afbeelding van Madelon
Madelon Auteur

Match made in heaven: zo vindt een geleidehond zijn perfecte baasje

Het matchen van een geleidehond aan een toekomstige gebruiker is een lastig proces, maar gelukkig zijn er experts.

Kees Tinga en geleidehond Pippa. Zij is nog in opleiding. Foto: KNGF
Kees Tinga en geleidehond Pippa. Zij is nog in opleiding. Foto: KNGF

Het koppelen van een (blinde)geleidehond aan een baas, daar komt heel wat bij kijken. KNGF traint de honden, waar een passend thuis voor gezocht wordt. Hoofdinstructeur Kees Tinga kijkt naar de feiten, maar ook intuïtie speelt een grote rol in zijn werk.

KNGF ken je vast wel, de organisatie die geleidehonden traint. Voor slechtzienden of blinden een ontzettende hulp en van groot belang. Maar je krijgt niet zomaar een hond mee van KNGF, daar komt een echte matchmaker aan te pas. Ik zocht uit hoe een hond aan een baas gekoppeld wordt. Wat zorgt voor een perfecte match?

“Het start hier als een soort peuterschool”, begint hoofdinstructeur Kees zijn verhaal lachend. Maar de opleiding tot geleidehond is niet gemakkelijk. “Het wordt al snel duidelijk of een hond geschikt is om blinden te geleiden. Dat zie je aan de basisvaardigheden. Een blindengeleidehond moet leiding geven, dat is belangrijk. Het is jammer als de hond dat niet doet. Daar gaan we dan wat anders voor verzinnen. Dat doen we zo vroeg mogelijk, want dan kunnen we de hond nog prima trainen voor een ander discipline”, vertelt hoofdinstructeur Kees.

Hondenpersoonlijkheid

Net zoals mensen, hebben ook honden verschillende eigenschappen. De één is druk en snel, de ander is rustiger. “In principe beheersen geleidehonden die opgeleid zijn bij KNGF Geleidehonden alle noodzakelijke vaardigheden en zijn ze sociaal, maar natuurlijk zijn er veel individuele verschillen."

“We vroegen ons af wat we met die overige 30 of 40% kunnen doen, die geen geleidehond worden. Uiteindelijk is er besloten ook die honden te trainen, maar niet alleen voor blinden en slechtzienden. Zo helpen we ook autistische kinderen, rolstoelers, of mensen met posttraumatisch stressstoornis (PTSS)”, gaat Kees verder.

Een goede match

Kees en zijn team gaan vervolgens op zoek naar een baasje dat goed bij ze past. “Als je een hond aanvraagt, neemt een instructeur contact met je op. We bellen eerst, daarna gaan we bij diegene op bezoek. We bespreken wat voor werk ze met de hond gaan doen, wat voor type persoon het is, hoe diegene woont en zich voortbeweegt. De ene hond is goed in openbaar vervoer, de ander is beter in het lopen in buitengebied en uiteraard heeft iedere hond een eigen looptempo. Als een hond erg snel loopt, plaatsen we die liever niet bij een oudere dame of heer.”

Van alle honden wordt een profiel gemaakt, dat maandelijks wordt bijgewerkt. Dat rapport wordt naast de rapporten van de toekomstige bazen gelegd. “Temperament is erg belangrijk. Dat moet overeenkomen met het energieniveau van de man of vrouw. We plaatsen ook niet de hardlopers bij mensen die een minder actief leven hebben. Die plaatsen we liever bij iemand met een drukke baan, die er vaak op uit gaat”, legt Kees uit.

Fingerspitzengefühl

Er wordt ook rekening gehouden met de lengte van de gebruiker, en de grootte van de hond. “Hoewel al onze honden uitgebreid getraind worden op hoogtehindernissen, zal er bij een aanvraag van iemand die 1.90 meter of langer is extra getraind worden op dit onderdeel. Sommige mensen hebben bijkomende problemen zoals evenwichtsstoornissen of afwijkend stemgebruik. Hier kan je niet echt op trainen, maar hier zal je wel een extra stabiele en minder gevoelige hond plaatsen, omdat deze er beter mee om kan gaan”, verduidelijkt Kees.

Kees en zijn team van 22 instructeurs baseren zich dus op de feiten, die in de rapporten staan. Maar ook het fingerspitzengefühl speelt een grote rol, vertelt Kees. “Ik heb zelf zo’n vijf of zes honden gehad. Eén of twee daarvan pasten perfect bij mij, dat was echt een goede match. Van de andere honden hield ik ook veel en dat ging ook samen hartstikke goed, maar sommige karakters gaan gewoon goed samen. Daar letten we in ons werk dus ook goed op, hoe het voelt.”

De eerste date

De instructeurs ontmoeten soms mensen, waarbij meteen duidelijk is welke hond erbij zou passen. Soms kost dat ook meer tijd. Het komt wel eens voor dat de match niet zo fijn blijkt te zijn als verwacht, maar gelukkig niet vaak, vertelt Kees. Hij benoemt enthousiast dat er drie hartjes sneller moeten gaan kloppen: dat van de instructeur, van het toekomstige baasje én van de hond zelf.

Bij de kennismaking, zo’n 5 à 6 weken voordat het baasje aan de instructiecursus begint, kijkt Kees goed naar hoe de hond reageert. “We vertellen de toekomstige gebruiker alle voors en tegens van de hond, niemand is ten slotte perfect. Iemand kan bijvoorbeeld heel duidelijk hebben aangegeven dat hij of zij een blonde hond wil. Maar als we nu net een hond hebben die perfect lijkt te zijn, maar zwarte haren heeft, gaan we dat overleggen. Ze vertrouwen ons daar vaak wel in.”

Het is ook één keer gebeurd dat een gebruiker dolblij werd van de hond, maar Kees zag dat de hond zelf niet zo enthousiast was. “Dat is vervelend, maar dan doen we het niet. Hij begrijpt dat dan ook wel. We wachten dan liever op een betere match, de hond moet ook mee beslissen!”

Samen leren

Als er een goede match is, leert de gebruiker vervolgens tijdens de instructie alle ins & outs. “Hier op school komen ze dan in een aantal weken de finesses van het samenwerken leren. We bespreken ook de verzorging van de hond, en wat wel en niet mag. We gaan jaarlijks bij hun nieuwe thuis op bezoek, om te kijken hoe het met ze gaat.”

KNGF Geleidehonden is sinds 2014 één van de samenwerkingspartners van ASN Bank. De bank werkt samen met diverse maatschappelijke organisaties, zo dragen we bij aan elkaars doelstellingen en vergroten we onze daadkracht. KNGF ontvangt financiële steun voor het expertisecentrum KNGF Campus. Lees er hier meer over.

 

afbeelding van Madelon
Madelon Auteur

Een realistische idealist en online (eind)redacteur. Geïnspireerd door reizen en door clichés als “als niets zeker is, is alles mogelijk”. Verdiept zich graag in nieuwe technieken, mensen, systemen en de wereld. Dol op lijstjes.

INSPIRATIE

Meer blogs in Mens en samenleving

Alle 1.552 blogs