afbeelding van Marieke
Marieke Auteur

Hoe stadslandbouw de steden vergroent

Voor je lokale hap hoef je niet altijd over de stadsgrenzen te kijken: ook dichtbij zijn er genoeg mogelijkheden. Op naar de stadsboer dus!

Hoe stadslandbouw de stad vergroent: DakAkker Rotterdam - foto Karin Oppelland

Oh, wat is het heerlijk dat alle voorzieningen dichtbij zijn in de stad! Hoewel...alle? Onze voedselvoorziening bevindt zich vaak buiten de stadsgrenzen - en dat terwijl stadslandbouw zoveel voordelen heeft! Van uitstootreductie tot voedselonderwijs: wij zetten alle redenen op een rijtje om nú te beginnen met stadslandbouw. Zet die groene vingers aan het werk!

Natuurlijk is het goed als je kiest voor duurzame producten in de supermarkt. Je kunt echter nóg een stapje verder zetten en je voedsel van dichtbij halen - of dat nu van de modernste vertical farms, of van een educatieve boederij komt. Stadslandbouw is namelijk een breed begrip. Het omvat volkstuintjes, moestuinen die beheerd worden door de buurt, biologische boerderijen, technologische voedselflats en aanrecht-agrariërs. De stadslandbouw is erop gericht de productie van voedsel dichterbij te brengen en steden op deze manier groener en hechter te maken. Maar hoe gaat dat in zijn werk?

Een duurzame stadssalade

Ons voedsel legt enorme afstanden af: groente, fruit en granen worden over de hele wereld verscheept en gevlogen. Die simpele lunchsalade die je vandaag op hebt? Wanneer de ingrediënten bestaan uit boontjes uit Kenia (6.600 kilometer), avocado uit Zuid-Afrika (9.600 kilometer), sla uit Zuid-Italië (1.400 kilometer) en tomaten uit Spanje (1.800 kilometer) heeft je lunch bijna 20.000 kilometer afgelegd, zo rekende de Volkskrant uit. Dat lijkt enorm veel, maar de afstand die je eten aflegt zegt niet altijd hoe duurzaam je eten is. Transport is namelijk slechts één van de factoren die tot vervuiling leiden, legt ook NRC uit. Een tomaat die lekker rijp kan worden in de Spaanse zon, heeft minder grondstoffen nodig dan een lokale tomaat die wordt gekweekt in een op gas verwarmde kas. Het vraagt wat denkwerk dus!

Je kunt dus voedselkilometers verminderen door je eten ín de stad te verbouwen; maar wil je je uitstoot verminderen, dan moet je ook de andere factoren in het oog houden. Vanuit die gedachte is GROWx, de eerste verticale boerderij van Amsterdam, gestart met het verbouwen van kiemgroenten, bladgroente en kruiden. Verticaal?! Ja, want door op verschillende verdiepingen te boeren, kan worden bespaard op de schaarse ruimte in de stad. Voeg daar hernieuwbare energie, circulaire watersystemen en ecologische verpakkingen aan toe, en je serveert een stadssalade met minimale impact. En zoek je zelf een aantal slimme tips om zo lokaal én duurzaam mogelijk te kiezen? Hier vind je een aantal handvatten!

 

 de eerste verticale boerderij van Amsterdam

GROWx, de eerste verticale boerderij van Amsterdam, levert bladgroenten, kiemgroenten en kruiden aan chefs door heel de stad | Foto: GROWx

Circulaire groenten en vis

In Eindhoven kun je niet alleen groenten, maar ook stadsvis inkopen bij forellen- en groentekwekerij Duurzame Kost. Deze moderne stadsboerderij maakt gebruik van aquaponics: een duurzaam systeem dat de teelt van vis combineert met de teelt van planten in water. De uitwerpselen van de vissen worden door bacteriën omgezet in mest voor de groenten. De groenten nemen de mest op uit het water, en het gezuiverde water kan weer naar de vissen. Het water wordt op deze manier voor 90% hergebruikt en kunstmest en bestrijdingsmiddelen zijn overbodig. Duurzame Kost werkt bovendien samen met jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt: je lokale maaltijd is zo niet alleen ecologisch, maar ook sociaal duurzaam. Dat smaakt beter, toch?

