afbeelding van hetkanWel
hetkanWel Auteur

TTIP: Wat houdt dat eigenlijk in?

Iedereen heeft ondertussen wel van TTIP gehoord. Maar hoe zit de vork nu precies in de steel met dit veelbesproken handelsverdrag?

Bron: Ondernemers van Nu

Inmiddels heeft iedereen er al wel van gehoord: TTIP. Een handelsverdrag tussen Amerika en Europa dat ons een glansrijke toekomst belooft. Maar hoe steekt dit verdrag eigenlijk in elkaar en waarom levert het zoveel wrijving op? Waarom zegt de één dat het goed is voor de handel en trekt de ander de straat op om er tegen te demonstreren? Om er achter te komen aan welke kant jij staat is het nodig om het verdrag te begrijpen. Zou jij bijvoorbeeld aan je buurman kunnen uitleggen hoe het zit? Wij zochten het voor je uit en maakten er een zo helder mogelijk verhaal van.

Het tipje van de sluier: goudmijnen en chloorkippen

TTIP staat voor Transatlantic Trade and Investment Partnership: een transatlantisch handelsakkoord tussen Amerika en Europa. Beide partijen drijven al jaren handel met elkaar, maar volgens de voorstanders van TTIP kan dit efficiënter. Het is namelijk niet alleen een oceaan die ons van elkaar scheidt, maar ook regelgeving. Wist je bijvoorbeeld dat een geïmporteerde auto op beide continenten op veiligheid wordt getest? Dit komt omdat er verschillende veiligheidsregels gelden.De oplossing die TTIP biedt is als volgt: door de regels aan beide kanten gelijk te trekken besparen we een hoop tijd, energie en kosten. Zo meldt de site van Rijksoverheid dat TTIP in de toekomst meer banen, goedkopere producten en meer kansen bieden voor nieuwe bedrijven. Dat klinkt als een echte goudmijn aan mogelijkheden. Maar willen we wel dat er regels gelijk getrokken worden?In de lijst met tegenargumenten is het voorbeeld van de chloorkip het meest genoemd.In de V.S. is het namelijk toegestaan om geslachte kippen te behandelen in een chloorbad. Dit is een goedkope manier om vlees te ontdoen van ziekteverwekkers. Verder is het in de VS toegestaan om cosmetica te testen op dieren en ze in te spuiten met hormonen. Door deze wetten gelijk te trekken zou het maar zo kunnen dat wij die gevreesde chloorkip ons ons bordje krijgen. Dat klinkt tot nu toe nog niet erg appetijtelijk. Wat zijn de voordelen dan van TTIP en voor wie zijn die eigenlijk?

30 duizend banen en tijdelijke contracten

TTIP wordt neergezet als de goedkoopste weg om uit de crisis te komen: door vervelende regeltjes uit de weg te halen verdwijnen de zogenoemde handels-barrières. Hierdoor staat de markt meer open voor nieuwe exportmogelijkheden en dat zorgt voor een grotere werkgelegenheid. De EU voorspelt dat TTIP alleen al in Nederland meer dan 29.535 banen zal opleveren. Volgens de actievoerders achter Stop TTIP zit het addertje onder het spreekwoordelijke gras hem in een aanname. De aanname dat bedrijven de extra winst die zij maken met dit verdrag zullen worden geïnvesteerd in het aannemen van nieuw personeel. Maar is dat wel zo?Volgens FNV komen de rechten van de werknemers juist onder hoge druk te staan. In de VS zijn de arbeidskosten bijvoorbeeld veel lager en is de productie hoger. Milieu- en veiligheidsnormen zijn er lager. De landbouw en andere industrieën in Europa kunnen geconfronteerd worden met een enorm banenverlies door zwaardere concurrentie vanuit het buitenland. Bedrijven in Europa zullen goedkoper gaan produceren om te kunnen blijven concurreren. Hierdoor zullen echte banen ingeruild worden voor goedkope, tijdelijke contracten.

ISDS: drie juristen achter gesloten deuren

Het grootste breekpunt voor TTIP is de ISDS. Dat staat voor Investor State Dispute Settlement. Bedrijven verkrijgen het recht om een land aan te klagen als zij vinden dat hun winst negatief beïnvloed wordt door wetten of regelgeving. Als een bedrijf de overheid aanklaagt kom daar geen rechter aan te pas, maar een speciaal tribunaal: ISDS. Dit tribunaal heet ISDS en bestaat uit slechts 3 juristen. Één van de aanklager, één van de overheid en één neutrale voorzitter. Deze drie mensen bepalen de afloop van rechtszaken in de toekomst. Hiermee verschuift de macht van de overheid naar bedrijven.Social entrepreneur en TIPP tegenhanger Tom van de Beek: “Een voorbeeld daarvan wordt gegeven in de Tegenlicht aflevering ‘TTIP: het recht van de sterkste’. In Canada heeft de regering ingestemd met het intrekken van vergunningen voor het boren naar gas en olie in natuurgebieden. Lone Pine Resources is een bedrijf wat via de fracking methodiek naar olie en gas zoekt oa in een natuurgebied onder de St. Lawrence River. Dat wil de Canadese overheid dus niet meer. Lone Pine Resources heeft een zaak daarover aangespannen en zij maken gebruik van het NAFTA verdrag tussen Canada en de VS.”Dat een bedrijf zoiets zou willen lijkt helaas logisch, maar waarom zou een land dit eigenlijk willen?  Volgens journalist Matt Kennard is dat omdat politici niet overzien waar ze voor tekenen.

