afbeelding van Cora
Cora Auteur

Duurzaam drukwerk, iets om rekening mee te houden

De digitale snelweg heeft vele voordelen, maar écht drukwerk in handen blijft toch altijd iets magisch hebben.

Studio Neeltje over duurzaam drukwerk
Grafisch ontwerper Cora Verhagen over duurzaam drukwerk

Ben je ondernemer dan is er vast wel eens een moment dat ook jij bepaalde communicatiemiddelen tastbaar wilt maken. Maar waar let je dan op als je dit verantwoord aan wilt pakken?

In mijn vorige artikel 'Hoe duurZZPzaam ben jij?' ging ik op zoek naar manieren waarop je als zzp’er duurzaamheid toe kunt passen in je dagelijkse praktijk. Het bracht me mooie inzichten. Deze week ben ik dan ook daadwerkelijk mijn werkkamer aan het verhuizen naar een stookvriendelijkere omgeving. Handig, zo vlak voor de zomer ;-) Hoe dan ook, ik vind dat alle beetjes helpen.

Dat ik tijdens het verhuizen stuitte op een aantal dozen stofhappend drukwerk, deed mij wel weer even op de feiten drukten dat ik ook in mijn werk als grafisch ontwerper wat meer rekening kan houden met duurzaamheid.Ik ontmoet best aardig wat mensen, maar had ik écht 1000 exemplaren nodig van die ene promotiekaart waar ik niets meer aan heb nu mijn logo is veranderd?

Tijdens het verhuizen vond ik een aantal dozen stofhappend drukwerk. Dat deed mij beseffen dat ik als grafisch ontwerper ook duurzaam te werk kan gaan.

Mag het een onsje minder?

Soms is het goed om eens stil te staan bij alle zaken die je bij een drukkerij bestelt. Wat zijn de zaken die je daadwerkelijk gebruikt en hoeveel exemplaren heb je nodig? Ik denk even aan briefpapier en enveloppen, aangezien veel zaken vooral digitaal worden verzonden heb je het in sommige gevallen niet eens meer nodig, of ben je beter af met een mooi adresetiket wat je op diverse formaten enveloppen en pakketjes kunt plakken.

Andersom is het groeiende besef en de aandacht voor duurzaamheid de laatste jaren ook gaan leven bij drukkers. Gelukkig maar! Want hoeveel kilo’s papier en liters inkt gaan er dagelijks alleen al in Nederland door de persen?Maar wat betekent het eigenlijk als een drukkerij op hun website meldt dat ze duurzaam zijn?

Ik vroeg het aan Bart Rietveld van drukkerij Libertas, waar duurzaamheid groot op de agenda (en homepagina) staat.

Bart:

"Duurzaam drukwerk produceren is een optelsom van efficiënte processen en vooral het minimaliseren van die processen. Ieder onderdeel van het proces laat sporen na in onze omgeving.Niet alleen het drukproces zelf, maar ook zaken daar omheen, zoals het leveren van drukwerk.

Tijdens het drukproces werken we bijvoorbeeld met een alcoholvrije drukpers, gebruiken we papier met FSC keurmerk en gebruiken we apparatuur waardoor we geen films meer hoeven te produceren. Dit scheelt watergebruik en chemische middelen.Buiten het drukwerkproces leasen we alleen auto’s met een A-label en rijdt onze bestelbus op groengas.

Een duurzame drukkerij houdt rekening met de hele optelsom van de werkprocessen en minimaliseert de impact hiervan. Dus niet alleen het drukken zelf, maar ook het leveren van het drukwerk bijvoorbeeld.

Hoe kun je als ondernemer/ontwerper checken of een drukkerij duurzaam werkt? Bestaat er zoiets als een keurmerk of zijn er andere zaken waar je naar kunt vragen?

"Er zijn veel keurmerken waarop je kan toetsen maar het belangrijkste is de relatie. Daar begint het duurzaam werken mee. Een goede drukwerkproductie begint met een verkenning van de te maken keuzes en het inventariseren van de consequenties daarvan. Daar heb je een goede partners bij nodig. Op die manier kan je zo verantwoord mogelijk produceren."

