afbeelding van Liesbeth
Liesbeth Auteur

Deze financiële begrippen moet je kennen als ondernemer

Met meer financieel inzicht heeft je onderneming een grotere kans van slagen.

Je geldzaken op orde en een goede boekhouding is essentieel voor een succesvolle onderneming.
Je geldzaken op orde en een goede boekhouding is essentieel voor een succesvolle onderneming.

Balans, crediteuren, passiva... Zonder economische achtergrond kan het je als startende ondernemer flink gaan duizelen. Daarom zetten we de belangrijkste begrippen over geldzaken en boekhouden voor je op een rij. Handig als je bijvoorbeeld werkt met een online boekhoudprogramma, in gesprek bent met je boekhouder en als je aangifte voor de inkomstenbelasting gaat doen. 

In de blog worden de volgende termen toegelicht:

Balans

De balans laat de bezittingen en schulden van je bedrijf zien. Oftewel: hoe je bedrijf er financieel voor staat op een bepaald moment. Het is een schematisch overzicht. Links staan je bezittingen (activa). Rechts je schulden en je eigen vermogen (passiva). Deze twee gedeelten zijn altijd met elkaar in evenwicht, in balans.

Verandert er iets aan de ene kant, door bijvoorbeeld een extra schuld? Dan verandert er ook iets aan de andere kant van de balans. De opgetelde bedragen aan de linker- en rechterkant komen altijd op precies hetzelfde bedrag uit. Waarom? Je financiert je bezittingen met je schulden en het eigen vermogen. Daarom is het bedrag links even hoog als rechts.  

De balans van een bedrijf is altijd in evenwicht.

Een voorbeeld van een balans. De balans van een bedrijf is altijd in evenwicht. 

Eigen vermogen

Je eigen vermogen is wat jij, of een aandeelhouder, aan geld in je bedrijf hebt gestopt. Het is het verschil tussen je bezittingen (activa) en je schulden (passiva). Het eigen vermogen staat op de balans onder passiva, als schuld dus. Dat is misschien verwarrend. Maar eigenlijk is het logisch. Het is ook een schuld van het bedrijf, maar dan aan z’n eigenaren en aandeelhouders. 

Activa

Activa zijn de bezittingen van je bedrijf. Ze staan aan de linkerkant van de balans. Activa bestaan uit vaste activa en vlottende activa.

Vaste activa

Dit zijn bezittingen die langer dan een jaar in je bedrijf zitten en niet snel van waarde veranderen. Denk aan zaken als een bedrijfspand, machines (je laptop of printer bijvoorbeeld) of een bedrijfsauto. Maar ook aan vergunningen voor bijvoorbeeld je restaurant, een verbouwing of reclamebord.

Vlottende activa

Dit zijn bezittingen die vaak korter in je bedrijf zitten en die je binnen een jaar in geld omzet. Onder vlottende activa vallen:

  • Voorraden
  • Vorderingen van je bedrijf: geld dat je nog moet ontvangen, bijvoorbeeld een onbetaalde factuur van een klant of btw die je nog terugkrijgt van de Belastingdienst
  • Liquide middelen: geld dat op je zakelijke rekening staat en kasgeld als je dat in je bedrijf hebt.

Passiva

Aan de rechterkant van de balans vind je de passiva van je bedrijf. Het zijn de manieren waarmee de bezittingen (activa) van je bedrijf zijn gefinancierd. De financiering kan zijn gedaan met geld uit het bedrijf zelf: het eigen vermogen. Of met geld dat van buiten het bedrijf komt. Dat heet het vreemd vermogen. Bijvoorbeeld een lening bij de bank. 

Vreemd vermogen

Het vreemd vermogen is financiering die van buiten het bedrijf komt. Onder vreemd vermogen vallen:

  • Langlopende schulden: leningen bij je bank of bij familie of vrienden die je voor langer dan een jaar bent aangegaan.

  • Kortlopende schulden: het geld dat je nog moet betalen aan een ander. Bijvoorbeeld openstaande facturen van je leveranciers. Of btw die je nog aan de Belastingdienst moet betalen.

