afbeelding van Madelon
Madelon Auteur

Kunstkameraden: simpel idee, groot succes

Kunst en jeugd(zorg): een goede combinatie.

Dorry Franken en Ergisa (9). Fotograaf: Pim Evers | Lighthouse Studio
Dorry Franken en Ergisa (9). Fotograaf: Pim Evers | Lighthouse Studio

De jeugd, de zorg en kunst verbinden: dat doet het project Kunstkameraden. Medeoprichtster Karin Fleur vertelt over het idee en het succes. En over meer nog: over de uitbreiding en de zoektocht naar geschikte kunstenaars voor het project.

Kunstkameraden is een project van De Cultuurkantine en het bestaat vijf jaar. Karin Fleur, oprichter van dit project, vertelt dat zij en haar zus Lisette allebei werkten voor jeugdzorginstellingen. Karin als communicatieadviseur, Lisette in haar rol als grafisch ontwerper.

“Het viel ons op dat er weinig op cultuurgebied te doen is voor de kinderen. Zeker voor kinderen die in een instelling verblijven kan de wereld erg klein zijn. Er zijn weinig kunstzinnige activiteiten voor de doelgroep die wij voor ogen hadden: jongeren die in een instelling wonen, ambulante zorg krijgen of deel uitmaken van een pleeggezin, dus jongeren die om wat voor reden dan ook met jeugdzorg te maken hebben”, legt Karin uit.

Karin en haar zus wilden de jongeren graag de mogelijkheid bieden om hun verhaal via kunst te verbeelden. Zij hebben veel moeite gedaan om partners te vinden voor het project, maar dat lukte niet. “Daarom zijn we zelf met de stichting gestart.”

Trotse kinderen en een positief gevoel

Het project begon met tien kinderen, die ze koppelden aan een kunstenaar. Met die kunstenaar maakten de kinderen allemaal in een één-op-één-situatie in tien bijeenkomsten een kunstwerk. Zo maakten ze bijvoorbeeld een animatie, fim of gingen ze schilderen. "In de ateliers werden de kinderen beschouwd als een gewoon kind, en niet als probleemkind met een dossier. Ze konden even weg van hun situatie, weg van de leerdoelen en protocollen: gewoon kind zijn.” “Wij, maar ook de kinderen zelf zijn supertrots op hun resultaten”, vertelt Karin vol enthousiasme.

Kinderen genieten van het feit dat zij in het zonnetje gezet worden en dat er een positieve sfeer hangt

Karin en Lisette hebben een expositie georganiseerd in de grote fietsenstalling in de binnenstad van Breda. De wethouder opende het, en er kwamen 1.500 bezoekers op af. “Het bleek een enorm succes te zijn."

Al jong je talent ontdekken

Na deze pilot werd het project steeds meer uitgebreider. Meer kinderen werden gekoppeld aan kunstenaars en ook jonge vluchtelingen gingen aan de slag als Kunstkameraad. “In 2014 hadden we een grote overzichtsexpositie in Het Noordbrabants museum. Koningin Máxima verzorgde samen met de kinderen de openingshandeling. Geweldig!"

Het project Kunstkameraden is onderwerp geweest van een onderzoek door Avans Hogeschool. Het onderzoek leverde bewijzen dat het project Kunstkameraden ook echt bijdraagt aan de ontwikkeling van de kinderen. We organiseren volgend jaar in januari een grote expositie in een Brabants museum, daar leven de kinderen nu al naartoe.”

 Pim Evers | Lighthouse StudioLeo Heerkens en Dani (14). Fotograaf: Pim Evers | Lighthouse Studio

Meer dan kunst alleen

De kunstenaars werken niet alleen met de kinderen in hun atelier, ze bouwen vaak ook een band op met de kinderen, vertelt Karin. “Kunstenaars nemen de jongeren ook mee naar een museum, kringloopwinkel, of ze gaan samen koken. Daar genieten de kinderen ontzettend van”.

“We werken met kunstenaars die professioneel met hun vak bezig zijn, dus we geven de kunstenaars ook een vergoeding. Dat verdienen ze ook, want ze besteden hier veel tijd aan. Alle kunstwerken worden na afloop geëxposeerd: in de jeugdzorginstelling, bij de gemeente of in een museum."“We willen ook commitment van de kunstenaar, en we hebben een duidelijke werkrelatie. Kunstenaars zijn vaak ook niet heel erg bekend met de situatie in de jeugdzorg. Ze schrikken soms van de verhalen, daar begeleiden we ze ook in. Ze hebben wel geheimhoudingsplicht”.

Hard werken voor de kids

Karin en Lisette komen vaak via kunstenaars die ze al kennen weer in contact met nieuwe kunstenaars. “De selectie van kunstenaars doen we zelf en daar hoort ook een atelierbezoek bij, om te zien of het een veilige plek is voor kinderen. Al onze kunstenaars moeten een VOG (Verklaring Omtrent Gedrag) kunnen overleggen. We praten uitgebreid met de kunstenaar, omdat niet elke kunstenaar voor dit project geschikt is.” 

Lisette en Karin zijn nu samen de directie van de stichting. “Klinkt wel zwaar”, zegt Karin lachend. “We werken nu met lokale projectleiders, in onder andere Breda, Maastricht en Tilburg. We dragen onze werkzaamheden ook over, anders redden we het niet meer. De stichting is in de afgelopen vijf jaar professioneler geworden. Lisette en ik zijn meer met de grote lijnen bezig. Zo kijken we of we kunnen uitbreiden naar Rotterdam, Nijmegen en Arnhem. Ik probeer wel alle kinderen te leren kennen – het draait om hen.”

Ook zo enthousiast geworden?

Voor de uitbreiding van Kunstkameraden is een financiële basis nodig. “We zijn nog erg afhankelijk van fondsen, zowel van lokale als van grotere fondsen. Dat is niet echt duurzaam. We zijn erg op zoek naar financiering die duurzamer is, want als we geen fondsen hebben, stopt het. Ik moet er niet aan denken, maar zo simpel is het helaas wel.”Op de hoogte blijven het project Kunstkameraden? Neem een kijkje op de Facebookpagina, of Twitter mee! Hier worden inspirerende kunstwerken gedeeld. 

afbeelding van Madelon
Madelon Auteur

Een realistische idealist en online (eind)redacteur. Geïnspireerd door reizen en door clichés als “als niets zeker is, is alles mogelijk”. Verdiept zich graag in nieuwe technieken, mensen, systemen en de wereld. Dol op lijstjes.

INSPIRATIE

Meer blogs in Mens en samenleving

Alle 1.552 blogs