Wat zouden ontwerpers kunnen doen om duurzamer om te gaan met drukwerk?

"Dat is lastig te benoemen en hangt af van de opdracht. Neem bijvoorbeeld het ontwerp van een boek. Als dit lang mee moet gaan gelden bijzondere criteria op het gebied van levenscyclus. Het moet ook duurzaam houdbaar zijn.Voor de ‘wegwerpflyer’ is dat van minder belang. Dat papier komt snel terug in de hergebruikcyclus. Het komt erop neer dat ontwerpers tijdig de drukker moet opzoeken en met hem in conclaaf gaat hoe in het algemeen en bij individuele producties in het bijzonder met die criteria om te gaan. Als een drukker te laat geconfronteerd wordt met aspecten die negatief uitpakken op het totaal van milieueffecten is er vaak geen weg terug."

Ieder gedrukt product heeft eigen eisen: een boek moet vooral lang meegaan, een flyer moet snel de recycling-keten in kunnen. 

Wat kan ik als ondernemer doen om met een duurzame gedachte drukwerk te laten produceren?

"Opereren vanuit je eigen duurzaamheidsgedachte. Verwacht van de ander dat die in het verlengde werkt van hoe jezelf met duurzaamheid omgaat. Wees kritisch op het programma van eisen en zorg dat dit de nieuwste inzichten op duurzaamheid volgt."

Wat zijn de laatste trends op het gebied van duurzaam drukwerk?

"In Nederland liggen die vooral op het gebied van de ketensamenwerking. Producties worden steeds meer in slimme samenwerkingsverbanden gemaakt. Hiermee hoef je niet altijd het wiel uit te vinden en geldt de wet van de remmende voorsprong minder. Zo kan je o.a. gemakkelijker de nieuwste inzichten op duurzaam produceren aan boord houden."

Heb je zelf nog aanvullingen/tips die je graag wilt delen over duurzaam drukken?

"Duurzaam drukken ligt in het verlengde van hoe je als klant zelf in die gedachte staat. Als je daar zelf transparant in bent mag je dat ook van de drukker verwachten. Als alle lichten hierbij op groen staan maar uiteindelijk de prijs bij een minder transparante productiewijze de doorslag geeft gaat het begrip ‘duurzaam’ schuren.

  1. Vraag je altijd af of je drukwerk echt nodig hebt (geen zinloos drukwerk) met de aantekening dat alternatieven voor drukwerk ook effecten op het milieu hebben. Die zijn vaak minder transparant te benoemen.
  2. Wees kritisch op het volume. Liever iets te weinig dan na een jaar de helft moeten recyclen.
  3. Ga niet af op mooie algemene kreten. Wees kritisch op hoe het lijkt. Ga dus in gesprek."

Mijn dozen met ansichtkaarten zijn dus inderdaad zo’n voorbeeld van volume vraatzucht.

Verleid door de kiloknaller...ai.

Ik koop mijn schuldgevoel maar af met een extra ommetje langs het oud papier om de hergebruikcyclus op weg te helpen én prik dit artikel als reminder boven mijn computer.Natuurlijk wél geprint op FSC papier :-)

•••

Volgende keer: Hoe communiceer je als ondernemer duurzaamheid via grafisch design?

afbeelding van Cora
Cora Auteur

Hallo! Ik ben Cora Verhagen, 35 jaar, moeder van 2 zonen en via mijn communicatie-advies- en ontwerpbureau Studio Neeltje help ik ZZP'ers te communiceren vanuit hun hart. Hier op VDWVM blog ik over duurzaamheid in relatie tot communicatie en zelfstandig ondernemerschap en onderzoek ik hoe je dit op een leuke, praktische en vruchtbare manier een plek kunt geven.

INSPIRATIE

Meer blogs in Natuur en milieu

Alle 1.473 blogs