afbeelding van Birger
Birger Auteur

E-sigaretten zijn een recycle-nachtmerrie

Elektronisch roken is niet alleen slecht voor je gezondheid, maar ook voor het milieu.

De e-sigaret is een gevaar voor het milieu | Foto: Itay Kabalo via Unsplash

Elektronisch roken is booming. E-sigaretten lijken veel op een gebruikelijke sigaret, maar verhitten een vloeistof en geen schadelijke tabak. Het is al aangetoond dat vapen schadelijk is voor de gezondheid. Nu waarschuwen onderzoekers ook voor de ernstige milieu-effecten van de e-sigaret.

Naar verwachting roken in 2021 55 miljoen mensen elektronisch, wat zal leiden tot miljoenen giftige wegwerpproducten.

Wat is een elektronische sigaret?

Een elektronische sigaret (e-sigaret) is een variant van de “gewone” sigarettenpeuk. Het is een draagbaar, batterij-aangedreven elektronisch apparaatje dat vloeistoffen verdampt zonder tabak te verbranden. 

De verdampers (in het Engels vaporizers of vapes genoemd) zijn in allerlei soorten en maten verkrijgbaar. Sommige vape-pennen zijn voor éénmalig gebruik - en worden daarna weggegooid, andere kun je hervullen met vloeistofpatronen.

Ondanks het gevarieerde aanbod, bestaan e-sigaretten uit twee hoofdonderdelen: een batterij en een tankje. Het werkt als volgt: je drukt op een knop, de batterij wordt warm en verdampt de vloeistof in het reservoir. De damp die hierbij vrijkomt, inhaleer je.

Een e-sigaret (rechts) lijkt op een "gewone" peuk (links), maar verbrandt geen tabak. | Foto: Vaping360 via Flickr

Gezondheidsgevaren van de elektronische sigaret

Het RIVM heeft een factsheet opgesteld over de gevaren van het gebruik van een e-sigaret. Hieruit blijkt dat er verschillende giftige stoffen in de vloeistof zitten die wordt verhit. Inhalatie leidt tot blijvende schade aan luchtwegen en is kankerverwekkend.

Gezondheidsexperts waarschuwen dat met name jongeren gevaar lopen. Amerikaans onderzoek wees uit dat één op de vijf scholieren wel eens een e-sigaret had gerookt. Dit hoge percentage komt doordat e-sigaretten buiten bestaande wet- en regelgeving vallen.

Dit is ook het geval in Nederland. Zo bestaat er geen leeftijdsgrens bij de aankoop van het product. Er staan vaak geen gezondheidswaarschuwingen op de verpakking en zijn ze bijna overal te koop, van webwinkels tot kermissen.

Zijn e-sigaretten duurzamer dan peuken?

Naast gezondheidsrisico’s vormen e-sigaretten een groot milieuprobleem. Je zou misschien denk dat de vaporizers milieuvriendelijker zijn dan “gewone” sigarettenpeuken, maar niets is minder waar. 

Marktonderzoek wees uit dat 184 van de 560 beschikbare soorten e-sigaretten voor eenmalig gebruik zijn, en daarna worden weggegooid. Dat, terwijl er nog vele giftige stoffen zoals nicotine, proypleenglycol (gewonnen uit aardolie), nitrosamine (kankerverwekkende stof) en metalen in de e-sigaretten zitten wanneer ze worden weggegooid. Wanneer dit in de natuur terechtkomt, vervuilt het de bodem en het grondwater. Erg duurzaam zijn de wegwerp-vapes dus niet.

De e-sigaretten die je kunt navullen zijn niet veel beter. Er zijn op dit moment geen methodes om e-sigaretten te recyclen. Ook weten gebruikers vaak niet hoe en waar ze hun dampapparaat moeten weggooien. Moet het bij het klein chemisch, plastic of elektronische afval? Op geen van de zes populairste e-sigaret merken staan aanwijzingen over hoe je het product moet weggooien.

De gemiddelde Nederlandse roker gooit jaarlijks zo'n 2,5 kilo peuken op straat. Alhoewel dit meer is dan afval van e-sigaretten, vormt het vape-afval een ernstiger, langduriger probleem voor het milieu. | Foto: Brian Yurasits via Unsplash.

E-sigaretten zijn een recycle-nachtmerrie

Het is dan ook erg lastig om e-sigaretten correct te recyclen. De nicotinehoudende vullingen bevatten chemicaliën en behoren tot de categorie klein chemisch afval. De lithium-ion-batterijen in de verdampingsapparaten moeten als speciaal elektronisch afval worden verwerkt en het reservoir is gemaakt van verhard plastic.

Als je een e-sigaret op een correcte wijze wilt recyclen, moet je het volgende uitgebreide proces doorlopen:

  1. Haal eerst de accu uit het verdampingsapparaat. Dit kun je naar een lokaal inzamelpunt voor elektronisch afval brengen.
  2. Verwijder vervolgens het patroon met de gearomatiseerde nicotine of cannabis, en spoel de vulling en het apparaat goed af. Zorg ervoor dat er geen nicotine resten achterblijven.
  3. Verzegel vervolgens de vulling en het apparaat. Je kunt het nu weggooien als plastic afval.

Het is maar de vraag hoeveel gebruikers deze moeite zullen nemen.

Het correct recyclen van een e-sigaret is een ware nachtmerrie.  | Foto: Gary Chan via Unsplash

Amerikaanse jongeren gooien e-sigaretten op straat

Een steekproef van de Universiteit van Californië heeft uitgewezen dat Amerikaanse jongeren hun vulpatronen vaak gewoon op straat gooien. De onderzoekers bezochten 12 middelbare scholen en troffen op 10 van die scholen afval aan van het bekende Amerikaanse e-sigarettenbedrijf JUUL. Ook vonden ze honderden lege vulpatronen met mango-, munt en komkommersmaakjes.

Yogi Hale Hendlin, een van de onderzoekers, concludeert het volgende: "de aanwezigheid van JUUL-afval in onze steekproef bij middelbare scholen suggereert dat afvalverwijdering van het vape-materiaal een aanzienlijk milieuprobleem is".

Honderden gebruikte vulpatronen van het populaire Amerikaanse e-sigarettenmerk JUUL (rechtsonder in beeld) werden gevonden op de grond van 10 middelbare scholen in de VS. | Foto: VaporVanity via Wikimedia Commons

Hoe nu verder?

Is er weer een actie nodig van de Hummingbird Tour om Europa peukvrij te maken? Een mogelijke oplossing om het groeiende afvalprobleem van e-sigaretten op te lossen is een statiegeldsysteem. Elke gebruiker die zijn of haar e-sigaret en vullingen terugstuurt naar de producent, krijgt een vast bedrag van het aankoopbedrag terug. Zo wordt voorkomen dat ze in het milieu terechtkomen. Om dit te realiseren is het noodzakelijk dat de politiek en bedrijven samenwerken, en er nieuwe wet- en regelgeving komt.

Dit wil je óók lezen

afbeelding van Birger
Birger Auteur

Blogger bij Voor de Wereld van Morgen. Heb je een goed idee voor een duurzaam initiatief? Meld je dan aan op Voor de Wereld van Morgen en deel het met ons!

INSPIRATIE

MEER GERELATEERDE BLOGS

Alle 1.163 blogs