  • Voorzieningen: bedragen die je hebt gereserveerd voor een specifiek doel, bijvoorbeeld voor je pensioen of verzekeringen.

Eigen vermogen

Het eigen vermogen is het bedrag dat jijzelf (of je aandeelhouder) in je bedrijf hebt geïnvesteerd.

Crediteuren

Je crediteuren staan voor het geld dat jij nog moet betalen aan je leveranciers. Ze hebben jou daarvoor een factuur gestuurd. Crediteuren vallen op de balans onder passiva, de kortlopende schulden van je bedrijf.

Debiteuren

En je debiteuren staan weer het geld dat jij nog tegoed hebt van je klanten. Ze moeten de factuur die je hebt gestuurd nog betalen. Debiteuren vallen op de balans onder activa, de vorderingen van je bedrijf.

Winst- en verliesrekening

De winst- en verliesrekening is het overzicht van de opbrengsten en kosten die je met je bedrijf in een bepaalde periode hebt gehad. Trek je de kosten van de opbrengsten af, dan heb je het resultaat van je bedrijf. Is dat positief? Dan heb je winst gemaakt. Is het resultaat negatief? Dan heb je verlies gemaakt.

Goed om te weten: de winst- en verliesrekening heet ook wel resultatenrekening of exploitatierekening.

Een voorbeeld van een winst- en verliesrekening.

Een voorbeeld van een winst- en verliesrekening.

Opbrengsten

Onder opbrengsten valt de omzet van je bedrijf. Het zijn alle verkochte goederen en diensten (zonder btw). Je berekent de omzet door alle betaalde verkoopfacturen bij elkaar op te tellen. Je boekhoudprogramma doet dat automatisch. Naast de omzet bestaan opbrengsten ook uit buitengewone opbrengsten, zoals belastingvoordelen (denk aan de bijtelling van je auto), subsidies of prijzengeld bijvoorbeeld. En uit financiële opbrengsten zoals rente die je ontvangt op je zakelijke spaarrekening.

Tip: ontvangen rente staat op het jaaroverzicht van je bank.

Kosten

Dit zijn alle kosten die je met je bedrijf maakt. Hieronder vallen bijvoorbeeld bedrijfskosten voor je auto, telefoon en website. Maar denk ook aan inkoopkosten. Dat zijn kosten die je maakt om voorraad of grondstoffen in te kopen, die vind je als je kijkt naar de inkoopfacturen van je leveranciers. En verder financiële kosten, zoals rente die je betaalt over je lening of notariskosten.

Tip: betaalde rente staat op het jaaroverzicht van je bank of leningverstrekker.

Afschrijvingen

Afschrijvingen vormen het deel van de kosten van je bedrijfsmiddelen dat je in één jaar mag aftrekken. Bedrijfskosten mag je meestal meteen aftrekken van je winst. Zo betaal je minder belasting. Maar dat geldt niet voor een bedrijfsmiddel dat je een aantal jaar gaat gebruiken, zoals een laptop, auto of e-bike. Daarvan mag je niet alle kosten in één keer aftrekken. Je moet ze over een bepaald aantal jaar afschrijven. 

Koop je bijvoorbeeld een laptop van 2.000 euro, die waarschijnlijk 4 jaar meegaat en daarna een restwaarde heeft van 400 euro? Dan trek je het volgende bedrag per jaar af van je winst: (2.000 euro - 400 euro) : 4 = 400 euro. 

Goed om te weten: een bedrijfsmiddel van minder dan 450 euro mag je wél in een keer aftrekken van je opbrengsten in je belastingaangifte.

Jaarrekening

De jaarrekening bestaat uit je balans en je winst- en verliesrekening. Het is een belangrijk document dat je nodig hebt bij je aangifte inkomstenbelasting.

Meer lezen

afbeelding van Liesbeth
Liesbeth Auteur

Freelance content strateeg en copywriter. Wordt blij van lichtgewicht reizen, natuur, lekker eten en tiny houses. Werkt op dit moment vanuit het buitenland.

INSPIRATIE

MEER GERELATEERDE BLOGS

Alle 1.247 blogs