“Ze hebben een etentje en krijgen een contract met een mooi praatje onder hun neus geschoven. Ze zien het als een diplomatiek goodwill tonen en overzien de lange termijn gevolgen niet. Pas als ze 10 jaar laten honderduizenden dollars moeten betalen beseffen ze de impact van het verdrag.” 

2,5 miljoen mensen met 5 bezwaren

“Dit verdrag zal letterlijk alle onderwerpen beïnvloeden waar normale burgers om geven: gezondheid, onderwijs, het milieu, toegang tot medicijnen, enzovoorts.” aldus Claire Provost van Centre for Investigative Journalism. Zij is niet de enige die zich zorgen maakt over de impact van TTIP op de samenleving. Maar liefst 2,5 miljoen Europeanen hebben zich uitgesproken tegen TTIP, en dat aantal blijft gestaag groeien. Er zijn er al een paar genoemd, maar in totaal zijn er 5 grote bezwaren die deze mensen uitten tegen TIPP:

- De norm van voedselveiligheid en consumenten bescherming gelijk dreigt te worden met die in de VS. Doordat de norm daar veel lager ligt is de kans groot dat er op onze markt producten terecht komen die schadelijk zijn voor onze gezondheid.

- Grote bedrijven krijgen het recht om overheden aan te klagen als ze vinden dat ze economische schade ondervinden door wetten en maatregelen. Zo kan onze milieuwet er voor zorgen dat er niet naar schaliegas geboord mag worden. Als een bedrijf het daar niet mee eens is kan hij de Nederlandse overheid aanklagen. Economische belangen winnen dan over ecologische belangen.- Bij TTIP krijgen multinationals de touwtjes in handen, zoals grote farmaceuten en verzekeraars. Hierdoor groeit de marktwerking in de zorg nog meer.- In de VS zijn de veiligheidsnormen en arbeidskosten lager en de productie goedkoper dan in de EU. Hierdoor is de concurrentie hoog en zullen er steeds meer tijdelijke contracten komen. Werknemers komen hierdoor onder druk te staan.- Er is geen overleg met de burgers terwijl zij de genen zijn die het meeste hinder ondervinden van dit verdrag. Al het overleg vindt plaats achter gesloten deuren. Ook het tribunaal dat oordeelt over lopende zaken zit achter de schermen, zonder rechter.

Tips voor een alternatief

“Wij geloven dat het nog mogelijk is om het onderhandelingsproces van TTIP te stoppen, ondanks dat het onmogelijk lijkt”, zegt Tom van de Beek. Samen met Joost van Beek en Carolien Koehorst richtte hij ‘Ondernemers van nu’ op en creëerde hij een manifest en petitie tegen TTIP.“We kunnen dit doen door petities te tekenen, mee te doen aan manifestaties en in eigen sociale kringen erover praten en invloed uitoefenen”, aldus Van de Beek. “In die zin sluiten we ons aan bij Malcolm Gladwell’s adagio uit zijn boek The Tipping Point: how little things can make a big difference. Als we met genoeg mensen - en in het geval van ons initiatief bedrijven en ondernemers - laten horen dat de huidige weg niét de weg is, en ook helder informeren waarom we dat zo is, dan zal men wel moéten luisteren.”Het alternatief ligt volgens Tom van de Beek bij een solidaire en circulaire economie: “In een circulaire economie gaan we uit van dat wat we kiezen en kunnen we hernieuwen uit wat al bestaat. We moeten onze houding dusdanig aanpassen dat het binnen de grenzen blijft van wat de wereld aan kan. Bovendien moeten we inzetten op rechtvaardigheid en dienstbaarheid. De wereld biedt genoeg voor iedereen, dus laten we deze ‘overvloed’ eerlijk verdelen. Dit vraagt vooral een andere houding van ons. Een houding van ‘wij’ in plaats van ‘ik’.” 

afbeelding van hetkanWel
hetkanWel Auteur

hetkanWel ziet de toekomst als een kans. Een kans voor een schonere en eerlijkere wereld. Een kans voor een verantwoorde lifestyle. Een kans voor nieuwe energie. Een kans voor dialoog. Een kans voor nieuwe media. Met hetkanWel maak je jouw wereld groener, eerlijker en leuker!

INSPIRATIE

Meer blogs in Mens en samenleving

Alle 1.496 blogs