afbeelding van Bart
Bart Auteur

Klimaat-reddende rechtszaken, dé oplossing tegen grote vervuilers?

In de afgelopen jaren is het aantal klimaatrechtszaken tegen overheden en grote bedrijven sterk gestegen.

Tenzij je onder een steen hebt geleefd kan het nieuws rond de Urgenda-rechtszaak tegen de Nederlandse overheid je onmogelijk ontgaan zijn. Klimaatactivisme lijkt te verbreden van demonstraties en ludieke acties tot een hoger beroep in het gerechtshof. In deze blog plaatsen we een paar van deze klimaatrechtszaken voor je in perspectief.

Wanneer je het woord klimaatactivisme hoort, denk je waarschijnlijk al snel aan demonstraties en spandoeken. Het aantal mensen dat zich inzet voor klimaatbescherming groeit, maar niet alleen op straat. Ook de rechtszaal lijkt een strijdveld te worden tegen de grootste milieuvervuilers ter wereld.

Uit onderzoek van de London School of Economics blijkt dat het aantal klimaatrechtszaken tegen overheden en grote bedrijven de laatste jaren is gestegen tot ongeveer 1.000. Op die manier zouden de partijen die verantwoordelijk zijn voor CO2-uitstoot gedwongen kunnen worden om belangrijke stappen te zetten richting een beter klimaat. Om de impact van deze klimaatzaken te begrijpen gaan we wat dieper in op drie voorbeelden uit Nederland en Duitsland.

Urgenda versus de Staat

Stichting Urgenda zet zich in voor de verduurzaming van de Nederlandse samenleving en is sinds een paar jaar bekend geworden met de Klimaatzaak tegen de Nederlandse Staat. Om broeikasgassen te verminderen besloot de stichting een aantal jaar geleden om op basis van inhoudelijke argumenten te debatteren in de rechtszaal.

Het kern van het pleidooi was dat de Staat weliswaar klimaatverandering erkent, maar niet genoeg maatregelen neemt om het probleem aan te pakken. Samen met 886 mede-eisers won Urgenda deze rechtszaak in 2015 en werd de Staat door de rechtbank opgedragen om CO2-uitstoot in Nederland met 25 procent te verminderen in 2020 in vergelijking met 1990.

Logischerwijs was de Staat hier niet al te blij mee en ging daarom in hoger beroep. Op 9 oktober werd het vonnis van de rechter bekrachtigd en daarom is het nu tijd voor de overheid om enorme stappen te gaan zetten voor een beter klimaat.

 Chantal BekkerFoto: Chantal Bekker

Milieudefensie versus Shell

Roger Cox, de advocaat en klimaatactivist achter de Urgenda-rechtszaak tegen de Staat, is flink op dreef. Na deze overwinning zet hij hetzelfde argument in voor een rechtszaak van Milieudefensie tegen Shell.

De Nederlandse oliemaatschappij weet uit eigen onderzoek in de jaren 80 al wat de negatieve gevolgen zijn van broeikasgassen op het klimaat, maar het is nog steeds een van de grootste klimaatvervuilers ter wereld. Shell stoot maar liefst twee keer zoveel broeikasgassen uit als heel Nederland bij elkaar!

Milieudefensie eist dat Shell stopt met het vervuilen van het klimaat en geen broeikasgassen meer uitstoot in 2050. Een overwinning zou een enorme koerswijziging beteken voor Shell, maar verwacht wordt dat het nog wel een paar jaar gaat duren voor we een uitspraak kunnen verwachten.

Peruaanse boer versus RWE

Stel je voor: je bent een boer / berggids in de Peruaanse Andes en merkt op dat het ijs op de bergtoppen langzaam begint te verdwijnen. Wat doe je dan? Saúl Luciano Lliuya wist het: het Duitse energiebedrijf RWE aanklagen.

RWE is een van de grootste spelers binnen Europa op het gebied van steenkool, bruinkool en gas. Het zou zelfs verantwoordelijk zijn voor maar liefst 0,47 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot. Daarom vindt Lliuya dat het Duitse bedrijf verantwoordelijk is voor de klimaatproblemen in zijn omgeving.

Het stadje Huaraz, waar Lliuya vandaan komt, wordt bedreigd door het smeltwater van de bergtoppen, wat de toekomst van alle inwoners op het spel zet. Of de Peruaan gaat winnen wordt nog spannend, maar de eerste hobbel in het proces heeft hij gelukkig al overwonnen.

Meer weten? Dan heb je geluk, want VPRO Tegenlicht heeft een aflevering gemaakt over over Lliuya en de rechtszaak.

afbeelding van Bart
Bart Auteur

Stagiair bij Voor de Wereld van Morgen. Heb jij een sociaal of duurzaam idee? Zet je project in de spotlight op ons platform en meld je aan!

INSPIRATIE

Meer blogs in Klimaatbescherming

Alle 1.610 blogs