afbeelding van Rebecca
Rebecca Auteur

Hoe eten levens verandert

Zomaar een straat in het Boliviaanse El Alto. Wie trek heeft in een hamburger, hoeft hier niet lang te zoeken. Fastfoodtenten vullen het straatbeeld. Hoewel Bolivia van oorsprong een voedzame eetcultuur heeft (foodhypes als quinoa en chiazaad komen hier vandaan), is gezonde voeding vandaag de dag uit veel huishoudens en menu's verdwenen. Om daar iets aan te veranderen startte de Deense topchef Claus Meyer hier de kookschool Manq'a.

El Alto is de snelst groeiende stad van Bolivia, het armste land van Zuid-Amerika. Veel gezinnen op zoek naar een inkomen, trekken van het platteland naar de stad en eindigen hier. Ongezond en uitzichtloos. Bij Manq'a, wat voedsel betekent in het Aymara (een inheemse Boliviaanse taal), krijgen kansarme jongeren van 16 tot 28 jaar professionele kookles. En misschien nog belangrijker: ze maken er kennis met gezonde voeding.

Gezond eten kun je leren

Virginia Molisaca is een van de docenten aan de opleiding. Dagelijks reist zij vier uur op en neer vanuit La Paz om de leerlingen in El Alto les te geven. 'Ons doel is om de studenten gezond eten te leren koken én eten. Tomaten en slablaadjes zijn de enige groenten die mensen hier eten. Rijst, vlees, aardappelen en fastfood is wat de klok slaat.' Een groepje studenten, druk in de weer in de keuken, beaamt dit. Kunnen ze het nieuwe dieet dan wel waarderen? 'In het begin waren de nieuwe smaken erg wennen,' bekent Manuel (23), één van de leerlingen, terwijl hij wortels snijdt voor empañada’s met lamavlees. 'Het duurde even voor ik het lekker vond. Maar hier op school heb ik geleerd hoe smaakvol groenten kunnen zijn, als je ze maar op de juiste manier bereid. Nu kook ik ook wel eens een groenteschotel voor mijn familie.

Dat laatste is precies een van de grootste doelen van Manq’a: het verspreiden van de kennis over gezonde voeding. Virginia: 'We hopen dat onze leerling-koks hun kennis weer doorgeven aan hun omgeving om zo een sneeuwbaleffect te creëren in de gemeenschap. Dat is ook een reden waarom we met eetcafés werken: zodat men van dit 'nieuwe' eten kan komen proeven, en het hopelijk op den duur weer thuis gaan overnemen.'

Nutritionele transitie

Bolivia gaat de laatste jaren door een zogenaamde ‘nutritionele transitie’. Door de globalisering verruilen steeds meer Bolivianen hun traditionele lokale producten voor een “westers” dieet, rijk aan suikers en vetten. Daarbij komt dat ook in Zuid-Amerika mensen steeds minder bewegen door de technologische vooruitgang. Hierdoor stijgt het aantal obesitaspatiënten in een rap tempo.

Unieke kans

Met zijn kookschool wil Meyer hier verandering in brengen, en tegelijk werkgelegenheid creëren. Het plan is dat de kookschool - die nu drie vestigingen telt - binnen drie jaar uitgroeit tot een keten van 14 scholen en bijbehorende eetcafés verspreid over El Alto. In de eetcafés krijgen de jongeren de kans om werkervaring op te doen. Daarnaast krijgen de tien beste studenten een stageplaats aangeboden bij Claus Meyer's sterrenrestaurant Gustu in La Paz. Ter illustratie: Meyer’s Deense restaurant Noma heeft 2 Michelinsterren en is al vier keer uitgeroepen tot ’s werelds beste restaurant: een stage in zijn keuken is dus een unieke kans.

De jongeren werken niet alleen aan een lichamelijk- maar ook aan een financieel gezonde toekomst. Lessen in ondernemerschap zijn een belangrijk onderdeel van het leertraject bij Manq’a. Hiermee ontwikkelen de jongeren de tools om na de opleiding voor zichzelf aan de slag te gaan. En zo hebben de jonge koks de mogelijkheid om uit de armoede te stappen, terwijl ze bijdragen aan een gezondere stad.

Rebecca was voor Beyond Your World in Bolivia. Beyond Your World is een programma voor jonge, bewuste journalisten. Op Voor de Wereld van Morgen schrijft Rebecca blogs over wat zij meemaakt en wat haar raakt.

afbeelding van Rebecca
Rebecca Auteur
INSPIRATIE

Meer blogs in Mens en samenleving

Alle 1.550 blogs