afbeelding van Madelon
Madelon Auteur

Creatief zijn: wacht niet tot je volwassen bent

Ontwerpmarathons voor kinderen, om ze voor te bereiden op een veranderende toekomst.

Foto: Designathon Works
Foto: Designathon Works

De klas van de toekomst gaat er anders uitzien, en andere skills worden belangrijker. Ik sprak Emer Beamer van Designathon Works, een methode waarbij kinderen onder schooltijd deelnemen aan een creatieve ‘ontwerpmarathon’. Geen idee is te gek. Ze werkt samen met leerkrachten om kinderen op andere manieren over dingen na te laten denken – vaardigheden die goed van pas zullen komen.

Neem creativiteit serieus

“Iedereen is creatief. Het is een vaardigheid die iedereen heeft, maar die je wel moet blijven ontwikkelen en waar je mee moet blijven oefenen. Kinderen zijn ook heel creatief. Zij zitten misschien in een ander stadium in hun leven, waardoor we vaak niet echt serieus ingaan op hun ideeën, maar er zitten heel vaak goede ideeën tussen”, vertelt Emer.

“Wij geloven dat een kind een bijdrage kan leveren aan een betere wereld. En dat zij een natuurlijke neiging hebben om de wereld om zich heen een klein beetje te verbeteren. Natuurlijk zijn er wel verschillende gradaties en ook verschillende thema’s die kinderen aanspreken, maar in de basis hoef je heus niet te wachten tot je volwassen bent.”

Technologie vrezen, of omarmen

Emer wil kinderen de ruimte geven om die skills en houding te ontwikkelen. “Je kan op twee manieren reageren op de technologie om je heen, die steeds toeneemt. Je kan er bang van worden, of je kan bedenken wat voor mogelijkheden het biedt. Als je het zo bekijkt, is er heel veel mogelijk.” De designathons leiden niet tot concrete oplossingen of acties, maar dat is het doel ook niet. “Het gaat meer om het oefenen en het leren nadenken over hoe je iets wil aanpakken. Van ideeën maken kinderen prototypes.” Een voorbeeld? “Een machine voor aan de kust, met een lange arm. Die kan dan het plastic van het strand oprapen.”

“Je merkt ook wat kinderen belangrijk vinden. In Amsterdam-West deed er een groepje stoere jongens mee. Het thema was: de buurt. Ik was benieuwd waarmee ze zouden komen. Twee jongens wilden oude vrouwtjes met zware boodschappentassen helpen. Ze hadden een bankje bedacht op wielen, zodat ze kunnen rijden en kletsen.”

Leren programmeren in Kenia

Waar komt het idee van Designathon Works eigenlijk vandaan? Emer vertelt: “Dat komt eigenlijk vanuit mijzelf. Ik was zelf een kind dat geld wilde inzamelen voor anderen, bijvoorbeeld. Het idee dat de ‘grotemensenwereld’ niet geïnteresseerd is in wat jij denkt als kind, vind ik gek. Kinderen zijn ook gewoon mensen. De opvatting leeft misschien dat er pas naar je wordt geluisterd als je afgestudeerd bent, maar ik denk niet dat mensen hoeven wachten tot die tijd om creatieve ideeën te ontwikkelen.”

Gratis oplossingen

Emer heeft zelf jarenlang in ontwikkelingslanden gewerkt. “Het uitgangspunt was altijd: wat kunnen we met onderwijs en technologie? Creativiteit is een gratis bron, waar iedereen beschikking toe heeft.” En zo kwam dus het idee om een hackathon te ontwikkelen – lange sessies waarbij creativiteit wordt gebruikt om tot oplossingen te komen – op het gebied van ontwikkelen.

In Kenia zette Emer een webdesignprogramma op, voor jongeren in de sloppenwijken van Nairobi. Zij leerden programmeren, een waardevolle skill. “Ze hebben banen, en sommigen hebben hun eigen bedrijf opgezet. Ze zijn de jonge mensen van de toekomst. Je ziet dat zij ook veel andere jongeren helpen, of zelfs hele communities opbouwen.” Het project loopt al 15 jaar en is dus een groot succes te noemen!

Even een app ontwikkelen, voor het goede doel

Designathon Works is ook succesvol. “Er is een trend gaande in het onderwijs, en veel leerkrachten willen ‘21st century-vaardigheden’ aanbieden. Ze willen kinderen skills geven voor een veranderende toekomst. Het is ook een maatschappelijk doel, want leerkrachten zien als geen ander hoeveel kinderen in hun mars hebben.” De leerkrachten voeren zelf de designathons uit, in de klas. Op die manier wordt het dus ook onderdeel van het curriculum. “Het curriculum zal sowieso meer gaan veranderen. Nu is het nog een project, maar het zal in de toekomst steeds vaker voorkomen. Ik zie het liefst dat kinderen dit soort vaardigheden krijgen. Dat als je 12 of 15 jaar bent, je het de normaalste zaak van de wereld vindt om even een app te ontwikkelen voor vluchtelingen!”

Aan het einde van de sessies vraagt Emer altijd aan de kinderen wat zij ervan vonden. “Je krijgt eigenlijk drie antwoorden: ‘Ik vind het superleuk om zelf iets te mogen bedenken, ik vind het tof om meer te leren over elektriciteit en ik vind het leuk om samen te werken in een groepje’.”

Wereldwijde uitdaging, één methode

Het is een wereldwijde uitdaging. In Duitsland loopt een soortgelijk initiatief, in China en Brazilië ook. De methode is dan ook universeel toe te passen. “In Oeganda loopt zo’n project voor kinderen met een beperking. Zij denken zelf na over mogelijke oplossingen voor dingen waar ze tegenaan lopen in het dagelijkse leven.”

Het team van Designathon Works denkt nog na over een manier om alle ideeën ergens (online) te kunnen bundelen. Je kan al wel een kijkje nemen op de website, of op hun social mediakanalen!

afbeelding van Madelon
Madelon Auteur

Een realistische idealist en online (eind)redacteur. Geïnspireerd door reizen en door clichés als “als niets zeker is, is alles mogelijk”. Verdiept zich graag in nieuwe technieken, mensen, systemen en de wereld. Dol op lijstjes.

INSPIRATIE

Meer blogs in Mens en samenleving

Alle 1.550 blogs