afbeelding van Elky Rosa
Elky Rosa Auteur

Groene verkiezingsbeloften

Wat zijn de plannen van politieke partijen voor ons klimaat? Elky Rosa zocht het voor je uit.

Op wie stem jij?
Op wie stem jij?

Met de Tweede Kamer verkiezingen in maart op komst, spitte Elky Rosa alle verkiezingensprogramma's door om dit handige overzicht voor je te maken. Van klimaatvriendelijke naar klimaatloze programma's, zodat jij zo groen kunt stemmen als jij wilt. 

Groen Kieskompas

Maar voordat we je vertellen hoe klimaatvriendelijk of klimaatloos de partijprogramma's zijn.. ken je het Groen Kieskompas al? Het geeft inzicht in hoe politieke partijen tegenover groene thema's staan. Je krijgt 30 stellingen over natuur, klimaat, energie, mobiliteit en landbouw en het laat je zien welke partij het beste bij jouw groene opvatting past. Nog tot de verkiezingen van 15 maart online te vinden!

De Aarde centraal  

Als enige partij heeft de Partij voor de Dieren een planeetbrede visie: zij willen de aarde leefbaar houden voor toekomstige generaties. Bij elke beleidskeuze staat de draagkracht van de aarde centraal. 

De klimaatwet, die het reduceren van broeikasgassen verplicht, heeft bij de Partij voor de Dieren een snellere afbouw dan bij Groenlinks en D66. In 2020 moeten wij ten opzichte van 1990 20% minder verbruiken, in 2030 65% minder en in 2040 moeten wij CO2 neutraal zijn. In Europees en internationaal verband ziet PvdD Nederland als voortrekker om bindende afspraken te maken om de uitstoot van de broeikasgassen te reduceren. Het Europese ETS systeem moet verdwijnen. 

Een andere interessante maatregel is de inzet van een ‘groene staatsbalans'. Dit is een winst- en verliesrekening die de effecten van beleid op ons milieu laat zien. Verder is het einde bio-industrie en koerst de PvdD op een volledig duurzame landbouw, om zo de natuurlijke kringloop te herstellen.

Het Deltaplan Duurzaam consumeren moet eraan bijdragen dat wij onze ecologische voetafdruk verkleinen; o.m. door minder zuivel en vlees te nuttigen want dit levert verreweg de meeste milieu en klimaat winst op.

Kortom: het partijprogramma ademt duurzaamheid. 

Hou rekening met komende generaties

De ChristenUnie wil regels laten voldoen aan duurzaamheidscriteria. Bij nieuwe wet- en regelgeving wordt er nu te weinig rekening gehouden met de effecten op lange termijn; dus wat de gevolgen van maatregelen zijn voor de komende generaties. Hier moet op getoetst worden door bijvoorbeeld de Ombudsman. 

‘Weet wat je koopt’ is het uitgangspunt in de voedselketen. Als je een product koopt moet de geschiedenis op het gebied van duurzaamheid en de sociale impact zichtbaar en traceerbaar zijn.  Het ACM wordt A3M, oftewel: mens, milieu & markt. Deze instantie toetst niet alleen de prijs voor cde onsument, maar ook voor de boer, duurzaamheidsascpecten, diversiteit en kwaliteit van voedsel. De ChristenUnie wil meer werk maken van klimaatgericht landbouwbeleid. 

Om klimaatverandering tegen te gaan wil ook de ChristenUnie dat het Klimaatakkoord van Parijs een goede uitvoer krijgt. Net als andere partijen zet zij in op CO2 reduceren, het gebruik van schone energie vergroten en energie besparen. Woningen moeten energieneutraal worden en overheden moeten in de omgevingsvisie een energietransitieplan opnemen om de doelen uit het akkoord te behalen.

De ChristenUnie wil een Nationaal Plan Energietransitie onder regie van een Energiecommissaris. Onderdeel daarvan is ook een fiscale impuls waarin CO2 wordt belast. 

De partij maakt in dit verkiezingsprogramma flink werk van het klimaat. Ambities gekoppeld aan concrete maatregelen, zo zien we het graag. 

Groen samenwerken

'Groen investeren' is het eerste hoofdstuk van het partijprogramma van Groenlinks, van oudsher dé milieupartij binnen Nederland. Er komt een compleet ministerie voor Klimaat en Duurzame Economie en een Groene Investeringsbank als het aan GL ligt. Dit moet de wissels omzetten in Nederland en een groene, duurzame economie aanjagen.

