afbeelding van Margot
Margot Auteur

Blauwe energie; duurzame energie kampioen?

Hoogleraar Cees Buisman over innovaties, cynisme en het ondergeschoven kindje in de energiedialoog.

In de Blue Energy Plant op de afsluitdijk. Foto: Maarten van der Voorde

Dat we naar een duurzame energievoorziening moeten, zullen niet veel mensen meer ontkennen. Maar hoe moet dat? Misschien gaat blauwe energie hier in de toekomst wel een grote rol in spelen. Hoogleraar biologische kringlooptechnologie Cees Buisman vertelt over het hoe, wat en waarom van blauwe energie.

Liefde voor innovatie

Cees Buisman is hoogleraar biologische kringlooptechnologie aan de Universiteit van Wageningen. Daarnaast is hij wetenschappelijk directeur en oprichter van Wetsus. Buisman: “Hiervoor was ik directeur innovaties van Paques BV, het grootste watertechnologiebedrijf van Nederland. Daar hield ik me hooguit met drie, vier innovatieprojecten bezig. Ik dacht als ik nou hoogleraar word, dan kan ik veel meer innoveren.”

Blauwe energie, wat is dat?

Uit het verschil tussen zoet en zout water, dus waar rivieren en zeeën elkaar ontmoeten, kan energie gewonnen worden. Deze energie wordt blauwe energie of Blue Energy genoemd. In Nederland wordt hiervoor gebruik gemaakt van zogenoemde omgekeerde elektrodialyse. Buisman: “Rond dezelfde tijd dat we in Nederland de afsluitdam bouwden, waren de Amerikanen bezig met het bouwen van de Hooverdam. Zij wilden het water binnen houden terwijl het juist buiten wilden houden. We waren toen jaloers omdat zij een 200 meter hoogteverschil hadden en daardoor ook energie konden opwekken. Maar nu kunnen we met blauwe energie evenveel energie produceren als met een hoogteverschil van 200 meter!”

Het voordeel van blauwe energie is dat je goed kunt voorspellen hoeveel stroom je kunt opwekken. Je weet namelijk al weken van tevoren hoeveel water er in de rivieren zit, legt Buisman uit. Blauwe energie heeft een enorme potentie: “Voor iedere kubieke meter water per seconde die we van de rivier de zee in laten, kunnen we 1 megawatt stroom opwekken. Dat betekent dat blauwe energie in Nederland 20% van alle benodigde stroom kan leveren.” 

Een golf van cynisme 

Blauwe energie is nog in een ontwikkelfase. Eén van de lastige dingen is volgens Buisman dat we in Nederland vinden dat we echt wat moeten doen op het gebied van energietransitie, maar tegelijkertijd zijn we nog niet helemaal tevreden met de technieken die we nu voor handen hebben: "Moeten we wachten op betere technologie of juist nu dingen doen? Blue energy is goedkoper dan windenergie, maar nog niet klaar…" In die twijfel ontstaat een vacuüm; Nederland is op Frankrijk na een van de Europese landen die het minst snel opschiet met de omschakeling naar energie uit hernieuwbare bronnen.

Op het moment wordt er in Nederland op een paar plekken gewerkt aan blauwe energie, bijvoorbeeld in het lab van Buisman en op de testlocatie op de afsluitdijk. Volgens Buisman vertrouwen mensen niet snel op nieuwe technologieën: "Dat merk je ook bij Blue Energy, je moet eerst door een golf van cynisme heen breken.."

Het ondergeschoven kindje in de energiedialoog

Een ander, wat breder, issue dat speelt is dat van het waterverbruik van energiebronnen. Buisman legt uit dat in de energiedialoog totaal geen aandacht is voor de beschikbaarheid van water in de toekomst, terwijl er juist veel minder water beschikbaar zal zijn. Dan moeten dus ook onze energiebronnen weinig water vragen. Wind- en zonne-energie zijn daar voorbeelden van, maar bio-energie vraagt bijvoorbeeld enorme hoeveelheden water. Buisman: “Sommige mensen zeggen dan ‘maar wij gebruiken toch alleen ons eigen water?’ Maar dat is helemaal niet waar. Voor al het veevoer wat we hierheen halen is enorm veel water nodig.” Blauwe energie gebruikt ook water, maar alleen water dat toch naar zee wordt geleid. Met andere woorden; de hoeveelheid beschikbaar water verandert niet.

Om naar een echt duurzame energievoorziening te gaan, moeten we dus rekening met houden met de water footprint en dan komt blauwe energie goed naar boven. Wat de rol van blauwe energie echt kan worden, zal de toekomst ons leren. Volgens Buisman moeten we vooral blijven innoveren: "Maar dan wel de goede kant op innoveren. Dus innovaties die weinig water verbruiken en die de wereld eerlijker maken." 

afbeelding van Margot
Margot Auteur

MSc Environmental Sustainability | Hart voor natuur, milieu en échte duurzaamheid | Allergisch voor onrecht en hebzucht | Liefhebber van (Ghandi) quotes zoals “wees de verandering die je wilt zien in de wereld”

INSPIRATIE

Meer blogs in Klimaatbescherming

Alle 1.552 blogs