afbeelding van Milou
Milou Auteur

Groen na de dood

Een kist van organische vezels, een urn waar een boom uit groeit of het lichaam composteren. Een milieuvriendelijke uitvaart doe je zo.

Kerri Shaver via Unsplash

Washington is de eerste Amerikaanse staat die een wet heeft aangenomen die 'bovengrondse ontbinding' legaal maakt. Oftewel een lichaam na de dood composteren. En daardoor vroegen wij ons af, hoe milieuvriendelijk is of kan een uitvaart eigenlijk zijn?

Een milieuvriendelijke uitvaart

Susanne Duijvestein van Susanne bij Afscheid is uitvaartondernemer en in Nederland voorloper op het gebied van milieuvriendelijke uitvaarten. Ze staat vanwege haar werkwijze in de DJ100 en is sinds het voorjaar van 2019 gastcurator Pro Mortem bij kunstinstelling Mediamatic. Vanuit die rol laat ze mensen kennis maken met alternatieve vormen van lijkbezorging, milieubewust materiaalgebruik en eigentijdse rituelen.

Volgens haar is een uitvaart per definitie niet echt milieuvriendelijk. Zo reist er een groep mensen vanuit een wijde omgeving naar één plek, wordt het lichaam van de overledene tot die dag intensief gekoeld en bevindt het zich meestal in een omhulsel waar een boom voor is gekapt. Toch zijn er meer milieuvriendelijke opties dan je denkt. Soms zit dit in kleine(re) keuzes, zoals de kleding die de overledene draagt of duurzame catering tijdens de uitvaart. Maar er zijn ook nieuwe ontwikkelingen die (nog) meer impact maken.

Resomeren

Op dit moment kun je in Nederland kiezen uit begraven, cremeren of je lichaam beschikbaar stellen voor de wetenschap. Dit zijn al geruime tijd de (enige) opties en de behoefte naar (milieuvriendelijkere) alternatieven groeit. Resomeren, ook wel bio-cremeren genoemd, is daar een voorbeeld van.

Deze methode is een soort van cremeren maar dan met water in plaats van vuur, een vloeibare crematie wordt het in dit artikel genoemd. Het belangrijkste element hierbij is dus water, dat gemengd met een speciale vloeistof (kaliumhydroxide) het lichaam in zo'n 3 uur ontbindt. Het is minder belastend dan begraven en cremeren - en vaak ook goedkoper. In sommige delen van de VS en Canada wordt resomeren al gedaan.

In onderstaande video van NOS op 3 wordt resomeren uitgelegd:

Wat is humusatie?

Het wetsvoorstel dat in Washington is aangenomen maakt het legaal om een lichaam na de dood te composteren. Deze manier van lijkbezorging wordt ook wel humusatie genoemd en wordt gezien als een milieuvriendelijker alternatief voor begraven en cremeren. In België wordt met deze methode ook geëxperimenteerd, in een beschermd openlucht-laboratorium.

Op haar website schreef Susanne eerder over dit alternatief. 'De overledene wordt gewikkeld in een lijkwade van ecologisch afbreekbare stof, zonder kleding en sieraden. Het lichaam wordt op een bed van gesnoeid hout en plantenresten geplaatst en vervolgens bedekt met een laag compost van plantaardige materie.'

Na ongeveer 3 maanden is de bovengrondse hoop sterk in omvang afgenomen en na 9 maanden zijn de stoffelijke resten verworden tot vruchtbare grond. Na ongeveer een jaar kan de familie van de overledene deze compost ophalen. 'Dit kan worden gebruikt op eigen erf, bijvoorbeeld om een nieuwe boom mee te planten ter nagedachtenis aan iemands leven.'

100% afbreekbare uitvaartkisten

Van de verschillende mogelijkheden heeft begraven de grootste impact op het milieu. Daar besloot voormalig verpakkingsontwikkelaar Marieke iets aan te doen. Ze startte Onora, een bedrijf in duurzame uitvaartkisten. Haar bedrijf Onora is inmiddels voorloper in betaalbare en natuurlijk afbreekbare kisten. De kisten zijn van organisch materiaal en 100% afbreekbaar, gemaakt van bioplastics die gemaakt zijn van aardappelzetmeel of mais. De kisten zorgen voor de helft minder milieubelasting dan een gemiddelde doorsnee kist.

onora

Natuurbegraven

Bij natuurbegraven word het lichaam begraven in een natuurgebied. Doordat het in de natuur op gaat, gelden er strikte regels over bijvoorbeeld de materialen van de kist en de kleding van de overledene. Susanne zegt daarover het volgende. 'Natuurbegraven is enorm in opkomst, omdat ook de beleving van het bezoeken van een graf totaal anders is, je wandelt door een bos of over de heide. Bovendien is natuurbegraven een financieringsvorm voor de onder druk staande natuur in ons land.'

Ook Natuurmonumenten werkt mee aan natuurbegraven, dat doen ze samen met Natuurbegraven Nederland. Het ontwikkelen van natuurbegraafplaatsen gebeurt alleen als daardoor de natuur meer ruimte krijgt en sterker gemaakt wordt.

Van as tot boom

Het Spaanse bedrijf Bios ontwikkelde de Bios urn die, naast crematie-as van de overledene, een compartiment bevat met daarin een boomzaadje en aarde. Dit compartiment wordt als dekseltje op de biologisch afbreekbare urn geplaatst en als het zaadje groeit komen de wortels in contact met de as en vormt het de voedingsbodem voor een boom of plant. De urn is te koop voor zo'n 150 euro.

Bios IncubeIn de Bios Urn zit een compartiment met daarin een zaadje en aarde voor de groei van een boom of plant | Foto: Bios Incube

afbeelding van Milou
Milou Auteur

Communitymanager Voor de Wereld van Morgen. Wij helpen duurzame ondernemers aan een vliegende start én vertellen je over de tofste innovaties en startups. Een mooiere wereld begint bij een slim idee. Heb jij er een? Deel het met ons en laat weten hoe we je kunnen helpen!

INSPIRATIE

MEER GERELATEERDE BLOGS

Alle 1.183 blogs