afbeelding van Lydia
Lydia Auteur

Fairtrade versus fairchain. Wat is het verschil?

Fairtrade en fairchain, hoe werkt het precies en wat is het verschil? Wij zochten het voor je uit!

Fairtrade of fairchain?
Foto: v2osk via Unsplash

Als je in de supermarkt voor het schap met hagelslag of koffie staat kies je misschien al voor de variant met het Fairtrade keurmerk. Maar weet je wat dit keurmerk precies inhoudt? En wat is het verschil met het nieuwe fenomeen fairchain?

Wat is Fairtrade precies?

Fairtrade is een keurmerk dat in Nederland door de stichting Max Havelaar aan producten wordt gegeven. Het keurmerk is in het leven geroepen om boeren in ontwikkelingslanden een betere prijs te geven dan de prijs die op de wereldmarkt tot stand komt. Als je een Fairtrade product koopt dan weet je zeker dat de leverancier een minimumprijs heeft betaald aan de boer zodat de boer de kosten van de productie kan betalen en beter bestand is tegen eventuele prijs veranderingen in de toekomst.

Daarnaast zorgt Fairtrade er voor dat een leverancier een premie betaalt aan een fonds. Boeren die zijn aangesloten bij een coöperatie via Fairtrade mogen uit dit fonds putten voor de bouw van een school of voor andere lokale projecten. Over de bestemming van dit geld wordt democratisch gestemd door alle boeren die aangesloten zijn bij de coöperatie.

Fairtrade standaarden zijn nodig omdat de concurrentie op de wereldmarkt van bijvoorbeeld koffiebonen en cacao ervoor zorgt dat een kleine boer uit een ontwikkelingsland maar moeilijk een goede prijs kan krijgen voor zijn product. Van de prijs die onder normale omstandigheden op de markt tot stand komt kan een boer niet rondkomen, laat staan zijn kinderen naar school sturen. Fairtrade springt in dit gat en zorgt dat boeren een eerlijke prijs krijgen om bijvoorbeeld hun kinderen naar school te kunnen sturen.

FairTrade zorgt voor een eerlijkere prijs voor boeren.

Blockchain: het systeem achter fairchain

Voordat we kijken naar fairchain is het belangrijk dat je het principe erachter snapt. Fairchain is namelijk een systeem dat berust op de ingewikkelde technologie van blockchain. De bekendste toepassing van blockchain is de cryptomunt Bitcoin. Blockchain wordt in toenemende maten getest en toegepast in internationale handel en door bedrijven die transparantie hoog in het vaandel hebben staan.

Maar wat is blockchain dan precies? Het kan gezien worden als een verzameling data die het mogelijk maakt om transparantie in de keten te creëren. Het is het makkelijkst te vergelijken met een gedeeld Word-document in een Drive of Dropbox. Iedereen die is uitgenodigd om dit bestand te bewerken kan aanpassingen doen en de andere deelnemers kunnen deze aanpassingen zien. Dit zorgt voor een standaardcontrole gebaseerd op vertrouwen. Omdat de data niet door één iemand wordt beheerd maar door iedereen in het netwerk, ontstaat er een gelijke basis voor alle deelnemers. Met blockchain werkt het precies zo, iedereen in de productieketen kan data toevoegen en zo ontstaat er een ketting van informatie. De data wordt gesorteerd in blokken en gecontroleerd via een algoritme. Je kan altijd meer data toevoegen maar eenmaal gepubliceerde data kan niet meer worden aangepast. Op deze manier zorgt blockchain voor transparantie in de keten.

Door blockchain te gebruiken kan je in kaart brengen wie jouw koffie in handen heeft gehad.

Eerlijke prijzen in heel de keten

Maar hoe kan blockchain dan leiden tot betere prijzen voor boeren in ontwikkelingslanden? Stel je voor, een boer aan het begin van de koffieketen geeft aan welke prijs hij heeft gekregen voor de verkoop van 1 kilo koffiebonen. Hij geeft dit aan door een regel toe te voegen aan het grote gedeelde bestand. De koffiehandelaar die de koffiebonen doorverkoopt aan een branderij geeft ook aan in dit bestand wat hij heeft gekregen voor dezelfde kilo bonen. Vervolgens voegt de branderij zijn kosten en opbrengsten toe aan het bestand en dat doet elke schakel in de keten tot de supermarkt aan toe. Door dit systeem kan een consument bijvoorbeeld via een app in de supermarkt precies zien welk traject de koffie heeft afgelegd om daar te komen. De transparantie in de keten die op deze manier ontstaat zorgt er voor dat de boer aan het begin van de keten een eerlijk loon krijgt voor zijn bijdrage aan het pak koffie. Fairchain geeft dus niet alleen de boer aan het begin van de keten een eerlijke prijs, maar ook alle andere schakels in de keten. Zo streeft fairchain naar een eerlijke verdeling van de winsten in de gehele keten.

De technologie moet nog toegankelijker worden voor boeren en producenten.

Omdat de technologie nog redelijk nieuw is en nog niet op grote schaal op deze manier is toegepast, is het lastig om te zeggen of het ook echt zo werkt. Want er klinken kritische geluiden over onder andere het invoeren van de data. Mensen kunnen hierin fouten maken en eenmaal gepubliceerd kan het niet meer worden aangepast. Ook is het lastig om de technologie toegankelijk te maken voor boeren en producenten in ontwikkelingslanden.

Fairchain: het beste van twee werelden?

Maar er zijn pioniers die bewijzen dat fairchain zeker kan werken. Moyee verkoopt bijvoorbeeld de eerste fair chain koffie en maakt succesvol gebruik van deze technologie. Ook Fair Food maakt gebruik van blockchain om kokosboeren een eerlijk loon te geven. Volgens Moyee is fairchain dé oplossing voor boeren in ontwikkelings landen. Waar met Fairtrade 3% van de waarde in het land van productie achter blijft kan met fairchain wel 50% achterblijven als de verwerking van een product ook lokaal plaatsvindt.

Meer lezen over dit onderwerp?

afbeelding van Lydia
Lydia Auteur

Ik word enthousiast van duurzame initiatieven en slimme ondernemingen die de wereld groener maken. Bij Voor de Wereld van Morgen helpen we duurzame ondernemers aan een vliegende start én vertellen je over de groenste innovaties en startups die de wereld een beetje mooier maken. Heb jij een slim idee? Deel het met ons en laat weten hoe we je kunnen helpen!

INSPIRATIE

MEER GERELATEERDE BLOGS

Alle 1.184 blogs