afbeelding van hetkanWel
hetkanWel Auteur

Klimaatverandering bedreigt koffie

Het blijft een beetje koffiedik kijken, maar de toekomst ziet er niet best uit voor koffieliefhebbers.

Klimaatverandering bedreigt koffie

Ben jij ook zo gek op koffie? Je bent niet de enige. In Nederland wordt er per jaar zo’n 150 liter koffie per persoon gedronken. Volgens cijfers van The Telegraph staat Nederland zelfs op nummer 5 van landen die wereldwijd de meeste koppen koffie drinken. Daar zou in de toekomst wel eens een einde aan kunnen komen. Klimaatverandering bedreigt namelijk een hoop gewassen, waaronder de koffieplant. Geniet dus nog maar even flink van je kopje zwarte goud!

Zwart goud

Volgens een oude legende ontdekte een geitenhouder uit Ethiopië per toeval de koffiebes. Hij trok met zijn kudde geiten door het land en merkte op een dag dat zij wel erg druk waren. Hij hield ze eens goed in de gaten en ontdekte dat zij steeds bepaalde besjes aten. Hij besloot de besjes zelf te proeven en voelde zich plots onoverwinnelijk. Toen hij zijn vrienden vertelde wat hij had meegemaakt, begon het verhaal van koffie.

Het verhaal verspreidde zich, en toen ontdekkingsreizigers in de 15e eeuw terug kwamen uit het Midden-Oosten, vertelden zij over een lekker drankje waarvan je onvermoeibaar werd. Daar zagen Europese handelaren wel wat in en daarom begonnen ze al gauw schepen met koffie te verschepen. Ons land was met de VOC zelfs een tijdje de grootste koffiehandelaar ter wereld, en in 1715 deed de toenmalige burgemeester van Amsterdam een koffieplant cadeau aan koning Lodewijk XIV in Parijs. Via de Fransen kwam de koffie uiteindelijk ook in Zuid Amerika terecht. Ze legden plantages aan en het duurde niet lang voor de hele wereld lekker aan de koffie zat.

De koffieplant

koffie klimaatverandering

De koffiesoort die wereldwijd het meest wordt gedronken is arabica. Deze soort dankt haar naam aan de oorsprong van de eerste plantjes, die zoals je hier boven kunt lezen, uit Ethiopië kwamen. Koffieplantjes zijn erg gevoelig, en groeien het best op een plek waar het overdag tussen de 15 en 26 graden Celsius is, waar het niet vriest en waar er weinig natuurschommelingen zijn. Daarom wordt de beste koffie geproduceerd in landen met een tropisch klimaat, zoals bijvoorbeeld Brazilië, Colombia, Indonesië, Vietnam, Mexico, Tanzania en Ethiopië. Een aantal van deze gebieden kampen met de gevolgen van klimaatverandering.

Klimaatverandering

Over de hele wereld worstelen mensen met de gevolgen van klimaatverandering. Van de Inuit die het Noordpoolgebied zien veranderen tot de boeren in Noord-Korea die hun gewassen zien verdorren. De koffieboeren in Zuid-Amerika en Afrika hebben het ook moeilijk. 

Vroeger kende Uganda twee regenseizoenen. Koffieboeren konden daardoor hun gewassen voldoende water geven en de koffieplantjes groeiden volop. De afgelopen jaren is het regenpatroon compleet veranderd, en daarmee de oogst en het levensonderhoud ook. In buurland Tanzania is de opbrengst van koffie sinds de jaren 60 van 500 kilo per hectare naar 300 kilo gegaan. Volgens onderzoekers van ScienceDirect is deze afname rechtstreeks te herleiden naar de temperatuurstijging van 0,3 graden Celcius per decennium.

Aan de andere kant van de wereld lijkt het niet beter te gaan. Zo krimpen in Colombia de gebieden waar koffie kan worden gekweekt en verschuiven de leefgebieden van de bijen die de koffie moeten bestuiven. Een team van onderzoekers heeft berekend dat de kans groot is dat de gebieden waarin de koffieplantages liggen, in Zuid-Amerika tegen 2050 met vijfenzeventig tot zelfs negentig procent zullen krimpen.

Help de bijen

bij koffie klimaat

Onderzoekers raden koffietelers in Zuid-Amerika aan om de plaatselijke bijen te helpen. Bijvoorbeeld door schaduwbomen voor koffieplantjes te kiezen waar bijen gek op zijn. Zo helpen ze niet alleen de koffieplanten gedijen maar ook de bijen. Dat is hard nodig, want in alle berekende scenario’s blijven er maar 5 tot 10 bijensoorten over in het gebied.

Volgens wetenschapper Roubik ziet het er niet best uit, maar hij heeft hoop. Zijn favoriete voorbeeld van een doemscenario dat uiteindelijk anders uitpakte dan gedacht, is dat van de Afrikaanse honingbijen die per ongeluk in Brazilië waren vrij gelaten in 1957. De bijen rukten op naar het noorden en onderzoekers waren bang dat het evenwicht tussen plaatselijke bijen verstoord werd. Het tegenovergestelde gebeurde: de bijen waren zo actief dat er juist meer bloemen waren en uiteindelijk ook meer koffieplanten bloeiden. Met dit voorbeeld wil hij niet zeggen dat het allemaal wel mee zal vallen, maar dat we aandacht moeten hebben voor natuurlijke processen en de biodiversiteit moeten stimuleren. Zo wordt het hopelijk mogelijk voor koffieboeren om zich aan te passen op de gevolgen van klimaatverandering.

Wil jij weten wat jij kunt doen om de biodiversiteit te vergroten? Klik dan hier voor een lijstje met tips om de biodiversiteit te vergroten. Wil jij meer lezen over koffie? Klik dan hier voor het inspirerende en eerlijke verhaal van Moyee Coffee.

Bron: National Geographic,The Guardian, De Standaard, Science Direct.

afbeelding van hetkanWel
hetkanWel Auteur

hetkanWel ziet de toekomst als een kans. Een kans voor een schonere en eerlijkere wereld. Een kans voor een verantwoorde lifestyle. Een kans voor nieuwe energie. Een kans voor dialoog. Een kans voor nieuwe media. Met hetkanWel maak je jouw wereld groener, eerlijker en leuker!

INSPIRATIE

Meer blogs in Klimaatbescherming

Alle 1.550 blogs