afbeelding van Madelon
Madelon Auteur

Hoe kunst en design jongeren weer een kans geeft

YiPmade combineert high art met sociale impact en maakt bijzondere producten met een verhaal

Foto: YiP
Foto: YiP

Iets negatiefs ombuigen naar iets heel positiefs met grote impact, dat doet YiPmade. Jongeren uit Zuid-Afrika, Colombia, Kenia, Nederland en Malawi die fouten hebben gemaakt en daardoor in de gevangenis terecht gekomen zijn, krijgen door Stichting YiP de kans om iets te leren, om zo weer op een positieve manier bij te kunnen dragen aan de maatschappij.

Alexander, die geld stal van de buren. Isaac die een fiets jatte, en Jacob die een geit wegnam. Allemaal jonge mannen, die door deze misdaden een aantal jaar vastzitten. In dit geval in hun geboorteland Malawi. Door samen met YiP aan de slag te gaan, krijgt hun leven weer perspectief. Weliswaar met een crimineel verleden, maar ook een veelbelovende toekomst. Het project YiPmade mixt kunst & design met een goed doel. Kunstenaar Joep van Lieshout, een bekende naam in de kunstwereld, heeft samen met 9 jongens de krachten gebundeld. En dat belooft veel moois!

Ambacht maakt macht

Deze jongens zijn opgegroeid in armoede. Soms beïnvloed door hun vrienden, die ook in het criminele circuit zitten. Met YiPmade leren zij, tijdens of na hun gevangenisstraf, bepaalde ambachten en business skills. Zo leerde Alexander om een eigen bedrijf op te starten, en hij kan nu als de beste lassen. YiPmade bereidt Alexander daarmee voor op een creatieve, positieve toekomst.

Dat is ook het doel: na een vreselijke tijd in de gevangenis juist iets te leren, waar de jongeren mee verder kunnen en waardoor ze voor zichzelf kunnen zorgen. Zo kunnen ze ontsnappen aan de criminele wereld en positief bijdragen aan hun land of dorp. Alexander beschrijft zijn toekomstdroom heel duidelijk: “I always dream of becoming a very good citizen to contribute to the development of my country. To work with fellow youth in my area and assisting others acquire the same skills, that I will learn in welding so that they too will become successful citizens.”

Positieve twist

Noa Lodeizen richtte in 2002 Stichting Young in Prison International (YiP) op. Tijdens een reis door Zuid-Afrika kwam ze in aanraking met jongeren in Kaapstad, gevangen in de Pollsmoorgevangenis. Ze schrok van hun leefsituatie. De mensonterende omstandigheden die ze beschrijft, spreken tot de verbeelding en het is niet lastig te begrijpen waarom ze iets voor deze jongeren wilde doen. "Ik kwam tot het pijnlijke inzicht dat er totaal geen visie leek te zijn op reïntegratie, en dat de jongeren vaak crimineler de gevangenis verlieten dan dat ze er in kwamen."

Eenmaal thuis begon Noa vanuit Amsterdam met YiP: ze ging activiteiten organiseren voor de Zuid-Afrikaanse jongeren in de gevangenis, waardoor zij zich kunnen ontwikkelen en langzaamaan weer met een goed gevoel naar zichzelf kunnen kijken. Fysieke activiteiten, zoals sport, maar ook creatieve processen, zoals ontwerpen. Noa wilde ervoor zorgen dat de kinderen die deels opgroeien in de gevangenis, daar juist als betere mensen uitkomen, in plaats van getraumatiseerd. Positivity is key!

Een tweede kans

Later breidden deze activiteiten zich ook uit naar andere landen, zoals Suriname en Colombia. In 2014 werd ook Malawi aan de lijst toegevoegd, waar het toffe nieuwe project YiPmade uit ontstond.

Het eerste deel van het project is klaar en het resultaat binnenkort verkocht: de Freedom Lamp. De naam van de lamp is niet voor niets gekozen: exclusieve kunst met social impact. Een heel mooie samenwerking tussen kunstenaar Joep van Lieshout en jongeren in Malawi, die net uit de gevangenis gekomen zijn. Ook Alexander, Isaac en Jacob hebben eraan meegewerkt!

De sociale impact

De Freedom Lamp lijkt een eenvoudig, simpel product, maar de boodschap die erachter zit is eigenlijk veel belangrijker. Door de jongeren mee te laten denken, zodat ze hun handen uit de mouwen kunnen steken, krijgen ze positieve energie en kunnen ze zich ontwikkelen. Een schouderklopje krijgen van iemand anders is toch altijd fijn? Daar bereik je meer mee dan mensen te kleineren. Dat blijkt ook wel uit de inspanningen van Noa en de rest van het team. 

Eén van de jongens beschrijft de invloed die het project op hem heeft in ieder geval treffend: “Het moment dat ze me mijn diploma overhandigden, kreeg ik een grote glimlach op mijn gezicht. Als ik straks de gevangenis verlaten heb, zal het certificaat mij herinneren aan mijn prestatie. En dat er mensen waren die zagen dat ik mijn diploma kreeg.”

Natuurlijk is het lastig om te meten wanneer de impact, die op korte termijn heel positief is, duurzaam blijft. Als de jongeren zich in de echte wereld staande kunnen houden, zonder terug te keren naar de criminele wereld: dat is al een heel belangrijke stap en een goed begin. Hopelijk kunnen zij hun geleerde lessen ook in de praktijk meenemen. Niet alleen het werken en creëren zelf, maar vooral ook het zelfvertrouwen dat zij, ondanks hun fouten, ook een mooie toekomst voor zich kunnen hebben!

YiPmade is zeker interessant om in de gaten te houden! Ook benieuwd naar nieuwe ontwerpen? Volg YiP op sociale media.

afbeelding van Madelon
Madelon Auteur

Een realistische idealist en online (eind)redacteur. Geïnspireerd door reizen en door clichés als “als niets zeker is, is alles mogelijk”. Verdiept zich graag in nieuwe technieken, mensen, systemen en de wereld. Dol op lijstjes.

INSPIRATIE

Meer blogs in Mens en samenleving

Alle 1.550 blogs