afbeelding van Milene
Milene Auteur

De dansende honingbij

Het vinden van bloemen is niet moeilijk voor de honingbij. Waarom niet? Lees het hier:

In de lente komen de eerste bijtjes weer naar buiten. De hele winter hebben ze gegeten van de winter honingvoorraad en het is nu tijd om op zoek te gaan naar bloemen om daar vervolgens weer honing van te maken. Het vinden van bloemen is niet moeilijk voor de honingbij. De zintuigen van de honingbij zijn namelijk uitstekend aangepast aan de signalen die bloemen geven. Bloemen steken door hun kleur optisch af tegen een groene bladerwereld. Bijen zien kleuren. Ook verspreiden bloemen heerlijke geuren en bijen hebben dan ook een zeer gevoelige reukzin.

Wel 6.000 aparte oogjes

Beide facetogen van de honingbij zijn opgebouwd uit wel 6.000 aparte oogjes. Hierdoor zien ze een beeld dat is samengesteld uit aparte punten. Ze kunnen bloemen dan ook pas op enkele centimeters afstand ontcijferen. Wist je trouwens dat bijen in slow motion zien? Dus wanneer je druk heen en weer zwaait met je armen om een bij of wesp weg te slaan ziet een bij dat haarscherp. Zo zien ze ook kleine bloemetjes op lange dunne bewegelijke stelen. Wanneer ze door het kleinste zuchtje wind in beweging gebracht worden is dat voor de bij heel erg opvallend. En dat is nog niet alles. Bijen die zo’n dertig kilometer per uur vliegen zijn zelfs kleurenblind. Ze zetten hun kleurzin tijdens de snelle vlucht namelijk uit. Zo kunnen ze zich beter bezighouden met zaken die er bij die snelheid wel toe doen zoals waar kan ik wel en niet doorheen en hoe raak ik de weg niet kwijt. Handig, toch?

PS. Zojuist geleegd

Niet alle bloemen worden door de bij bezocht. Voor een bij die zuinig wil omgaan met haar tijd en energie is het namelijk niet altijd handig naar de dichtstbijzijnde bloem te gaan. Niet alleen heeft de bij een optimale volgorde voor bloembezoek, ook laten eerdere bezoeksters een signaal achter op de bloem die nieuwe bezoeksters afschrikt. Er zijn namelijk veel haalbijen die bloemen legen, de bloem heeft natuurlijk tijd nodig om zijn nectarvoorraad aan te vullen. De bij markeert de bloem na opname van de laatste druppel nectar met een chemisch bericht ‘zojuist geleegd’. Bijen die zulke bloemen tegenkomen ervaren dat bericht al voor de landing en hoeven dus geen tijd te verspillen aan een lege bloem. Tegen de tijd dat de bloemen hun tank weer hebben bijgevuld is dit bericht verbleekt.

Dansend de weg wijzen

De bloemen zijn gevonden en de bij is weer terug in het nest. Nu is het tijd om aanwijzingen te geven aan de andere bijen omtrent deze gevonden voedselbron. Dat doet de honingbij door te dansen. Allereerst vraagt de bij aandacht door wild over het raat naar boven te bewegen. Ook laat ze de andere bijen een beetje van het voedsel proeven door tegen ze aan te duwen. Dan begint de dans. Er zijn drie verschillende dansen. Één geeft aan dat het voedsel 50 meter vanaf het volk ligt, de andere dans geeft aan dat dit 100 meter is en er is ook een dans die aangeeft wanneer het voedsel tussen de 50 en 100 meter van het volk ligt. Bekijk hier een filmpje over de dansende honingbij.

Zelf bijenbloemen planten? Dat kan!

Onlangs is de Verenigde Naties met een rapport naar buiten gekomen dat het slecht gaat met 40% van de plantenbestuivers, zoals de bij. Veel bijen, vlinders en andere bestuivers worden bedreigd met uitsterven. Voor ons is dat natuurlijk niets nieuws maar dat maakt het niet minder erg. Gelukkig kunnen we daar wat aan doen. Bijvoorbeeld door het plaatsen van een bijenhotel of het planten van bijenbloemen. Bloemen waar bestuivers graag op afkomen zijn bv.: zonnebloemen, rozemarijn, lavendel, kattekruid, marjolein, tijm, venkel. Probeer ook de planten in groepen te plaatsen zodat de bij efficiënt zijn werk kan verrichten.

Nu weet je hoe een bij kijkt, bezochte bloemen markeert en de weg wijst. Volgende keer leg ik uit hoe een bij nectar verzameld en honing maakt.

In deze serie over de bij verschenen eerder de volgende artikelen:

Bijen vliegen rondje aarde voor een kilo honing

Hoe planten bijen zich voort?

afbeelding van Milene
Milene Auteur

Haagse. 30 jaar. Voormalig imker. Eet nog steeds veel honing. Reizen doe ik het liefst zo vaak en zo veel mogelijk. Sporten, soms. Vrolijk, ook 's ochtends. Ik dans graag op concerten. Zing ook luid mee. Eet graag. Kook iets minder graag.

INSPIRATIE

Meer blogs in Natuur en milieu

Alle 1.550 blogs