Reizen

Reizen met de trein: hoe duurzaam is dat eigenlijk? 

Wanneer ben jij voor het laatst met de trein op pad geweest?
09-06-2022 - door Redactie
Trein komt aan

Met ons vervoer verbruiken we enorme hoeveelheden energie. Omdat deze energie nog vaak wordt verkregen uit fossiele bronnen is het dus goed om de manier waarop je reist zorgvuldig te kiezen. Het zou natuurlijk top zijn als iedereen overal wandelend en fietsend naartoe kon gaan voor een maximale duurzame impact, maar dat is niet realistisch. Gelukkig wordt er hard gewerkt aan allerlei duurzame en innovatieve vervoersmiddelen zoals elektrische auto’s en deelscooters. 

Niet iedereen heeft toegang tot deze vervoersmiddelen die soms prijzig of alleen in de Randstad beschikbaar zijn, maar kunnen de meeste mensen wel met het openbaar vervoer reizen. Nu we minder van corona merken is het ook weer goed mogelijk om voor deze manier van vervoer te kiezen. We zochten daarom voor je uit hoe het eigenlijk zit met duurzaamheid bij de NS. 

Reizen met de trein

In Nederland is 20% van de CO2-uitstoot en dus luchtvervuiling, afkomstig van verkeer en vervoer. Welk vervoersmiddel het milieu het meest belast kan per moment en situatie verschillen. Het hangt bijvoorbeeld af van het tijdstip waarop je reist, de duur van je reis en van het type auto of het soort openbaar vervoer. Daardoor zijn vervoersmiddelen niet zomaar één op één te vergelijken. 

Toch kunnen we zeggen dat je het milieu flink spaart door met de trein te reizen i.p.v. met de auto. Dat komt door een mooie ontwikkeling: reizen met de trein is sinds 2017 vrijwel CO2-neutraal. Je stoot bijvoorbeeld zo’n 7x minder CO2 uit als je de auto laat staan en de trein pakt op een ritje van Rotterdam naar Amsterdam. Het precieze duurzame verschil tussen een trein- of autoreis bepaal je met de rekenmachine van Ecopassenger.  

En gelukkig is het voor ons Nederlanders ook redelijk makkelijk om de trein te pakken. Met één van de dichtste spoornetwerken ter wereld woont een gemiddelde Nederlander op zo’n 5 km afstand van een station.  

Reizen op groene stroom

Om iedereen te vervoeren, verbruikt de NS jaarlijks net zoveel als alle huishoudens in Amsterdam. Je kunt je dus voorstellen dat daar een enorme milieuwinst te behalen valt. Gelukkig rijden alle passagierstreinen van de NS volledig op windstroom. Hierdoor is de impact van de vervoerder op het klimaat sinds 2014 gehalveerd. Binnen twee jaar tijd werd er evenveel CO2 uitstoot bespaard als 3,3 miljoen autoritjes naar Zuid-Frankrijk. Best een gaaf idee ook dat je reist op energie uit een windmolen. Wist je bijvoorbeeld dat er maar 3 slagen van een windmolen nodig zijn om een trein 1 kilometer te laten rijden? En dat als één windmolen een uurtje draait de trein al van Groningen naar Utrecht kan rijden?

Als je trein uitvalt en je gebruik moet maken van vervangend busvervoer, rij je helaas niet op windenergie. Wel wordt er voor deze bussen sinds 2019 gebruik gemaakt van HVO. Deze brandstof bestaat uit overgebleven frituurvet en andere industriële vetten. De productie hiervan legt geen beslag op natuurlijke bronnen of voedselproductie.

Alle groene stroom waar de treinen op rijden is afkomstig uit nieuwe windparken van Eneco. De NS kan zo precies herleiden waar hun groene stroom precies vandaan komt. Op deze pagina staat een tabel waarin je kunt zien uit welke parken VIVENS (de vereniging van spoorvervoerders) de groene stroom geleverd krijgt.

Energie besparen

De NS rijdt niet alleen op groene energie, ze zijn ook druk bezig met energie besparen. Het rijden, verwarmen/koelen en verlichten van de treinen slurpt 90% van het elektriciteitsgebruik van de NS, dus daar probeert de spoorwegmaatschappij een slag te maken. Zo wordt energie die vrijkomt bij het remmen weer teruggegeven aan de bovenleiding zodat andere treinen dit kunnen gebruiken; wordt de trein uitgezet als hij lang stilstaat; en wordt de intensiteit van het licht in de trein aangepast op de hoeveelheid daglicht.

Maar ook in de kantoren en op stations wordt er gelet op het verbruik. Zo worden verschillende gebouwen op én rondom stations door de NS op een duurzame manier verwarmd en gekoeld door een duurzame techniek: warmte- en koudeopslag.

In de winter wordt koud water in de bodem opgeslagen dat in de zomer gebruikt wordt voor koeling. Andersom wordt er in de zomer warm water opgeslagen dat in de winter gebruikt wordt voor verwarming. Dit gebeurt al op een aantal stations, waaronder Amsterdam Centraal, Utrecht Centraal en Arnhem Centraal. 

 Als een trein stopt voor het station wordt de energie die daarbij vrijkomt teruggeleverd aan het net. Foto van Rob Dammers via Flickr. 

Het verschil maken

Voor de coronacrisis reisden er elke dag zo’n 1,3 miljoen mensen met de trein. Deze grote groep mensen kan samen het verschil maken. De NS wil dan ook haar reizigers aanmoedigen om duurzaam bezig te zijn

Door voordelige dalabonnementen aan te bieden wordt de reiziger aangespoord om te reizen in de uren dat de treinen (nu nog) wat leger zijn. Als deze treinen ook goed gevuld op weg kunnen, is het energieverbruik automatisch efficiënter.

Daarnaast wil de NS het afval uit treinen en van stations weer als grondstof te gebruiken. In 2030 wil het bedrijf zelfs volledig circulair zijn. Zo staan er op de stations gescheiden afvalbakken, zodat het afval optimaal gerecycled worden. En worden er producten op stations verkocht die voor zo min mogelijk voor afval zorgen en waarvan het overblijfsel zich beter leent voor hergebruik.

Ben jij juist nieuwsgierig naar de impact van andere vervoersmiddelen? Klik dan hier voor de pagina van Milieu Centraal over duurzaam vervoer. Bron: NSMilieu Centraal.

 

 

Profile picture for user redactie
Redactie
Auteur
Het team van Voor de Wereld van Morgen inspireert je om steeds duurzamer te worden. Dat doen we met onze artikelen en door startende duurzame ondernemingen te helpen groeien.