In 2050 hebben we alleen nog maar schone energie en besparen we jaarlijks 3% op ons energieverbruik, stelt Groenlinks. Schone energie, zoals zonnepanelen, worden niet belast; vervuilende wel. Om de berg plastic te verminderen moeten producenten gaan betalen voor hun verpakking. Het openbaar vervoer wordt sneller makkelijker en schoner. En zo gaat Groenlinks nog even verder met een reeks maatregelen die van ons land een duurzame koploper in Europa moet maken.

Een interessant idee is nog de inzet van een Ombudsman voor Toekomstige Generaties als voorvechter van duurzame ontwikkeling en een gezond leefmilieu.

Alles bij elkaar genomen zijn er mooie intenties, maar is het niet altijd duidelijk hoe de intentie waargemaakt gaat worden. 

Knopen doorhakken 

De PvdA ziet graag een snelle uitvoering van het Klimaatakkoord van Parijs. De komende vijf jaar zullen dan ook beslissingen moeten worden genomen voor een klimaat neutrale economie in 2050. Zij wil een masterplan duurzame economie opstellen waarin Nederland koploper wordt op het gebied van duurzaamheid.

In 2030 moet de CO2-uitstoot met 55% verminderd zijn en in 2050 met 95%. Op energie moet worden bespaard, gebruik van schone energie wordt gestimuleerd, huizen moeten geïsoleerd en hergebruik wordt de norm. De doelen moeten worden verankerd in een Klimaatwet.

Om investeringen in duurzame energie aantrekkelijk te maken en te stimuleren wil de PvdA zo snel mogelijk een minimum prijs instellen voor CO2 in samenspraak met buurlanden.

Een verkiezingsprogramma met aardig wat klimaat maatregelen dus.

Samen actie ondernemen

D66 ziet het belang in van zorg dragen voor onze omgeving en het klimaat. Het tweede hoofdstuk in hun verkiezingsprogramma ‘schone groei, nieuwe welvaart’ is hieraan gewijd. ‘Het laten slagen van het klimaatakkoord van Parijs is de enige manier om een klimaatcrisis te voorkomen’, denkt D66. En hun boodschap is dat dit echt geen kommer en kwel hoeft te zijn.

D66 denkt dat door te investeren op korte termijn, Nederland er later de vruchten van plukt. Zij zien Nederland graag als  koploper in de ontwikkeling van duurzame energie. Nederland, Europa en de rest van de wereld moeten snel samen actie ondernemen voordat het te laat is.

D66 wil in 2020 25% minder CO2 uitstoten, 55% minder in 2030 en positief zijn in 2050. In 2030 moet 40% van ons energieverbruik duurzaam zijn. Daarnaast moet er dan 40% energie zijn bespaard. Een klimaatwet en een minister van Klimaat en Energie moeten bijdragen aan het realiseren hiervan. 

De mensen profiteren

De economie moet dienstbaar zijn aan mens en milieu vindt de SP. Hierbij willen ze dat iedereen kan meeprofiteren van duurzame energie. Nu profiteren vooral de grootverbruikers van energie. De SP wil dat anders.

We moeten van bio-industrie overgaan naar duurzame landbouw en een schoon milieu en een gezonde omgeving. De SP gaat dit realiseren door de energielasten te herverdelen. Hierdoor wordt de inzet en betrokkenheid van burgers vergroot. Betrokkenheid is nodig om ervoor te zorgen dat Nederland in 2050 CO2-neutraal is.

De SP gaat hiervoor per sector een tijdpad ontwikkelen zodat er concrete stappen gezet kunnen worden. Er moet nieuw energiebeleid worden ontwikkeld; exit kolencentrales, geen schaliegas en niet boren in het Waddengebied. Ook zijn de kerncentrales passe en gaat de SP onze zuiderburen helpen bij het sluiten van hun centrales.

Als het aan de SP ligt is het ook gedaan met het belastingvoordeel van de energiegrootverbruikers; die moeten juist gaan betalen. De vervuiler betaalt. Er komt een nieuwe klimaat- en energiewet waarin dit alles moet worden verankerd.

Leuk idee in het programma: het belang van een goede omgang met het milieu en een duurzame samenleving krijgt bij de SP aandacht in het onderwijs. 

Duurzamere voedselproductie

De Piratenpartij is een partij die staat voor meer transparantie, meer invloed van burgers, meer privacy voor burgers en een hervorming van de intellectuele eigendomsrechten. Dat is de kern van hun programma. Daarnaast hebben ze een aantal andere thema’s waar duurzaamheid er een van is. Hierin komt naar voren dat het openbaar vervoer beter moet. 

