afbeelding van Dine
Dine Auteur

Freelosoferen over de wereld redden

Gaan we met z'n allen de wereld verbeteren of zien we wel waar het schip strandt?

Train of thoughts door Nicoline Smalbraak
Train of thoughts door Nicoline Smalbraak

De komende weken schrijf ik Enlighten me; een reeks interviews met filosofen over hun inspiratie, duurzaamheid en de betere wereld. Voor de eerste blog sprak ik met Nicoline Smalbraak: freelance filosofe, mindfulnesstrainer en kunstenares. Hoe kijkt zij naar veranderingen in de wereld en wat is volgens haar the way to go? Aan de hand van uitspraken der wereldberoemde filosofen vertelt zij daar enthousiast over.

Van spreekbeurt naar scriptie

Waar komt jouw passie voor filosfie vandaan? “Toen ik ongeveer 10 jaar was las ik het filosofische kinderboek de wereld van Sofie en sindsdien was ik altijd gefascineerd door filosofie. Ik hield zelfs mijn spreekbeurten over zware onderwerpen als ‘wat is niets?’. Het was dan ook geen verrassing voor mijn omgeving dat ik filosofie ben gaan studeren. Sindsdien hebben veel verschillende filosofen mij geïnspireerd.” Vertelt Nicoline, bekend van het programma Utopia

Veranderen of niets doen

 “Ik vind de uitspraken van Aristoteles heel modern: zolang je van niets te veel of te weinig doet of bent, is het goed." Geeft Nicoline als voorbeeld. "Bovendien zei hij dat je jezelf altijd zo kan vormen als jij wil. Je karakter is namelijk altijd in ontwikkeling, je bent nooit 'af'. De Oosterse filosofie vind ik ook erg inspirerend, maar dat is wel redelijk in tegenstrijd met wat Aristoteles zei. Ze zeggen bijvoorbeeld in Azië juist dat je het pad (de Tao) moet volgen zoals het je aangereikt wordt. In plaats van daartegen in te bewegen kun je beter leren meebewegen met het leven. Het niets doen – Wu Wei – is in dat geval het beste.”

Onlosmakelijke Westerse perceptie

Waar kies je dan zelf voor? “In die tweestrijd luister ik graag naar Charles Taylor, een moderne Canadese filosoof. Hij zei dat wat een goed leven is, afhankelijk is van de richting die je hebt in het leven. Die richting is onlosmakelijk verbonden met de kaders waarin je bent opgegroeid. Dat geloof ik wel: dat wat wij in het Westen goed vinden, hoeft in het Oosten niet goed te zijn en andersom. Ik denk ook dat we bijna niet kunnen ontsnappen aan de Westerse context waarin we opgegroeid zijn, namelijk dat doelen nastreven goed is en je hard moet werken voor wat je wilt bereiken. We kunnen wel proberen de Oosterse waarden over te nemen, maar zullen nooit de Westerse waarden volledig kunnen verliezen. De vraag is dus misschien niet wat het beste is om te doen, maar vooral hoe het in jouw context past.”

Accepteren staat niet gelijk aan goedkeuren

Wat is voor jou een betere wereld? “Het inzicht van Spinoza zegt het beste hoe ik de wereld zie: De wereld is volmaakt zoals ze is. Zo heeft de wereld zich nu eenmaal ontvouwen. Dat betekent niet dat ik de wereld moreel gezien goed vind, maar hij gewoon is zoals hij is en dat ik dat accepteer. Dat doe je bijvoorbeeld tijdens mindfulness. Je doet wat je kan doen om jouw pad goed te bewandelen, en je vindt vrede met het gene wat je niet kunt veranderen.”

Een uur per dag mediteren

Zou de wereld verbeteren als iedereen een uur per dag zou mediteren? “Haha, of hij zou verbeteren laat ik in het midden. Maar dat er iets zou veranderen, is onoverkomelijk. Meditatie kan helpen mensen te laten nadenken wat zij doen en of dat overeenkomstig is met hun moraal. Je gaat namelijk terug naar jezelf, doet even niets. Je wordt dan vanzelf ongemakkelijk als gedachten of gevoelens schaamte oproepen en strijdig zijn met je idealen. Natuurlijk zullen mensen altijd hun acties proberen goed te praten. Ook naar zichzelf toe. Maar vroeg of laat gaat dat onprettig voelen. Om goed niets te kunnen doen, moet je goed leven.”

Heeft het zin om te proberen de wereld te verbeteren? “De vraag is wel eens of het zin heeft wat je doet. Albert Camus noemt het een daad van verzet als je volgens je eigen waarden leeft. Kom in opstand tegen die twijfels, want je zult nooit het antwoord weten. Mijn advies is: Verander de wereld in jou, de wereld om je heen verandert dan (heel langzaam) vanzelf mee.”

afbeelding van Dine
Dine Auteur

23-jarige Haarlemse wil het liefst afval, dierproeven en de bio-industrie de wereld uit helpen. Ik ben dagelijks bezig met plantaardig eten en minimalisme en ik ben super gek op hondjes.

INSPIRATIE

Meer blogs in Mens en samenleving

Alle 1.550 blogs