afbeelding van Madelon
Madelon Auteur

Waarom ecosystemen zo belangrijk zijn

Een interview met Prof. Dr. Louise Vet over de talloze mogelijkheden van ons ecosysteem

Prof. Dr. Louise Vet
Prof. Dr. Louise Vet, directeur Nederlands Instituut voor Ecologie

Waarom zijn ecosystemen zo belangrijk, en welke voordelen heeft de circulaire economie voor ons? De ambitieuze Prof. Dr. Louise Vet, directeur van het Nederlands Instituut voor Ecologie, legt uit wat er allemaal al mogelijk is en wat voor onderzoeken ze doet, voor een duurzame toekomst.

Ecologie hoort bij de biologie en bestudeert de wisselwerking tussen organismen of mensen met hun milieu. Eigenlijk gaan veel onderwerpen waar we bij Voor de Wereld van Morgen over schrijven dus over ecologische onderwerpen! Want wij willen altijd weten hoe we de wereld duurzaam mooi kunnen houden, nu en voor de toekomst.

Gebouwen kunnen iets toevoegen aan onze planeet

Wat een gebouw echt duurzaam maakt, daar heeft Prof. Dr. Louise Vet verstand van. Na haar studie in Leiden werkte ze een tijd in het buitenland en nu vooral in Wageningen, de Nederlandse stad van de levenswetenschappen. Daar is ze zelfs het brein achter het meest duurzame kantoorgebouw van Nederland! Louise vertelt: “We werken hier nu vijf jaar, en toen de plannen er waren, zeiden we: wij zijn ecologen en wij bestuderen hoe de natuur werkt. Daarom moest het nieuwe gebouw iets toevoegen aan de planeet, in plaats van iets kapotmaken.” Natuurlijk een ontzettend tof project, vooral voor ecologen! Louise vertelt enthousiast over de drie lessen die het gebouw laat zien.

#1 Circulaire economie: Duurzaamheid wordt bereikt door een circulaire economie, een onderwerp waar Louise veel verstand van heeft: “Probeer geen afval te creëren, en maak dus de kringlopen rond.” Daarmee doelt ze bijvoorbeeld op de waterkringloop: alle bezoekers wordt gevraagd een grote boodschap te doen op de wc’s in het gebouw. Dat afvalwater wordt vervolgens met dank aan bacteriën en algen op zo’n manier gefilterd, dat het uiteindelijk weer als grondwater gebruikt kan worden.

#2 De zon:  “De zon is de belangrijkste energiebron voor de natuur. Daar maken we veel te weinig gebruik van. Voor dit gebouw hebben de zon heel centraal gesteld. We gebruiken de warmte van de zon in de zomer om het gebouw in  te winter te verwarmen. De kou van de winter gebruiken we weer om het gebouw in de zomer te koelen.” Zo is er dus weer sprake van een echte kringloop!

#3 Biodiversiteit:  “De natuur is gebaseerd op biodiversiteit. Het leven op deze planeet bestaat daaruit. De natuur is een veerkrachtig, robuust systeem. We wilden dus niet alles platwalsen voor dit gebouw, maar we hebben juist overal biodiversiteit gecreëerd. Nu is er grotere diversiteit dan ooit op deze plek! We hebben binnentuinen, waterplassen, een bijenhotel en zelfs een vleermuiskelder op het terrein.” Daar heeft het projectteam, terecht, veel prijzen voor gewonnen. “Het kostte veel tijd, maar we zien al dat het navolging krijgt."

Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) is dus letterlijk een levend gebouw, waar onder andere onderzoek wordt gedaan naar biodiversiteit, en hoe we die als mensen kunnen behouden. Absoluut onmisbaar, want zo komen we erachter hoe wij - en veel dieren - nog heel lang op deze aarde kunnen blijven leven, en wat daar nou precies voor nodig is. Zo kijken de onderzoekers bij het NIOO bijvoorbeeld naar koolmezen, en hoe het effect van klimaatopwarming op deze dieren is.

Biologische gewasbescherming is voldoende

Met haar werk heeft Louise al meerdere prestigieuze prijzen verdiend, zoals de British Rank Prize for Nutrition. Louise vertelt over het onderzoek waar zij op dit moment mee bezig is: biologische gewasbescherming. “Jaren geleden hebben we met het onderzoek al gewerkt aan biologische bestrijding in plaats van chemische bestrijding bij insectenplagen. We kijken: hoe functioneert die natuur nou? Waarom zijn er geen plagen in de natuur? Die komen er pas als wij er mee gaan bemoeien. We zijn veel te afhankelijk geworden van die chemische bestrijdingsmiddelen”. Volgens Louise kunnen we nog veel leren van sluipwespen en plant-insecteninteracties, waar ze ook onderzoek naar doet.

Wetenschap voor ons allemaal

Louise’s colleges voor de Universiteit van Nederland zijn leuk, vlot en heel leerzaam. Als je bijvoorbeeld antwoord wil op de vraag hoe het kan dat ons drinkwater opraakt, hoe ons ecosysteem ons geld op kan leveren, of hoeveel onze poep eigenlijk waard is (meer dan je denkt!), zeker kijken! Louise sprak ook bijvoorbeeld een aantal jaren geleden bij De Wereld Draait Door.

Die programma’s bereiken veel mensen, en hopelijk wordt het publiek zich zo bewust van hoe we het beste met de natuur kunnen omgaan. Maar hoe zorg je er als ecoloog nou voor dat al die nieuwe inzichten bij de ‘gewone’ mens binnenkomen? “Ik geef veel publiekslezingen, maar ik was bijvoorbeeld ook via Summerlabb op festivals als Lowlands en het Indian Summer Festival. We organiseren ook op 1 oktober weer een open dag bij het NIOO. Vorige keer kwamen er zo’n 2400/2500 mensen. We zijn ook actief op sociale media, geven interviews voor kranten of websites en delen video's. Collega’s en ik gaan ook de klassen in, om leerlingen te laten 'ruiken' aan natuuronderzoek. We hopen in de toekomst ook een project samen met museum Naturalis op te zetten.”

Louise vertelt verder: “We hebben ook contact met politici, we ontbijten bijvoorbeeld af en toe met Kamerleden. We geven advies, dat is ook onze rol. Dan gaat het bijvoorbeeld over het verbranden van biomassa, dat moeten we niet willen. Dat is ook een politiek issue. Daarbij willen we niet te activistisch zijn, maar vooral ons laten zien als wetenschapper.”

Je kan Louise Vet ook op Twitter volgen. 

afbeelding van Madelon
Madelon Auteur

Een realistische idealist en online (eind)redacteur. Geïnspireerd door reizen en door clichés als “als niets zeker is, is alles mogelijk”. Verdiept zich graag in nieuwe technieken, mensen, systemen en de wereld. Dol op lijstjes.

INSPIRATIE

Meer blogs in Natuur en milieu

Alle 1.551 blogs