2016 al een hot topic: op weg naar schone oceanen!

Het Wereld Natuurfonds (WNF) publiceerde eind vorig jaar het Living Blue Planet Report, over het belang van de zee. Niet alleen voor de dieren, maar ook voor de mens. Wist jij bijvoorbeeld dat:

  • 3 miljard mensen op de wereld afhankelijk zijn van vis als voedselbron?
  • 60% van de wereldbevolking leeft binnen 100 km van de kust? (En dat is niet alleen omdat de zee zo mooi is!)
  • Een vierde van de haaien en roggen met uitsterven wordt bedreigd, met als voornaamste oorzaak overbevissing?
  • Als de opwarming van de aarde zou doorgaan zoals het nu gebeurt, de oceaan te warm wordt voor koraalriffen om te kunnen bestaan? Vissen hebben dat koraal nodig om te kunnen leven.
  • Slechts 3,4% van de oceaan beschermd is?
  • Meer dan 5 triljoen stukken plastic in de zee rondzwerven?

Olie is ook afval

Jaarlijks komt er zo’n 6,5 miljoen ton afval in de zee terecht. Vooral in de Stille Oceaan wordt veel plastic afval gevonden. Vissen eten dat op, en zo komt het ook in de buik van vogels en grotere zeedieren terecht. Tegen deze Plastic Soup komen veel mensen in actie. Bijvoorbeeld de Plastic Soup Foundation, die informatie deelt en onderzoek doet. Er lijkt zelfs een verband te zijn tussen plastic zwerfafval en het Zika-virus, dat zich ook uitbreidt.

Niet alleen plastic, maar ook olie in de zee leidt tot problemen voor zeedieren, zoals de schildpadden. Het WNF legt in hun rapport uit dat menselijke activiteiten een gigantische invloed hebben op het zeeleven en dat de zee onder druk staat. Meer dan een derde van olie en gas dat het zeewater erg vervuilt, komt uit de havens. Daarom wordt het terugdringen van olievervuiling in zee ook concreet benoemd in de eerder genoemde Global Goals.

Oceanen brengen leven naar de mens

Oceanen omvatten zo’n 70% van de aardbol en verzorgen mensen, maar ook dieren, van zuurstof. Dat hebben we allemaal nodig om te blijven leven. Die zuurstof ontstaat door de zeestromen. Eigenlijk brengen die zeestromen warm water van de evenaar naar de polen, en voeren ze koud water weer terug. In die stromen zwemt fytoplankton, en die geven ons zuurstof!

De oceaan geeft niet alleen zuurstof, maar absorbeert ook 30% van de carbondioxide, die wij als mensen produceren. Dat zorgt voor oceaanverzuring, wat weer bijdraagt aan het broeikaseffect. Geen wonder dus, dat het belang van schone oceanen aangestipt wordt in het klimaatakkoord. Als de aarde opwarmt, warmt de zee ook op, en vice versa. Gevolg: extreme weersomstandigheden, zoals tsunami’s. Ook kan het zeeleven helemaal niet tegen die verhoogde temperatuur. Eén of 2 graden lijkt er misschien niet toe te doen, maar eigenlijk zijn 2 graden van levensbelang.

Van het Klimaatakkoord naar de praktijk

Onze eigen levensstijl is van grote invloed op het zeeleven, en daarmee voor mensen op de hele wereld. Zo kunnen we ons dagelijkse leven nog eens goed onder de loep nemen; Hoe reis ik van A naar B? Wat doe ik met mijn afval? en Wat eten we vandaag? Op die manier kunnen wij er zelf aan bijdragen dat mensen aan de andere kant van de wereld veilig kunnen blijven wonen, eten en werken. 

Daarnaast zijn er allerlei toffe initiatieven die zich al inzetten voor de zee. Maar na het sluiten van het Klimaatakkoord wordt er steeds meer van ondernemers verwacht dat zij ook hun steentje bijdragen. Op die manier kan er op grote schaal worden nagedacht over de gezondheid van de oceaan en kan de schade die we de afgelopen jaren hebben aangericht hopelijk worden beperkt. Bij VDWVM zijn we benieuwd wie de versnelling gaat aanjagen!

afbeelding van Madelon de Lepper
Madelon de Lepper Auteur

Een realistische idealist en online (eind)redacteur. Geïnspireerd door reizen en door clichés als “als niets zeker is, is alles mogelijk”. Verdiept zich graag in nieuwe technieken, mensen, systemen en de wereld. Dol op lijstjes.

INSPIRATIE

Meer blogs in Natuur en milieu

Alle 1.524 blogs