afbeelding van hetkanWel
hetkanWel Auteur

Van gras tot boer tot scheet: het verteringsproces van een koe

Koeien horen bij ons landschap, maar ze stoten ook veel broeikasgassen uit. Hoe erg is dat eigenlijk? En wat kunnen we hier aan doen?

Het is één van de visitekaartjes van Nederland: een langgerekt weiland met vredig grazende koeien. Als de boer op zijn klompen komt kijken hoe het met zijn dieren gaat, is het plaatje compleet. Maar hoe oer-Hollands en idyllisch dit beeld ook is, runderen zorgen voor een hoge uitstoot van broeikasgassen. 

Een koe heeft vier magen. Zonder te kauwen slikt hij zijn voedsel door. Als de eerste maag vol zit, komt het eerder doorgeslikte gras, stro of krachtvoer weer omhoog en herkauwt hij de boel. Er is alleen één probleem: de bacteriën in de pens van een koe zorgen ervoor dat hij niet alleen zijn voedsel omhoog boert, maar daarbij ook methaangas meeneemt. Methaan is als broeikasgas ruim twintig keer sterker dan CO2.

Een koe boert vaker dan dat hij een scheet laat

In de vierde maag van een koe vindt de vertering plaats. Als het dier poept of een scheet laat, komt opnieuw methaangas vrij. Een koe boert trouwens vaker dan dat hij een scheet laat. De opvatting “koeienscheten zijn schadelijk voor het milieu” klopt dus maar deels, want het zijn voornamelijk de boeren die een koe laat die methaangas naar buiten brengen. 

De uitwerpselen van een koe worden gebruikt als mest. Ook daar zit een schadelijk luchtje aan. Er kan namelijk lachgas vrijkomen uit bemesting, al is dit wel afhankelijk van veel factoren, zoals de soort mest, de hoeveelheid stikstof in mest, de grondsoort en de weersomstandigheden. Als er stikstof in de grond aanwezig is, zetten bacteriën dit om in lachgas. Deze stof is als broeikasgas ruim 310 (!) keer sterker dan CO2. 

Om de schadelijke bij-effecten van veeteelt tegen te gaan spraken de agrarische sector en de overheid af om in 2020 30% minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990. Daarom wordt de laatste jaren onderzocht wat een koe het beste kan eten om minder uitstoot te veroorzaken. 

Methaan is ruim twintig keer sterker dan CO2, maar lachgas is maar liefst 310 keer schadelijker

In een speciaal onderzoeksprogramma meten onderzoekers van de Wageningen Universiteit bijvoorbeeld de effecten van voersamenstelling op methaanemissie. Ze ontdekten dat jong en hoog bemest gras maar liefst 30% minder methaanuitstoot oplevert ten opzichte van oud, laag bemest gras. Daarnaast blijkt dat uitstel van het oogstmoment van snijmaïs, een ander belangrijk ingrediënt in het dieet van melkveekoeien, de methaanemissie verder verlaagt.

De verschillende maatregelen die het onderzoeksprogramma oplevert, maken gezamenlijk een aanzienlijke daling van de methaanemissie mogelijk. Niet alleen mensen, maar ook koeien kunnen dus klimaatvriendelijker eten. Dat is toch weer optimistisch nieuws voor wie - op z’n tijd - graag van een stukje vlees geniet.

Koeien kunnen trouwens ook knoflook eten om de aanmaak van methaangas terug te dringen, maar of dat een goed idee is..? Ze produceren dan namelijk melk met een speciaal smaakje.

afbeelding van hetkanWel
hetkanWel Auteur

hetkanWel ziet de toekomst als een kans. Een kans voor een schonere en eerlijkere wereld. Een kans voor een verantwoorde lifestyle. Een kans voor nieuwe energie. Een kans voor dialoog. Een kans voor nieuwe media. Met hetkanWel maak je jouw wereld groener, eerlijker en leuker!

INSPIRATIE

Meer blogs in Klimaatbescherming

Alle 1.551 blogs