Natuur
Groene stad
Duurzaam wonen

Zo maak je een geveltuin in jouw stad 

Onze steden verstenen, tijd voor een geveltuintje!
16-05-2022 - door Milou
Een geveltuin maakt de straat mooier, schoner en koeler.

Een geveltuin maakt de straat mooier, schoner en koeler. | Foto gemeente Rotterdam

Een geveltuintje - de naam zegt het al - is een strook planten aan de gevel van je huis. In veel grote steden liggen woningen direct aan de (stenen) stoep, best wel een grijze bedoening. Maar geveltuintjes zijn in opkomst! Het ziet er leuk uit en is ook nog eens goed voor het klimaat. En daarom worden ze ook steeds vaker vanuit de gemeente gestimuleerd. Hier lees je precies hoe je het aanpakt en wat de mogelijkheden in verschillende grote steden zijn.

Het voordeel van groen in de stad

Geveltuintjes - en uberhaupt meer groen in de stad - heeft tal van voordelen. Op Duurzaam Den Haag vonden we dit handige overzicht.  

  • Waterberging: regenwater krijgt de kans het grondwater aan te vullen.
  • Natuur: dieren vinden beschutting en voedsel.
  • Hittebestrijding: groen biedt verkoeling in de zomer.
  • Fijnstof: fijnstof wordt door het groen opgevangen en zorgt voor een schonere lucht.

Een geveltuin aanleggen in Amsterdam

Als je een straat in Amsterdam wil opfleuren met een geveltuin, wacht dan heel even met tegels wippen. Je moet in Amsterdam namelijk je geveltuin aanvragen bij de gemeente. Ze kijken onder andere naar of er wel genoeg ruimte is voor een geveltuin. Binnen 4 weken na je aanvraag krijg je uitsluitsel en kun je aan de slag. Mooi meegenomen: als je geveltuin wordt goedgekeurd, legt de gemeente hem voor je aan! Je hoeft alleen zelf voor de beplanting te zorgen. Die mag overigens niet bestaan uit giftige of woekerende planten. Van inheemse plantensoorten wordt de gemeente dan weer wel blij. Pak je gelijk de achtertuin mee? Dan heeft de gemeente Amsterdam een handige ophaalservice voor tegels.

Helaas kun je op het moment in Amsterdam geen subsidie krijgen voor het aanleggen van een geveltuin of andere groen, zoals een groendak. Wie weet komt er binnenkort een nieuwe regeling, houd daarvoor de website van de gemeente Amsterdam in de gaten. 

Wat een knapperd, deze geveltuin! | Foto: Harry Pierik voor het NK Tegelwippen.

Initiatievenfonds in Utrecht

Woon je in Utrecht? Dan kan je gelijk aan de slag met je geveltuin; toestemming is niet nodig. Je moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen. Zo moet er op de stoep 1,20 meter aan loopruimte overblijven, en mag de geveltuin maximaal 60 centimeter diep zijn vanaf de gevel. Ook word je vriendelijk verzocht om geen prikkende struiken of bomen te plaatsen. Belangrijk is ook dat de huiseigenaar - in het geval dat je dat niet zelf bent - akkoord is met de aanleg. Heb je geen auto om het overtollig zand weg te brengen naar het afvalscheidingsstation? Dan kan je een aanhanger of bakfiets lenen. Vermeld bij je aanvraag dat je een geveltuin wilt aanleggen en je krijgt er een geveltuipakket bij met opsluitband en potgrond.

Heb je grootsere plannen om - samen met anderen - je buurt te vergroenen? Dan kun je een aanvraag doen bij het Initiatievenfonds.

Tegelwippen in Rotterdam

In Rotterdam worden geveltuintjes vanuit de gemeente sterk aangemoedigd: 'Een geveltuin aanleggen is leuk om te doen, de straat knapt ervan op en uw huis blijft in de zomer koeler.' Er wordt op deze pagina precies uitgelegd hoe je het tuintje moet aanleggen. Zo moet minstens 1,80 meter van de stoep overblijven en mag je het zand tot maximaal 30 centimeter wegscheppen. Ook vind je hierin een lijstje met welke planten je wel/niet in zon/schaduw moet gebruiken. Zo doet een narcis het goed in de zon en is wilde tijm beter voor een geveltuintje dat in de schaduw ligt.

De gemeente moedigt inwoners ook nadrukkelijk aan om buren te betrekken bij hun groene plannen. Een volledig groene straat is natuurlijk nog toffer. Via Opzoomer Mee zijn er mogelijkheden voor een financiële bijdrage. En ook in Rotterdam kun je je gewipte tegels laten ophalen door de TegelTaxi.

Geveltuin in RotterdamEen straat vol geveltuinen in Rotterdam | Foto via gemeente Rotterdam

Tegeltuin aanleggen in Den Haag

Ook in gemeente Den Haag worden ze blij van geveltuintjes. Om er een aan te leggen hoef je geen toestemming te krijgen van de gemeente. Wél van de woningeigenaar, als je dat zelf niet bent. En ook in Den Haag zijn er wat regels. Zo moet 1,5 meter vrije doorgang blijven tot de rand van de stoep, en het onderhoud moet je natuurlijk zelf doen. Goed om te weten: je gewipte tegels kun je inleveren in ruil voor plantjes.

Ergens anders in Nederland een (gevel)tuin? Geen nood! 

Op de websites van de gemeenten EindhovenGroningenBredaZwolle en Nijmegen kun je gemakkelijk vinden wat de regels zijn voor het aanleggen van een strookje groen langs de straat. Vergroenen in het algemeen wordt sinds een aantal jaar gepromoot door Operatie Steenbreek. Op dit moment zijn daar 75 gemeenten bij aangesloten. De landelijke campagne enthousiasmeert burgers om hun tuin te vergroenen. Dit gaat dus niet alleen om geveltuintjes, ook voor- en achtertuinen doen mee. Op de website kun je precies zien welke gemeenten dat zijn en wat ze doen om groen te promoten. In Amersfoort worden mensen bijvoorbeeld ook opgeroepen om hun tips voor een wateroverlastbestendige tuin te delen: handig! 

PS: ga je aan de slag met een geveltuin? Vergeet je tegels dan niet aan te melden bij het NK Tegelwippen!

Heb je de lente in je bol? We hebben nog meer tuintips: 

Profile picture for user milouposthumus
Milou
Auteur
Binnen ASN Bank ben ik communitymanager van Voor de Wereld van Morgen. Met onze artikelen inspireren we je om steeds duurzamer te worden. Daarnaast zetten we startende duurzame ondernemingen in de spotlights. Want door hen te helpen groeien verduurzamen we nog sneller de samenleving!