afbeelding van Madelon
Madelon Auteur

Dit doet warm winterweer met de natuur

Een interview met de Twitterende Boswachter André

Het is warm buiten, voor het najaar. Is de natuur van slag, of denken we dat alleen omdat het eigenlijk anders ‘hoort’ rond deze tijd van het jaar? En wat betekent deze warmte voor de dieren en de natuur? Twitterende Boswachter André legt uit wat het zonnetje en regen betekenen voor de natuur in wintertijd.

Veel mensen die de hele dag op kantoor doorbrengen terwijl ze liever naar buiten zouden gaan, of aan huis gekluisterd zijn door bijvoorbeeld ziekte volgen online een van de Twitterende Boswachters. Zo kunnen zij toch van de natuur genieten. André vertelt: “Vroeger ging een boswachter met groepjes mensen het bos in. Dan konden mensen deelnemen aan een excursie. Nu gaan ze elke dag mee. Je bepaalt zelf wanneer je de natuur ingaat: met volle maan bijvoorbeeld, of bij vallende sterren.”

Ondanks de naam zijn de boswachters niet alleen actief op Twitter, maar ook op andere sociale media, zoals Facebook en LinkedIn. Eerder deze week ging André ‘s avonds nog even het bos in, want hij hoorde bosuilen roepen. “Dan pak ik meteen mijn iPhone voor geluid en drie tellen later staat het op Facebook en Twitter. Zo kan iedereen die het wil meegenieten!”

Hoe gaat het met de natuur?

Klinkt leuk, het leven als boswachter. Maar hoe gaat het met de dieren, nu het bijna de hele winter buiten zo’n 10 graden is? “Er zijn eigenlijk twee dingen van grote invloed op het gedrag van de dieren en planten”, legt André uit. “Dat is de daglengte, die nu nog kort is, want het wordt vroeg donker. Aan de andere kant is dat natuurlijk de temperatuur, die vrij warm is voor deze tijd van het jaar. Veel planten zijn de afgelopen weken vastgevroren en zijn tot stoppen gedwongen. Daaronder zitten nieuwe knopjes, die nu juist als paddenstoelen uit de grond schieten.”’ André noemt de krokussen als voorbeeld, die nu ook op veel plekken in volle bloei staan.

Uitzonderlijk voor de tijd van het jaar zijn de vleermuizen die nu nog steeds rondvliegen. “Die zie je normaal gesproken nooit in januari, ook niet in december. Normaal gesproken overwinteren ze, in bijvoorbeeld donkere en droge kelders.” Kan het kwaad, zo’n winterslaap deels overslaan? “Daar maak ik me wel wat zorgen om. Dat rondvliegen kost energie en er is veel minder voedsel dan in het voorjaar en in de herfst. Dan zijn er veel meer insecten. De tellingen zouden wel eens kunnen gaan kelderen. Vleermuizen krijgen ook niet veel jongen, dus dat valt dan ook echt op.”

In december werden er ook veel dagvlinders gespot. "Bij kwakkelwinters gaan de overwinterende dagvlinders en wespen vrij snel schimmelen. Dan gaan ze beschimmeld dood. Je kan beter een droge vorst hebben, dan is de overlevingskans van insecten veel groter.”

Op pad op de Veluwe

Als je nu naar de Veluwe gaat, kun je met een beetje geluk wilde zwijnen zien. Zij eten onder andere de eikeltjes, die muizen bij elkaar gesprokkeld hebben. “Voor zwijnen is de warme winter eigenlijk een makkie, maar het vocht is niet ideaal voor zwijnen en biggen. Kou kunnen ze goed hebben, maar als het regenachtig is, dan verkleumen ze.” André vergelijkt het met onszelf: als wij met natte haren naar buiten gaan, hebben we het ook veel kouder dan wanneer onze haren gewoon droog zijn.

Over planten maakt André zich geen zorgen. Sneeuwklokjes en krokussen zijn gewend om met vorst om te gaan, dat kunnen ze redelijk goed opvangen. “Die pompen zichzelf vol met suiker. Die suiker in hun cellen zorgt voor een soort anti-vrieslaag. Zes of zeven graden vorst kunnen ze prima hebben. Veel planten die bloeien zijn nu afgestompt, maar dat komt gelukkig weer helemaal goed, want er zit veel zaad in de grond. Dat herstelt wel weer.”

Opvallend zijn ook de bruine kikkers, die normaal gesproken ook een winterslaap houden. Eind februari, begin maart zetten zij hun eitjes dan af in het water. Daar is nu nog te vroeg voor, dus ze zijn nog zoekende. Op weg naar het water sterven veel kikkers, een ideale prooi voor vogels. De eitjes van de bruine kikker met het nog dunne laagje gelei komen ook in de maag van vogels terecht, en dat gaat zwellen. Vogels worden daar misselijk van en braken het uit. “Dat lijkt net kaviaar, met gelei. Het heet sterrenschot. Mensen vragen vaak wat dat voor vies spul is.”

De lange termijn

De natuur is wel gewend aan extremen en kan dus best wel wat hebben. Het herstelt zichzelf allemaal weer, na verloop van tijd. De langetermijngevolgen zijn niet altijd meteen zichtbaar. Dat is ook juist het mooie aan de natuur: het gaat allemaal vanzelf. Als het niet herstelt, is daar ook een reden voor. Ik blijf in ieder geval graag op de hoogte van wat er om me heen gebeurt, terwijl ik thuis achter m'n bureau aan het schrijven ben. Ik volg de Twitterende Boswachters, jij ook? 

afbeelding van Madelon
Madelon Auteur

Een realistische idealist en online (eind)redacteur. Geïnspireerd door reizen en door clichés als “als niets zeker is, is alles mogelijk”. Verdiept zich graag in nieuwe technieken, mensen, systemen en de wereld. Dol op lijstjes.

INSPIRATIE

Meer blogs in Natuur en milieu

Alle 1.552 blogs