Mode

Fast fashion: zo laat je je niet verleiden 

Met fast fashion verleiden grote kledingketens ons om steeds weer iets nieuws te kopen. Hoe doen ze dat, en hoe weersta je deze verleiding?
27-11-2020 - door Aniek
Shoppen

Fast fashion is goedkoop, maar tegen welke prijs? | Foto: Unsplash

De mode-industrie is verantwoordelijk voor maar liefst 10 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot. Dat is méér dan de uitstoot van alle internationale scheep- en luchtvaart samen. Een belangrijke oorzaak voor deze hoge uitstoot is het hoge productietempo. De industrie wil binnen korte tijd zoveel mogelijk kleding verkopen, aan zoveel mogelijk mensen. Wij zochten uit welke strategieën de kledingindustrie gebruikt om jou meer kleding te laten kopen en hoe jij deze verleiding kan weerstaan. 

Wat is fast fashion?

Vroeger was het normaal dat er een paar mooie, kwalitatief goede kledingitems in onze kast hingen. Tegenwoordig is dat anders. Het volgen van de trends is belangrijker dan ooit. Daarbij is kwantiteit belangrijker dan kwaliteit: een kledingstuk hoeft niet lang mee te gaan, want dat doen de trends ook niet. De gemiddelde Nederlander koopt jaarlijks 46 nieuwe kledingstukken en gooit er 40 in de prullenbak. Een kledingstuk uit onze kast dragen we gemiddeld maar 7 (!) keer. 

Fast fashion, of 'snelle mode', is vandaag de dag het leidende bedrijfsmodel in de kledingindustrie. Deze mode is fast, omdat het snel inspeelt op de laatste trends. Om op trends te kunnen inspelen, is de levertijd van bedrijven korter dan ooit en wordt er steeds meer kleding geproduceerd. De hoge intensiviteit van fast fashion maakt de mode-industrie ontzettend vervuilend.

Om zo veel mogelijk fast fashion te verkopen, focust de kledingindustrie zich op drie belangrijke strategieën:

  1. Kleding wordt zo goedkoop mogelijk geproduceerd.
  2. Kleding mag niet lang mee gaan.
  3. Marketing en telkens nieuwe collecties stimuleren veel en vaker kopen. 

Veel fast fashion wordt gemaakt door mensen die geen leefbaar loon verdienen. Foto: Unsplash

Goedkoop, goedkoper, goedkoopst

Zie je tijdens het winkelen wel eens t-shirts voor 5 euro hangen? Om consumenten zoveel mogelijk kleding te laten kopen, moet fast fashion supergoedkoop zijn. En dat kan alleen als kledingproducenten hun kleding goedkoop produceren.

Dit goedkoop produceren doen fast fashion merken onder andere door te besparen op materiaalkosten. Veel fast fashion wordt vaak gemaakt van van goedkope synthetisch stoffen, zoals acryl, polyester of nylon. Deze stoffen zijn gemaakt van petroleum, en daarmee dus eingelijk een soort plastic. Petroleum is bovendien een niet-hernieuwbare grondstof.

Een ander populair materiaal in goedkope kleding is niet-biologische katoen. Bij de teelt van niet-biologisch katoen komt heel veel water kijken en wordt rijkelijk gespoten met pesticiden. Goedkoop dus, maar allesbehalve duurzaam.









Voor één katoenen shirt is ongeveer 3000 liter water nodig. Foto: Unsplash

Naast de materiaalkeuze besparen bedrijven op de productie door kleding te laten maken in lagelonenlanden onder schrijnende omstandigheden. Wereldwijd werken zo'n 47 miljoen mensen in de kledingindustrie, waarvan 85% vrouw. Het gros van de naaisters verdient geen leefbaar loon, met onmenselijk lange werkweken tot gevolg.

