Biodiversiteit

Wat is biodiversiteit en waarom moeten we ons zorgen maken dat deze in razend tempo afneemt?

Het regenwoud is een van de meest biodiverse ecosystemen op aarde

Biodiversiteit is de verscheidenheid van dieren, planten, micro-organismen en ecosystemen. Zo is er de diversiteit tussen de verschillende soorten (bijv. tussen mensen en dieren) en binnen de verschillende soorten (bijv. verschillende soorten maïs) die de aarde rijk is. Het derde niveau van biodiversiteit beslaat gehele ecosystemen, waarin de verschillende soorten een plaats hebben zoals tropische regenwouden, koraalriffen of woestijnen. 

De biodiversiteit van onze planeet neem echter snel af zoals blijkt uit de Living Planet Index en dat vormt een grote bedreiging voor het leven op aarde, inclusief dat van de mens. Zo sterven er steeds meer soorten, steeds sneller uit. Zo snel zelfs dat dit volgens experts van Natuur & Milieu tussen de 1.000 en 10.000x sneller gaat dan de natuurlijke uitstervingsgraad. Met het uitsterven van soorten neemt de biodiversiteit af: direct, maar ook indirect omdat andere soorten weer afhankelijk zijn van de uitgestorven soorten. Een catastrofaal domino-effect dus.

De verontrustende feiten

Biodiversiteit is van onschatbare waarde en een goede indicator van de gezondheid van onze planeet. Een verlies aan biodiversiteit betekent dat miljoenen mensen een toekomst tegemoet gaan waar bijvoorbeeld voedsel, medicijnen en vers water schaars worden. Hieronder enkele feiten over biodiversiteit. (Bronnen: VN SDG's, WNF)

  • Meer dan drie miljard mensen zijn afhankelijk van biodiversiteit in onze oceanen en zeeën om te kunnen voorzien in hun levensonderhoud 
  • Van de ruim 8.300 bekende diersoorten is 8% uitgestorven en maar liefst 22% is de uitsterving nabij
  • Elk jaar verliezen we 12 miljoen hectare land aan droogte en woenstijnvorming (dat is 23 hectare per minuut!)
  • De aarde bevat slechts 3% zoetwater waarvan 2,5% bevroren is. We zijn dus afhankelijk van de toegankelijke 0,5% voor al onze zoetwaterbehoeften (zoals drinkwater).
  • Het verlies van biodiversiteit is het grootst in de tropische regio’s. Latijns-Amerika kent een verlies aan biodiversiteit van 83% in de afgelopen veertig jaar. Op de tweede plek staat Zuidoost-Azië met 67%.
  • We hebben jaarlijks anderhalve aarde nodig hebben om aan onze wereldwijde consumptie te voldoen en voor Nederland geldt zelfs dat we jaarlijks 3,5 aardes 'verbruiken'

Om een idee te krijgen hoeveel aardes jij nodig hebt, kun je hier een berekening doen. In 2016 bereikten we al op 8 augustus 'Earth Overshoot Day' oftewel het moment waarop we met zijn allen alle middelen van de aarde al hadden opgemaakt waar we eigenlijk een jaar mee zouden moeten doen. In 2017 komt deze al uit op 2 augustus! De oorzaken van deze verontrustende afname in biodiversiteit zijn onder meer klimaatverandering, onduurzame landbouw, bomenkap en overbevissing.

Samen in actie voor biodiversiteit

Omdat biodiversiteit zo veelomvattend is en zó enorm belangrijk voor het voortbestaan van al het leven op aarde, zijn er al veel organisaties die zich inzetten voor het vergroten en beschermen van biodiversiteit. We hebben er hieronder een aantal neergezet die je ook kunt steunen.

  • Wereld Natuur Fonds - het is hun missie om de biodiversiteit op aarde te beschermen
  • Rainforest Alliance - beschermen de biodiversiteit door zich te richten op verantwoord landgebruik
  • Natuurmonumenten - beschermen de Nederlandse natuur & landschappen om de biodiversiteit in stand te houden

Je kunt hier nalezen hoe de Nederlandse en Europese overheid de biodiversiteit beschermt. Ook de Verenigde Naties heeft biodiversiteit tot een van haar Sustainable Development Goals (SDG's) benoemd. Maar ook jij kunt al heel veel doen voor het behoud van biodiversiteit, we delen hier laagdrempelige tips met je.

De meest biodiverse plekken ter wereld

Indonesië is een van de meest biodiverse landen ter wereld

De aarde is niet overal even biodivers, er zijn plekken waar de biodiversiteit een stuk groter is. Zeker een aanrader om eens te bezoeken (maar dan natuurlijk wél verantwoord)!

  • Het Amazone gebied - Brazilie is een van de meest biodiverse landen ter wereld, mede dankzij haar uitgestrekte Amazone gebied. Het heeft de meeste plantensoorten ter wereld en op een na de meeste zoogdieren en amfibieen.
  • Nationaal park Manú - Dit nationale park is 1,5 miljoen hectare groot en is hiermee het grootse natuurgebied van Peru. Er wordt ook wel gezegd dat het de meest biodiverse plek op aarde is. Je vindt er een grote verscheidenheid aan diersoorten en zelfs jaguars zijn er gespot. 
  • Indonesië - Het land herbergt verschillende ecosystemen op land en in zee waaonder een van de grootste regenwouden ter wereld. Hier wonen het grootste aantal verschillende zoogdieren en het is de enige plek op aarde waar neushoorns, orang-oetangs, olifanten, beren en tijgers in hetzelfde bos leven.

Meer lezen over biodiversiteit

Voor de Wereld van Morgen deelt ook graag mooie initiatieven en tips voor het vergroten van biodiversiteit met je. Hieronder vind je 5 niet te missen blogs.