Daarnaast hanteren ze het principe 'de vervuiler betaalt’. De partij wil ook minder afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en andere grondstoffen. We moeten daarom zuiniger omgaan met energie en lokaler produceren. Dit maakt ons veerkrachtiger. 

Om de zelfstandigheid en weerbaarheid te versterken komt er een Deltaplan Duurzaamheid en lokale veerkracht. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu coördineert dit duurzaamheidsbeleid. Zij ziet ook toe dat het klimaatakkoord van Parijs wordt nageleefd, waarbij Nederland in 2040 CO2 neutraal moet zijn. Opvallend in dit programma is de aandacht voor voedselproductie en de landbouw.

Voor een partij waarbij je geen directe associatie hebt met ‘groen’ ligt er een redelijk pakket aan maatregelen. 

Het belang van de bodem

Voor de Vrijzinnige Partij betekent duurzaamheid het hergebruiken en herverdelen van producten. Maar dit is slechts een kant van de medaille. Zij hanteren een breder duurzaamheidsbegrip. Het betekent ook: goed omgaan met grondstoffen en rekening houden met een volgende generatie; zorg voor mensen en aandacht voor zingeving; maatschappelijk verantwoord ondernemen en uitputting van hulpbronnen wordt bestreden en voorkomen. 

In de aanpak tegen klimaatverandering dicht de Vrijzinnige Partij een grote rol toe aan de gezondheid van onze bodem. Landbouw die de opbouw van humus in de bodem ondersteund levert een multi-functionele bijdrage: het voorkomt overstromingen, en vruchtbare bodems nemen CO2 op en verminderen zonlicht-reflectie.

Naast bodem beschrijft ze uitgebreid de rol van onze infrastructuur en de verduurzaming die daarin moet plaatsvinden. Behoud van natuur, een beter openbaar vervoer en de vervuiler betaalt zijn hier de peilers. Wat betreft energie wil VP ook besparen en verduurzamen. Hierin zoekt zij graag naar creatieve natuurlijke energiebronnen. 

Besparen, besparen, besparen

Als Nederland en Europa minder fossiele brandstoffen verstoken heeft dat een positieve uitwerking op klimaatverandering en zo ook op de leef- en werkomgeving in ontwikkelingslanden. Nederland moet daarom aandacht besteden aan duurzaam beleid meent de SGP.

Om klimaatverandering tegen te gaan zet de SGP in op energiebesparing. Zij geloven dat besparen het meeste zoden aan de dijk zet. Want wat je niet verbruikt, hoef je ook niet op te wekken. In lijn daarvan willen ze meer aandacht voor innovatie op het gebied van duurzame energie. Er moet minder geld naar (nieuwe) windparken. En wanneer je wel veel verbruikt of vervuilt moet je daarvoor betalen. De SGP wil dat er betere emissie-afspraken worden gemaakt in Europa.

In navolging van de VN

De 50plus partij heeft een partijprogramma met 50 punten waar een klein beetje klimaat en milieu beleid in zit verwerkt. Ook zij willen (of moeten) de uitstoot van CO2 terugdringen en zij scharen zich achter de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties voor 2030.

Om het belang van milieu te onderstrepen wil ook zij een minister van Innovatie en Duurzaamheid. Besparen op energie moet gestimuleerd worden en natuur beschermd. Onduidelijk is hoe de 50-plus partij dit gaat realiseren, omdat er verder geen concrete maatregelen in het verkiezingsprogramma staan.

Investeren levert geld op

Het eerste verkiezingsprogramma van DENK is opgebouwd uit 10 thema’s en 100 actiepunten. De laatste plek is gewijd aan duurzaamheid. Hierin staat dat zij willen investeren in groen.

Dat betekent van een lineaire economie naar een circulaire economie waar hergebruik centraal staat. DENK heeft bedacht dat dit in potentie 50.000 banen, 7 miljard euro en en 10% reductie van CO2-uitstoot oplevert. De doelstelling is om in 2030 40% schone energie te gebruiken en in 2050 100% schoon te zijn. Energie gaat bespaard worden door zoveel mogelijk woningen energieneutraal te maken. DENK wil voedselverspilling tegengaan, een goedkoper openbaar vervoer en meer ruimte voor de fiets. 

Goed voor de economie

De VVD steekt met haar verkiezingsprogramma in op de economische schade die kan ontstaan door de afhankelijkheidspositie die wij hebben t.o.v. energie en grondstoffen. De oplossing ligt bij het vinden van nieuwe, alternatieve energiebronnen en het spaarzaam omgaan met grondstoffen. Die nieuwe bronnen moeten betrouwbaar zijn, schoon, de CO2 terugdringen en klimaatrisico’s beheersen.

