afbeelding van Soscha en Max
Soscha en Max Auteur

In oorlog met de natuur - en met elkaar?

Security Council meeting over klimaatverandering

De Veiligheidsraad van de VN heeft het mandaat om op internationaal niveau de vrede en veiligheid te bewaren - en zelfs tot op zekere hoogte om ervoor te zorgen dat die niet in gevaar wordt gebracht. Héél soms (nee echt, bijna nooit!) praten ze over klimaatverandering, en één van die momenten was afgelopen dinsdag hier in New York.

Grootschalige verhuizingen

Wat gelijk opvallend is, is dat elke Partij in de zaal het met elkaar eens was dat klimaatverandering een gigantische uitdaging biedt voor het bewaren van de vrede. Niet alleen worden voedsel- en waterschaarste steeds ‘normalere’ problemen, net als hittegolven, droogte en overstromingen, en de verspreiding van ziektes naar gebieden waar ze nog niet eerder voorgekomen zijn (zoals malaria in Europa), maar de engste problemen zijn de problemen waar je niet gelijk bij stilstaat. Wat zou jij doen als je in een gebied woont waar je niet langer voedsel kunt verbouwen? Of waar al het water opgedroogd is? Juist - dan verhuis je. En dat doen steeds meer mensen in de wereld. Michael Gerrard - professor in klimaatrecht van Columbia University - voorspelt dat klimaatverandering meer mensen in de wereld zal verplaatsen dan we óoit hebben meegemaakt. Wanneer je stilstaat bij alle problemen die ik eerder heb genoemd dan is dat ook niet zo raar.

Wat het zo ontzettend eng maakt is dat dit nog steeds niet de kern van het probleem is. Neem het land Tsjaad, waar op dit moment 90% (!) van het land onbewoonbaar is geworden. Hun gehele bevolking woont nu op één tiende van het land wat ze eerst tot hun beschikking hadden, of in een vluchtelingenkamp. Hun regering slaagt er niet in om al deze mensen van hun basisbehoeftes te voorzien, en mede door culturele verschillen zien we nu - op dit moment - al explosies van geweld in de Tsjaad en de gehele regio. Eén groepering die hier van profiteert? Boko Haram.

Onbewoonbaar land

En wat als je gehele land onbewoonbaar wordt? Voor steeds meer eilanden is dit het geval. Pelenise Alofa - bewoonster van het eiland Kiribati - vertelde de zaal hoe dit door haar en haar landgenoten wordt ervaren. “Mijn land”, zei ze, “is mijn identiteit. Mijn man noem ik niet mijn man, maar de man die aan mijn land toebehoort. In Kiribati hebben we altijd vredig met elkaar samengewoond. Klimaatverandering is het enige wat onze veiligheid in de weg staat. De golven kwamen afgelopen februari meer dan 3 meter over onze dijken heen. Mensen verliezen hun land - hun thuis - hun identiteit. Waar moet ik heen, wanneer mijn land onder water staat?”

 

De regeringen van Spanje en Maleisië hadden de sessie geörganiseerd, mede omdat zij hopen dat de Veiligheidsraad meer verantwoordelijkheid zal gaan voelen voor het oplossen van de klimaatcrisis. Toen de landen aan het woord kwamen, vielen we binnen een aantal minuten terug in de verdeeldheid die ik zo goed ken van de klimaatonderhandelingen. En dat terwijl de eerstgesproken woorden waren: “we kunnen, als Veiligheidsraad, ons hoofd niet in het zand steken voor een uitdaging die voor iedereen die hier buiten over straat loopt zo ontzettend duidelijk is.” Helaas konden ze dat prima, want meerdere landen - zoals China, Venezuela en Rusland - maakten onmiskenbaar duidelijk dat ze het toch echt niet zagen zitten als de Veiligheidsraad zich met klimaatverandering bezig zou gaan houden! En de afgelopen jaren bestond ook het probleem dat ontwikkelingslanden zich hier zorgen om maakten, vooral omdat de Veiligheidsraad gedomineerd wordt door de ‘grote, boze, rijke, Westerse landen’. Waarschijnlijk een terechte zorg, maar we zullen toch echt alle handen ineen moeten slaan als we klimaatverandering tegen willen gaan.

Ook het klimaatakkoord in Parijs kwam uitgebreid aan bod. Ontzettend veel landen zeiden dat ze graag een juridisch bindend akkoord zochten, of zelfs een protocol zoals Kyoto dat was. Helaas zijn dit - in mijn mening - lege woorden. Landen zoals de VS zullen hier nooit mee instemmen! Dit is ook waarom de UNFCCC, waar de klimaatonderhandelingen plaatsvinden, de afgelopen jaren hun strategie hebben aangepast, van een ‘one size fits all’-mechanisme naar ‘doe wat je kunt/wilt’. Het is dus lastig om te zien dat er zo weinig coördinatie is tussen de verschillende VN-organen dat deze discussie nog steeds gevoerd kan worden binnen de Veiligheidsraad.

Klimaatverandering raakt ons allemaal

Uit de hele discussie heb ik geleerd dat het toch echt niet mogelijk zal zijn om klimaatverandering binnen één tak van de VN op te lossen! Klimaatverandering raakt alle kanten van onze samenleving, dus we hebben ook alle organen van de VN nodig om er een oplossing voor te vinden. Binnen de UNFCCC wordt namelijk nauwelijks gesproken over thema’s als migratie en de sociale en humanitaire crises die ons voor de boeg staan; tegelijkertijd zijn dit een paar van de belangrijkste - of misschien wel dé belangrijkste - thema’s waar we ons in de komende jaren op zullen moeten voorbereiden. Dit om situaties zoals we de afgelopen jaren zien in Egypte, Syrië of in de Sahel te voorkomen! In de meest extreme vorm van armoede (geen water, geen eten, én je thuis verliezen) keren mensen zich naar de meest radicale vormen van bescherming. Dus ook wanneer die bescherming Boko Haram is.

afbeelding van Soscha en Max
Soscha en Max Auteur

Soscha en Max zijn de huidige Jongerenvertegenwoordigers Duurzame Ontwikkeling naar de Verenigde Naties. Vanuit NJR zijn zij actief om de stem van de Nederlandse jongeren te horen en te laten horen. Daarvoor reizen ze het hele land door om op scholen en evenementen te spreken en de mening van de jongeren te horen. Ook zetten ze projecten op met de werkgroep Jong en Duurzaam om jongeren te betrekken bij het thema duurzaamheid en de VN. Zowel bij het High-level Political Forum on Sustainable Development, als bij de jaarlijkse Klimaattoppen en in de Nederlandse politiek en het bedrijfsleven, zorgen zij dat de stem van jongeren goed gehoord wordt!

INSPIRATIE

Meer blogs in Mens en samenleving

Alle 1.550 blogs