Slechte kwaliteit wegwerpkleding

Heb jij dat ene t-shirt van 5 euro ook wel eens gekocht? Dan heb je waarschijnlijk gemerkt dat hij niet lang meeging. De stof gaat pillen, de naden laten los of je t-shirt zit na twee wasbeurten vol met gaatjes. Fast fashion kenmerkt zich namelijk ook door slechte kwaliteit. Niet zo gek, als je je bedenkt dat de medewerkers in textielfabrieken zo'n 100 kledingstukken per uur moeten verwerken. Door het hoge tempo kunnen ze weinig aandacht besteden aan bijvoorbeeld het stikwerk en zit de kleding dus minder goed in elkaar.

Dat fast fashion niet lang meegaat is niet alleen een gevolg van snelle - en dus goedkope - productie, maar ook omdat kledingstukken die snel stuk gaan snel weer vervangen moeten worden. Volgens Marieke Eyskoot, expert op het gebied van duurzame mode en lifestyle, heet dit proces geplande veroudering. Door kleding bewust te ontwerpen voor een korte levensduur, moedigen fast fashion merken het weggooien en vervangen van kleding aan. Wegwerpkleding, dus.


Mode-onderneming Studio Jux werkt aan een duurzame modewereld. Foto: Studio Jux

Kopen, kopen, kopen

Met slimme marketingtrucs overtuigen fast fashion brands jou ervan dat je altijd on trend moet blijven. Met collecties die zich razendsnel vernieuwen, ligt er altijd wel weer wat nieuws in de winkel. Waar het vroeger normaal was dat kledingmerken twee seizoenscollecties per jaar uitbrachten, brengen fast fashion merken nu gemiddeld 5 collecties per jaar uit. Grote merken stijgen daar nog ver bovenuit. Zo maakt Zara elk jaar 24 collecties en H&M ongeveer 14.  

Zo stimuleren deze merken ons om telkens terug te gaan naar de webshop of de winkelstraat. Ander mis je misschien net die nieuwe jas, broek of tas. En heb je iets leuks gevonden? Dan moet je het meteen kopen, want het zou zomaar volgende week weer weg kunnen zijn. 

In de kledingbibliotheek van Masterpiece kun je kleding lenen, in plaats van kopen. Foto: Masterpiece

Zo weersta je de verleiding van fast fashion

Fast fashion merken halen dus alles uit de kast om jou te verleiden tot lekker veel shoppen. Hoe kun jij je verzetten tegen deze absurd goedkope snelle mode?

Onze eerste tip is om vaker bij kleine, lokale winkels te winkelen. Grote modeketens zijn vaak de grootste fast fashion ambassadeurs. Door lokaal te winkelen, heb je een grotere kans dat je kan achterhalen waar je kleding wordt gemaakt en onder welke omstandigheden.

Onze twee tip: ontvolg fast fashion merken op sociale media. Zo word je minder met hun nieuwe collecties geconfronteerd. Ook kun je advertenties op social media aanmerken als 'niet relevant'. Zo laat je Instagram of Facebook weten dat jij fast fashion maar niks vindt.

Ook leuk: daag jezelf uit en probeer eens voor een paar maanden geen kleding te kopen. Wil je toch graag iets nieuws? Investeer je geld dan liever in een paar eerlijke kledingstukken van goede kwaliteit. Duurzame kleding kost iets meer, maar je zult merken dat het daarom ook veel langer meegaat. Plus, de maker van jouw nieuwe aankoop krijgt een eerlijk loon. Kijk bijvoorbeeld eens bij deze duurzame online kledingwinkels. Of koop tweedehands.

Tot slot kan je een aantal afspraken met jezelf te maken. Spreek bijvoorbeeld met jezelf af om geen impulsaankopen te doen. Of stel jezelf de vraag hoe vaak je verwacht het item te dragen voordat je iets koopt. Is het niet vaak genoeg? Laat het dan lekker liggen. Zo houd je geld over om kleding te kopen van betere kwaliteit waar je ook nog eens blijer van wordt!

Meer lezen over eerlijke mode? 

Profile picture for user aniek.moonen
Aniek
Auteur
Stagiair bij Voor de Wereld van Morgen. Ik zet me in om mensen te inspireren en te motiveren met duurzaamheidskennis. Heb je een goed idee voor een duurzaam initiatief? Meld je dan aan op Voor de Wereld van Morgen en deel het met ons!