afbeelding van Redactie
Redactie Auteur

Dit is waarom je een duurzaam sieraad zou moeten kopen

We vallen er állemaal als een blok voor: mooie sieraden. Maar weet jij eigenlijk hoe ze gemaakt worden?

Foto: Brooke Cagle
Foto: Brooke Cagle

Het is een cliché, maar sieraden geven of krijgen - voor iets speciaals of gewoon zomaar - blijft leuk. Meestal doe je er jaren mee, draag je het bijna dagelijks en heeft het ook nog eens een mooie betekenis. Maar sinds de kaskraker Blood Diamond (2006) weten we het eigenlijk al: er is veel mis in de sieradenindustrie.

Goed nieuws: gelukkig poppen de duurzame initiatieven in de juwelenmarkt de laatste tijd als paddestoelen uit de grond. Zo kweekt een start-up in San Fransisco diamanten in een lab en kwam computermerk Dell met een eigen sieradenlijn gemaakt van goud uit oude moederboorden.

Zelfs grote diamanthuizen als De Beers onderzoeken hoe ze met blockchain diamanten en edelstenen traceerbaar kunnen maken en dit Braziliaanse plantje produceert plantaardig goud: nét echt! We doken in de wereld van de bling-bling, zochten uit wat er mis is en waar jij op kunt letten tijdens het kopen van sieraden.  

Problemen in de mijnbouw

Volgens www.fairgold.org komt ongeveer 85 procent van al het goud dat wordt gedolven uit grootschalige mijnbouw. In zulke mijnen werken weinig mensen, maar dat betekent niet dat de impact van deze manier van delven klein is. Wanneer er iets misgaat in de grootschalige mijnbouw zijn de nadelige effecten op het milieu vaak groot.

 Zo zag de Animas-rivier eruit na het lek in de Gold King Mine

Dit kan ook jaren later gebeuren, zoals de Gold King Mine in Colorado, Amerika liet zien. Tijdens een poging om giftige stoffen veilig af te voeren ontstond er een giga-lek dat leidde tot knalgeel rivierwater in de omgeving. De mijn werd al sinds 1923 niet meer gebruikt, maar zorgde een aantal jaar terug tóch nog voor ontzettend veel schade.

De andere 15 procent van het goud wordt gedolven via kleinschalige mijnbouw. Voor mijnwerkers speelt de grootste problematiek zich hier af. Het overgrote deel van alle mensen die in de mijnbouw werken doet dat namelijk op kleine, ambachtelijke schaal en in een gebied waar er vaak weinig andere opties zijn om een inkomen te verdienen. Bijvoorbeeld in droge, bergachtige gebieden waar landbouw lastig is.

 Dit is hoe een goudmijn eruit kan zien

In die afgelegen gebieden heerst armoede, is onderwijs schaars en zijn er weinig voorzieningen. Hierdoor dragen mijnwerkers vaak geen adequate bescherming, komt er kinderarbeid voor en is het bewustzijn rondom het werken met schadelijke stoffen laag.

Het giftige kwik is bijvoorbeeld een veelgebruikte stof bij het delven van goud. Wanneer je jezelf en de omgeving blootstelt aan kwik heeft dat veel nadelige gevolgen. Bovendien is het onzeker of tussenhandelaren die het goud komen ophalen in dit soort gebieden wel een eerlijke prijs betalen.

Ga voor gerecycled goud

Met een duurzame keuze kan je de geschetste problemen vermijden. Het is vrij voor de hand liggend, maar goud en edelstenen hergebruiken is een goed voorbeeld. Wanneer je een sieraad laat maken bij een goud- of edelsmid is de kans groot dat je ervoor kunt kiezen om dat te doen met 100% gerecycled goud. Vraag dus ook vooral naar de mogelijkheden wanneer je bijvoorbeeld op zoek bent naar een mooie (trouw)ring. Gerecycled goud hoeft trouwens niet per se geel van kleur te zijn - je kunt ook kiezen voor wit- of roségoud.  

 Foto: Melinda Pack

Dat recyclen gebeurt niet met goud alleen: diamanten en edelstenen kunnen ook prima een nieuw leven ingeblazen worden. De goudsmid of juwelier kan je hier vaak verder mee helpen, maar misschien heb je zelf nog wel iets liggen. Een erfstuk dat je eigenlijk nooit draagt bijvoorbeeld: deze kun je prima laten omtoveren tot iets nieuws - en dat is vaak nog een stuk goedkoper ook! Wat betreft hergebruiken kan er vaak veel meer dan je denkt, als je er maar naar vraagt.

Het Fairtrade keurmerk voor goud

Een andere manier om een duurzaam sieraad te kopen is om - net als bij koffie of chocolade - te letten op het Fairtrade keurmerk. Sinds een aantal jaar bestaat er Fairtrade-gecertificeerd goud dat komt uit kleinschalige mijnen die werken volgens de Fairtrade-principes.

Dat betekent onder andere dat er geen sprake is van kinderarbeid en dat de mijnwerkers adequate bescherming dragen tijdens het werken in de mijn. Bovendien ontvangen de mijnwerkers een eerlijke prijs voor hun goud én een Fairtrade premium die ten goede komt aan de hele gemeenschap. Benieuwd hoe het er in zo'n mijn aantoe gaat?

TwentieFour maakte deze documentaire over ondernemer Bernd Damme, die sieraden maakt met man made diamonds en Fairtrade goud.

De kostprijs van Fairtrade goud is dan wel hoger, maar in ruil daarvoor krijg je een sieraad dat eerlijk is geproduceerd. En dat geeft net een beetje meer glans! Er zijn in Nederland via het Fairtrade goudprogramma van Stichting Max Havelaar inmiddels al een boel juweliers en goudsmeden aangesloten bij het initiatief.    

Je zou kunnen zeggen dat helemaal geen sieraden kopen de allerbeste optie is, maar door te kiezen kiezen voor gerecycled of Fairtrade goud beloon je initiatieven die proberen de status quo te veranderen, en daar is ook wat voor te zeggen.

afbeelding van Redactie
Redactie Auteur

Het team van Voor de Wereld van Morgen blogt, twittert en belt er de hele dag op los. We interviewen inspirerende duurzame ondernemers. We spreken met deskundigen over actuele thema's. We organiseren netwerkborrels voor ondernemers in onze community en bieden inspiratie voor een duurzame lifestyle. Wie zijn wij? Milou (community manager), Maartje (communicatie-adviseur), Jessie (redactie en social-media). Wil je iets aan ons kwijt? Mail dan naar voordewereldvanmorgen@asnbank.nl.

INSPIRATIE

Meer blogs in Mens en samenleving

Alle 1.610 blogs