De VVD zou de VVD niet zijn als ze binnen dit beleid niet zou sturen op ondernemerschap en innovatie. Kleinschalige initiatieven in de wijk waarbij eigen elektriciteit wordt opgewekt op duurzame wijze wordt gestimuleerd. Ook moet er ruimte zijn voor innovatieve pilots van nieuwe manieren van elektriciteitsopwekking.  

Wat betreft het terugdringen van de uitstoot van CO2 vindt de VVD dat de uitstoot over landsgrenzen heen gaat en dit ook Europees moet worden opgelost. De VVD wil niet meer regels en subsidies in eigen land. Wel wil zij een effectieve emissiehandel op Europees niveau die elk jaar naar mate van verduurzaming wordt bijgesteld.

Daarnaast ziet de VVD de kennis van onze boeren als export product. Zij wil deze kennis exporteren om zo de economie te stimuleren en de effecten van klimaatverandering tegen te gaan. 'De overheid moet proberen zo min mogelijk ons leven te beïnvloeden zonder dat het klimaat daar daadwerkelijk mee wordt geholpen.’ 

Technologie als motor

Het CDA wil een beter land doorgeven aan de toekomstige generaties. ‘Wij kiezen daarom in de komende jaren voor een stevige impuls op weg naar groei, innovatie en een duurzame toekomst. Niet van bovenaf maar door mensen en bedrijven zelf in staat te stellen deze keuzes te maken.’ 

In het verkiezingsprogramma kom ik een aantal 'impulsen' tegen die een duurzame toekomst moeten realiseren. Zo komt er een ontwikkelingsbank voor Technologie, Innovatie & Duurzaamheid. Dit is een bank die geld kan aantrekken op de kapitaalmarkt waarmee alle woningen in 2035 CO2-neutraal zijn door ze te isoleren. 

Verder moeten de wetenschap, het bedrijfsleven en de afvalbranche de handen ineen slaan om van afval een grondstof te maken, zodat er een circulaire economie ontstaat waarin zoveel mogelijk wordt hergebruikt. Op energie moeten we besparen en de bronnen verduurzamen. 

Balans is het toverwoord

Bij Forum voor  Democratie zijn economie en duurzaamheid direct met elkaar verweven. Een economie die in balans is, heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan is hun uitgangspunt. Daarom wil zij onderzoek naar duurzaamheid, milieu en innovatieve technologie stimuleren. Dit moet bijdragen een een circulaire economie waar hergebruik centraal staat en wij minder afhankelijk zijn van andere landen voor onze energie. FVD vindt ook dat wij moeten helpen om de plastic soep op te ruimen. 

Het regelt zich vanzelf

De Libertarische partij ziet oplossingen in meer vrijheid voor het individu en eigenaarschap. Dit principe komt ook terug bij het kleine kopje dat is gewijd aan duurzaamheid. Hierin is zij een voorstander van bottom-up organiseren. Dus niets opleggen maar erop vertrouwen dat mensen het beste voorhebben met hun eigen leefomgeving. 

‘De meest duurzame oplossing is altijd die oplossing die van nature gedragen wordt door de samenleving.’ Mocht er toch onverschillig omgesprongen worden met onze leefomgeving, dan is de publieke schandpaal een goed middel om de onverschillige op andere gedachten te brengen, aldus de Libertariërs.

Contraproductief

De Ondernemerspartij heeft een compact programma met amper aandacht voor klimaat. De enige maatregel op dit gebied is het willen stimuleren van wind- en zonne-energie. Maar dit weegt niet op tegen de wens om de brandstofaccijns te willen verlagen. Contraproductief beleid op het gebied van klimaat. 

Niets

Meer vrijheid. Meer welvaart. Meer veiligheid. Dat is de kern van VNL. De inhoudsopgave van het verkiezingsprogramma rept met geen woord over duurzaamheid, klimaat, milieu of leefomgeving. Klimaatverandering is geen thema bij deze partij. 

Nada

Nieuwe Wegen heeft nog geen duidelijk verkieizngsprogramma. Op de website van de partij vinden we wel 12 speerpunten, maar er wordt met geen woord over klimaat gerept. 

Noppes

De PVV heeft een verkiezingsprogramma van welgeteld 1 A4 waar het onderwerp klimaat niet aan de orde komt.

afbeelding van Elky Rosa
Elky Rosa Auteur

freelance journalist / presentator / schrijver met een focus op kunst, cultuur, onderwijs en ondernemerschap.

INSPIRATIE

Meer blogs in Klimaatbescherming

Alle 1.550 blogs