En zie je dit al helemaal voor je in jouw eigen stad? Riverfood ontwerpt kant-en-klare, modulaire aquaponics systemen - zodat iedereen met deze manier van voedsel verbouwen aan de slag kan!

Bij Duurzame Kost worden groenten én vissen gekweekt.

Bij Duurzame Kost in Eindhoven wordt groente én vis gekweekt - met hulp van jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt | Foto: Duurzame Kost

Het dak op!

Ook buiten wordt druk gepionierd. Zo vind je in Rotterdam de Dakakker, waar direct met grond op dak wordt gewerkt. Wat kun je eigenlijk telen op 20 meter hoogte, midden in de stad? Een heleboel, zo blijkt: van kruiden tot rode bieten, van ui en knoflook tot courgette en pompoen – allemaal planten die zich goed houden op het droge en winderige dak. Met de Dakakker wordt niet alleen het aantal voedselkilometers verkleind, maar worden ook vrijwilligers en bezoekers aangetrokken: de buurt, voorheen verwaarloosd, leeft daardoor weer op. Groen op het dak heeft bovendien nog een ander voordeel voor de stad: gebouwen blijven in de steeds warmere zomers koeler, én regenwater wordt beter opgevangen. In plaats van dat het water zo wegspoeld, houden de bodem en de wortels houden het water namelijk vast. Dat vormt een tijdelijk verkoelend laagje. Ook de biodiversiteit in de stad kan profiteren van het extra groen op de gewoonlijk grijze daken: het is een ware rooftop revolution! Zelf proeven wat het dak oplevert? Ga gezellig zitten in het Dakcafé, waar je uitkijkt over de akker!

De DakAkker zorgt voor verse groenten en honing - en voor een hoop gezelligheid in een voorheen verwaarloosde buurt | Foto: Karin Oppelland

Boerderij in de stad

Wil je nog verder naar buiten, tussen het groen? In Amsterdam kun je terecht bij de Fruittuin van West: een biologisch-dynamisch boerenbedrijf met allerlei verschillende fruitbomen, een witlof- en een paddenstoelengrot, koeien, kippen en varkens, en een eigen boerderijwinkel vol lekkere, biologische producten. De eigenaren van de Fruittuin willen telen met aandacht voor het geheel: boom, bodem, mens, dier en omgeving. Lekker eten van dichtbij dus, dat je zelf kunt oogsten! Met je oogst of na een workshop kun je bovendien heerlijk neerstrijken tussen het groen, in het Tuincafé.

Ook in Almere vind je zo’n prachtige Stadsboerderij, waarvan de koeien en akkers in en rond de stad liggen. Zo wordt de groene ruimte van de stad duurzaam en gezond beheerd, en zie je als bewoner van de stad met eigen ogen waar je eten vandaan komt! Aan dat bewustzijn wordt ook hard gewerkt: de Stadsboerderij Almere organiseert – net als de Fruittuin van West – verschillende excursies en workshops die je meer leren over je eten.

Oogst je eigen, superverse fruit, paddestoelen of witlof bij de Fruittuin van West - geteeld met aandacht voor bodem, mens, dier en omgeving | Foto: Fruittuin van West. 

Word ook stadsboer!

Zo stadstuinieren zorgt niet alleen voor minder voedselkilometers, meer groen in de stad, en meer kennis en waardering van voedsel. Zelf met je vingers in de grond wroeten, uitkijkend over de groen, zorgt ook nog eens voor ontspanning  - naast een mooie oogst! Daar hoef je geen lappen grond voor te hebben: ook op je eigen balkon kun je al tuinieren én je gft-afval composteren met de Balkonton. Wil je meer, dan kun je ook samen met anderen aan de slag op MijnStadstuin: je eigen moestuin nabij de stad. Zo zijn er talloze mogelijkheden om je groene vingers aan het werk te zetten en de stad een stukje mooier, gezelliger en duurzamer te maken. Haal de stadsboer in jezelf naar boven!

Wat is jouw favoriete stadsboerderij? Post jouw tips in de comments en inspireer andere stadsbewoners om, net als jij, boodschappen te doen bij lokale voedselproducenten!

 

 

afbeelding van Marieke
Marieke Auteur

Schrijft freelance over lekkerder eten, mooier kopen, meer beleven en leuker leven - door duurzame keuzes. Don't sit this one out!

INSPIRATIE

MEER GERELATEERDE BLOGS

Alle 1.187 blogs