afbeelding van Tobias
Tobias Auteur

De neushoorn redden met een computerprogramma

Birds.ai ontwikkelt luchtherkennigssoftware. Met de opbrengsten financieren ze hun project om de neushoorn te redden in Zuid-Afrika.

Foto Pieter Oranje
Pieter Oranje (m) en twee collega's maken zich klaar voor een testvlucht

Van jonge idealisten met een missie tot een pionierend techbedrijf in luchtherkenningssoftware. Dat is het verhaal van de jongens achter Dutch UAS en Birds.ai. Wij interviewden een van de drijvende krachten achter het project, Pieter Oranje.

Stropers spotten met drones

Wat doe je als jonge idealist als je erachter komt dat de neushoorn dreigt uit te sterven? Juist, dan leg je twee jaar lang alles naast je neer om in Zuid-Afrika stropers te gaan bestrijden. Althans, dat is wat een groepje Delftse techstudenten drie jaar geleden dacht. Inmiddels is hun project om vanuit drones stropers te spotten uitgegroeid tot een pionierend techbedrijf gevestigd in de Delftse Robo Valley

‘Wij ontwikkelen bij Dutch UAS software die zichzelf aanleert om objecten te herkennen’, vertelt Oranje. Met die software zoekt hij met zijn collega’s naar dingen die daar niet horen te zijn. Dat kunnen stropers zijn, maar ook sporen die door stropers zijn achterlaten. ‘Natuurparken in Zuid-Afrika zijn vaak enorm’, zegt Oranje. ‘Als je er gewoon met een camera overheen vliegt, heb je geen idee waar je op moet letten.’ Voor de 500 rangers in het Welgevonden National Gain Reserve - het park waar het team de meeste tests uitvoert - is het bovendien onmogelijk om alles in de gaten te houden. Met het programma hebben de rangers een cruciaal nieuw middel om snel ter plaatse ter zijn als er iets niet in de haak is.

De neushoorn sterft uit

Dat stroperij een groot probleem is in Afrika was voor Oranje geen verrassing. Maar hij schrok van de omvang: ‘Ik wist weinig van de problemen met neushoorns toen ik gevraagd werd om deel te nemen aan het project. Toen ik eenmaal in Afrika was, zag ik al snel dat het goed mis is.’

Waar in het verleden vooral lokale bewoners stroopten voor ‘bush meat’ zijn het nu georganiseerde bendes die er grof geld mee verdienen. De hoorn van de neushoorn levert in delen van Azië 60.000 dollar op. Als er niks gebeurt is de neushoorn over 20 jaar uitgestorven. Naast de technische uitdaging was dit gegeven een drijvende kracht voor Oranje en zijn collega’s om bijna twee jaar zonder inkomsten aan het project te werken.

Een hels karwei

Hoewel het idee simpel klinkt, is de ontwikkeling van zo’n programma een hels karwei. ‘Het is heel moeilijk om vanuit de lucht objecten te herkennen. Een neushoorn ziet er van boven veel minder uit als een neushoorn. De meeste ontwikkelaars die werken met herkenningssoftware houden het daarom vooral bij foto’s vanaf de grond’, zegt Oranje. Het werd steeds moeilijker om het ingewikkelde programmeerwerk gratis te blijven doen. ‘Op een gegeven moment moet je ook iets gaan verdienen, anders kan je het niet meer aan jezelf verkopen.’

Van studentenproject naar onderneming

Het was het startsein voor Birds.ai, een bedrijf dat met luchterherkenningssoftware gewassen van boerenbedrijven in kaart brengt en windmolenparken inspecteert. Met de opbrengsten van Birds.ai financieren ze hun werk in Zuid-Afrika. Oranje: ‘We hebben eraan gedacht om subsidies aan te vragen of geld te verzamelen via crowdfunding. Maar na een jaar is dat geld op en heb je weer een probleem. Omdat wij met ons programma echt iets unieks doen waar heel veel commerciële toepassingen voor te bedenken zijn, hebben we het er gewoon op gewaagd en zijn we een bedrijf begonnen.’

Vast in Mozambique

Dat oprichten van een startup gaat niet zonder slag of stoot. ‘Er zitten weken bij dat echt alles misgaat wat er mis kan gaan. Investeerders haken af, klanten waar je mee rond denkt te zijn zeggen af. Dat is wel even confronterend.’ Het dieptepunt was toen Oranje en zijn kompanen in Mozambique waren om een boer te helpen bij het in kaart brengen van zijn land. ‘We zouden 2 dagen langsgaan voor een paar testvluchten, maar bij de eerste vlucht stond meteen de politie op de stoep. Al onze paspoorten en apparatuur werden in beslag genomen. We hebben daar uiteindelijk 2 maanden gezeten. Dat was angstaanjagend en je denkt wel: waarom doe ik dit?’

Inmiddels zijn ze weer veilig in Nederland en hebben ze een grote investeerder gevonden voor Birds.ai. Er wordt zelfs een hele rits nieuwe werknemers aangenomen. Oranje valt even stil bij dat gegeven: ‘ja... We zijn ook wel echt professionals nu.’

Kiezen tussen geld en idealen

De stap naar een commercieel bedrijf heeft ook consequenties. Terwijl Birds.ai groeit met nieuwe werknemers en investeerders, verdwijnt de ambitie om de neushoorn te redden soms naar de achtergrond.

‘We hebben nu de afspraak dat iedereen 10% van zijn tijd mag besteden aan Dutch UAS. Het kan zijn dat we hier later wel felle discussies over gaan voeren of dit rendabel is.’ Toch verwacht Oranje dat het idealistische doel altijd een prominente rol zal blijven spelen. ‘Ik ben dit niet gaan doen omdat ik zo graag windmolenparken wil inspecteren. Birds.ai is ontstaan vanuit de gedachte dat we de neushoorn willen redden. Dat is ook wat ons als oprichters met elkaar verbindt en niet iets wat je zomaar even aan de kant zet. Onze investeerder staat daar gelukkig volledig achter.’ 

afbeelding van Tobias
Tobias Auteur

Freelance journalist en filmmaker | 27 | liefhebber van biologische aardappelen met jus

INSPIRATIE

Meer blogs in Natuur en milieu

Alle 1.473 blogs