afbeelding van Lucia
Lucia Auteur

Op onderzoek bij Pieterburen

Van alle dingen op mijn bucket list kon ik er op donderdag 28 november één wegstrepen: het bezoek aan de zeehonden in Pieterburen. Na een reis van viereneenhalf uur kwam ik samen met collega Irene de Jong aan bij Zeehondencrèche Pieterburen om praktijkonderzoek te doen voor het dierenwelzijnsbeleid van de ASN Bank.

Discussie

Onderweg voerde ik een heftige discussie met mezelf. Moeten we zeehonden opvangen als de zeehondenpopulatie stabiel is? Maar we redden toch ook mensen, en daar zijn er niet bepaald te weinig van. Mensen moeten dieren niet zo zielig vinden; zo is de natuur nu eenmaal. Maar wie bepaalt er dat je dieren niet mag helpen als ze zielig zijn? En hoe weten we dat het niet door mensen komt dat zeehonden gewond raken?

Moeten we dieren nou helpen of niet? We redden toch ook mensen, daar zijn er genoeg van?

Ik hoopte dat deze discussie in mijn hoofd goed onderbouwde argumenten en kritische vragen over zeehondenopvang zou opleveren. En toen stond ik oog in oog met een dik, nieuwsgierig zeehondje, dat bijna weer terug de natuur in kon. Alle ambitie om kritische vragen te stellen was ineens weg. Toch is het gelukt om mezelf te herpakken voor een gesprek met een medewerker van Pieterburen, gespecialiseerd in ‘Eerste Hulp Bij Zeehonden’.

Kijk op opvang

Dit gesprek liet ons zien dat Pieterburen een andere kijk heeft gekregen op de zeehondenopvang. Want hoe begon het? In 1971 knapte Lenie ’t Hart voor het eerst een zeehondje op in haar achtertuin. In die tijd waren er bijna geen zeehonden meer aan de Nederlandse kust. Elke zeehond werd gered en teruggezet in de natuur om de populatie opnieuw te laten opbloeien. Toen de zeehondenpopulatie zich begon te herstellen ging de opvang van zeehonden bij Pieterburen gewoon door. In tegenstelling tot Ecomare, waar men kritischer beoordeelde wat een zeehond precies mankeerde voordat hij al of geen hulp kreeg. Dat kwam Pieterburen op kritiek te staan. Het verschil had ook te maken met de rol van de organisaties. Ecomare richt zich in eerste instantie op natuurbescherming in de Wadden- en Noordzee door voorlichting en educatie. Daarnaast vangt het zeehonden en vogels op. Pieterburen heeft plek voor 360 zeehonden, tegenover 8 in Ecomare.

Samenwerking

Tegenwoordig werken de twee organisaties beter samen op het gebied van voorlichting en educatie over het Waddengebied en zeehonden. Het bepalen of een zeehond moet worden opgevangen gaat eigenlijk al jaren goed, aangezien Ecomare en Pieterburen allebei hun ‘eigen gebied’ hebben. Pieterburen is wettelijk verplicht om een dier op te vangen wanneer het gewond is door menselijk toedoen. Zeehonden raken namelijk vaak gewond door visnetten en propellers van boten. Maar ‘menselijk toedoen’ is niet altijd even duidelijk. Tijdens ons bezoek waren er veel zeehonden met longworm. Vooral kleine zeehonden worden ziek van deze parasiet nadat zij vervuilde vis hebben gegeten.

 Zeehonden raken vaak gewond door visnetten en propellers van boten. Maar ‘menselijk toedoen’ is niet altijd zo duidelijk.

Veel zeehonden krijgen tegenwoordig longworm. Deze parasiet zorgt voor een verzwakt immuunsysteem. Pieterburen doet onderzoek naar alle factoren die meespelen bij de longworm problemen. Dit kan een verschuivende vispopulatie zijn, de genetische diversiteit binnen de populaties of de specifieke eigenschappen van de longworm. Wordt longworm nu veroorzaakt wordt door menselijk toedoen en moeten zeehonden met longworm geholpen worden? Om dit vraagstuk op te lossen werkt Pieterburen samen met de Universiteit van Leiden en specialisten uit Engeland.

Leren

Pieterburen vindt het ook belangrijk dat mensen en kinderen leren over het werk van de zeehondenopvang. En hoe zij zelf moeten handelen als zij een zeehond tegenkomen. Uit onwetendheid maken mensen vaak een keuze die nadelig is voor de zeehond, vertelde de medewerker van Pieterburen. Zo schakelen zij bijvoorbeeld regelmatig Pieterburen in als ze een piepende babyzeehond op het strand vinden. Maar dat piepen heeft een natuurlijke oorzaak. Een baby van de grijze zeehond heeft een pluizige vacht. Hij kan daardoor nog niet goed zwemmen en blijft op het strand liggen. In totaal ligt het jong wel vijf tot zes weken op het strand, waarvan meer dan de helft van de tijd helemaal alleen. Soms piept hij tijdens het wachten en dan denken mensen aan het strand dat het dier gewond of verdwaald is.

Soms piept een zeehonden-jong tijdens het wachten op het strand. Mensen denken dan dat het dier gewond of verdwaald is.

Ook reageren mensen vaak heel heftig als Pieterburen een zeehond niet meeneemt naar de opvang. Sommige oude zeehonden blazen op het strand hun laatste adem uit. Mensen die dat zien, vinden dan dat het dier gered moet worden. Zij beschuldigen Pieterburen ervan dat het zijn taak niet goed uitvoert. Daarom zet Pieterburen langs de kust steeds vaker campagnes op om de kennis over zeehonden te vergroten. Maar het helpt ook landen als Mauritanië om de zeehondenpopulatie weer te laten opbloeien.

Nieuwe liefde

Het gesprek en de rondleiding door Pieterburen maakten op mij een positieve indruk. Pieterburen is een nieuwe en moderne weg van educatie, communicatie en samenwerking ingeslagen. Het is ook belangrijk dat Pieterburen de leefomstandigheden van de zeehonden en de invloed van de mens hierop in kaart brengt. Al deze activiteiten kunnen het welzijn van de zeehonden alleen maar verbeteren. En ik? Ik ben blij met de honderd foto’s en video’s van mijn grote nieuwe liefde: de zeehond.

afbeelding van Lucia
Lucia Auteur
INSPIRATIE

Meer blogs in Natuur en milieu

Alle 1.551 blogs