afbeelding van Liesbeth
Liesbeth Auteur

Nieuwe vorm van plasticvervuiling lijkt op stenen

Grijze en ronde stukken plastic die op stenen en kiezelstenen lijken. Het is een nieuwe vorm van plasticvervuiling.

Gewone kiezelstenen en stenen op het strand blijken plastic te zijn: pyroplastics.. Foto: Rob Arnold
Gewone kiezelstenen en stenen op het strand blijken plastic te zijn: pyroplastics.. Foto: Rob Arnold

Plastic afval dat op stenen lijkt: het is een nieuwe vorm van plasticvervuiling. De naam? Pyroplastics. Ze zijn ontdekt op stranden en op het eerste gezicht onherkenbaar. Dat betekent dat de hoeveelheid aangespoeld plastic groter is dan we denken. Maar het is ook gevaarlijk. De ‘stenen’ vallen uiteen, waardoor het plastic en de metalen in lokale voedselketens kunnen komen. 

Pyroplastics lijken normale stenen of kiezelstenen, totdat je ze oppakt of de stenen in het water ziet drijven. Dan merk je dat deze stenen geen stenen zijn, maar plastic afval. Zo vertellen onderzoekers in het blad Science of The Total Environment. De pyroplastics zijn ontdekt op stranden in het zuidwesten van Groot-Brittannië. Maar ook in Schotland, Ierland en aan de westkust van Canada.

Doordat het plastic afval bijna niet te onderscheiden is van echte stenen, is het niet direct herkenbaar. Dat betekent dat plasticvervuiling veel verder reikt dan we denken. Volgens Andrew Turner, onderzoeker aan de Universiteit van Plymouth, verbergen pyroplastics zich over de hele wereld. “Omdat ze er geologisch uitzien, kun je langs honderden pyroplastics lopen zonder dat je het doorhebt,” zegt Turner.

Ontdekt bij cleanups op het strand

Vrijwilligers ontdekten de pyroplastics tijdens opruimacties - de bekende cleanups - op het strand in Engeland. Ze vonden het vreemd dat de stenen zo licht waren en bleven drijven. De vrijwilligers kwamen in contact met Turner, die de stenen verder onderzocht. Na een oproep op social media ontving hij dezelfde soort ‘stenen’ uit Schotland, Ierland en Canada. Een jaar geleden startte hij een uitgebreid onderzoek. 

Vrijwilligers ruimen het strand op tijdens zogenaamde cleanups.

Tijdens zogenaamde cleanups ruimen vrijwilligers al het afval op het strand op. Foto: Brian Yurasits via Unsplash.

Pyroplastics bestaan uit kunststoffen en chemicaliën

Turner gebruikte tijdens zijn onderzoek onder andere röntgenstraling en infrarood. Daaruit bleek dat de plastics vooral bestaan uit polyethyleen en polypropyleen: de twee meest voorkomende vormen van plastic. Ook vond het onderzoeksteam chemicaliën zoals lood en chroom. Maar hoe kan het dat deze plastics precies op stenen lijken? Volgens Turner komt dat waarschijnlijk door twee processen: verbranding en erosie. Het plastic is eerst verbrand, en daarna geërodeerd door wind en water.

Afvalverbranding en erosie

Plastic wordt bijvoorbeeld verbrandt in kampvuren op het strand, maar verbranding is ook een manier voor bijvoorbeeld eilanden om van hun afval af te komen. Dat gebeurt trouwens niet alleen nu. Jaren geleden verbrandden zeeschepen en kustplaatsen al hun afval. Na de verbranding is het plastic blootgesteld aan erosie door wind en water, net zoals dat gebeurt bij stenen. Dat kan de gladde randen en verweerde look van pyropolastics verklaren. Er is wel een groot verschil: erosie van stenen duurt honderdduizenden jaren, terwijl erosie van plastic veel sneller gaat. Dat komt omdat plastic een kleinere dichtheid heeft en zachter is dan steen.

Zorgwekkende vorm van plasticvervuiling

Deze nieuwe vorm van plasticvervuiling is zorgelijk volgens Turner. “Allereerst onderschatten we mogelijk de hoeveelheid aangespoeld plastic, omdat een deel ervan zo sterk op stenen lijkt.” Maar Turner maakt zich vooral zorgen, omdat de stenen uiteenvallen als ze ouder worden. Ze veranderen dan in microplastics, waardoor het plastic en de (vaak zware en nu verboden) metalen mogelijk in lokale voedselketens terechtkomen. 

Zo gebruik je zelf minder plastic

Uit de ontdekking van pyroplastics blijkt maar weer hoe groot het probleem van plasticvervuiling is. Toch kun je zelf veel doen om minder plastic te gebruiken. Bijvoorbeeld:

  • Gebruik geen rietjes in een café of restaurant
  • Neem altijd een eigen tas mee naar de supermarkt (bijvoorbeeld een stoffen totebag)
  • Koop geen plastic flessen met water, maar een waterdrinkfles zoals een Dopper: het drinkwater in Nederland is van topkwaliteit

Lees ook

afbeelding van Liesbeth
Liesbeth Auteur

Freelance content strateeg en copywriter. Wordt blij van lichtgewicht reizen, natuur, lekker eten en tiny houses. Werkt op dit moment vanuit het buitenland.

INSPIRATIE

MEER GERELATEERDE BLOGS

Alle 1.202 blogs