Nieuwe rechtsvorm voor maatschappelijke ondernemers 

Het kabinet komt met de maatschappelijke bv, een speciale rechtsvorm voor ondernemingen die maatschappelijke impact vooropzetten.

12-08-2020
Sociale onderneming Studio JUX werkt aan duurzame mode én betere werkomstandigheden in Nepal.

Sociale onderneming Studio JUX werkt aan duurzame mode én betere werkomstandigheden in Nepal.

Het kabinet introduceert een speciale rechtsvorm voor ondernemers met een maatschappelijke missie: de maatschappelijke bv. Zo is direct duidelijk dat je echt een maatschappelijke onderneming bent, zoals Tony’s Chocolonely of Kromkommer. Dat helpt ook bij financiering, sociale regelingen en belastingen.

De laatste jaren ontstaat er steeds meer maatschappelijke ondernemingen in Nederland. In de afgelopen 5 jaar groeide dit aantal bedrijven met 80 procent tot ongeveer 5.000 in 2019 (bron: Social Enterprise Monitor 2019).

Maar deze inititiatieven zijn nu niet herkenbaar als maatschappelijke ondernemingen, bijvoorbeeld voor klanten, financiers en de overheid. Sommigen zijn nu een bv, anderen een stichting en weer anderen zijn een bv én een stichting. Ook zeggen veel bedrijven dat ze werken aan sociale of maatschappelijke doelen, zonder dat duidelijk is of ze dat ook echt doen.

Daarom komt er een aparte rechtsvorm met duidelijke criteria voor maatschappelijke ondernemers: de maatschappelijke bv. Eerder schreven we al dat dit er misschien aan zat te komen. Maar nu werkt het ministerie van Economische Zaken en Klimaat dan echt aan een wetsvoorstel voor deze nieuwe rechtsvorm.

Herkenning en erkenning

De herkenbaarheid van maatschappelijke ondernemingen helpt bijvoorbeeld bij aanbestedingen van de overheid. Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat Mona Keijzer: "We kunnen nu werken aan een systeem waarin, naast de prijs, ook de maatschappelijke doelen van belang zijn".

Ook worden blokkades in de wet opgeruimd. Zo lopen sociale ondernemers niet meer tegen problemen bij financiering, sociale regelingen en belastingen omdat de wet zich richt op puur commerciële bedrijven. Een producent van gerecyclede spijkerbroeken bijvoorbeeld, krijgt nu nog te maken met dubbele btw-heffing. 

Wat is een maatschappelijke bv?

Een maatschappelijke bv is straks een van de rechtsvormen voor ondernemingen. Als je je als bedrijf inschrijft bij de Kamer van Koophandel, moet je een rechtsvorm kiezen. Bekende rechtsvormen zijn een eenmanszaak, bv of stichting. Als maatschappelijk ondernemer kun je dan zo ook kiezen voor de maatschappelijke bv.

Wat is een maatschappelijke onderneming?

Maatschappelijke ondernemingen werken aan maatschappelijke problemen op het gebied van energie en klimaat, arbeidsparticipatie, zorg, onderwijs en veiligheid. Impact creëren staat voorop.

Anders dan goede doelen, zijn sociale ondernemingen economisch zelfstandig. Ze verkopen een product of dienst en verdienen daar geld mee, net als een regulier bedrijf. Ze zijn dus niet helemaal afhankelijk van subsidies, schenkingen en donaties.


De verschillen tussen een goed doel, maatschappelijke onderneming en gewoon bedrijf. Foto: Social Enterprise NL

Bekende voorbeelden van maatschappelijke ondernemingen zijn Tony's Chocolonely, De Vegetarische Slager, Fairphone en Kromkommer. In onze community vind je ook mooie ondernemingen met impact op mens en milieu, zoals Studio JUX, Plankstaal en Seepje.

Eisen voor een maatschappelijke bv

Wil je als ondernemer in aanmerking komen voor deze rechtsvorm? Dan moet je straks aan de volgende eisen voldoen:

  • Maatschappelijke impact voorop. De onderneming heeft als belangrijkste doel: het oplossen van een maatschappelijk probleem. De maatschappelijke missie is vastgelegd in de statuten. 
  • Omzet investeren in missie. De onderneming moet een deel van de omzet investeren in het bereiken van het maatschappelijke doel. Of ze beperkt de verdeling van de winst en het vermogen zodat het maatschappelijke doel voorgaat.
  • In dialoog. De onderneming zet haar relevante stakeholders op een rij en gaat daar minimaal één keer per jaar mee in gesprek. Denk aan medewerkers, klanten of buurtbewoners. Zij worden betrokken bij belangrijke besluiten.
  • Transparant. De onderneming communiceert helder over de gecreëerde maatschappelijke impact, bijvoorbeeld op de website.
  • Onafhankelijk. De onderneming kan haar eigen strategie voeren zonder dat ze afhankelijk is van overheden of andere partijen.

Maatschappelijke bv: wanneer is die er?

Het kabinet gaat nu de maatschappelijke bv wettelijk uitwerken. Voor het einde van het jaar kunnen burgers online op het wetsvoorstel reageren. Daarna moet het langs de Raad van State, de Tweede Kamer én de Eerste Kamer. Dat duurt sowieso tot en met het voorjaar van 2021. Het is dus nog even wachten voordat je je bij de Kamer van Koophandel (KVK) kunt inschrijven als maatschappelijke bv.

Meer lezen

Profile picture for user liesbethkauw_93771
Liesbeth
Auteur
Freelancer voor Voor de Wereld van Morgen. Ik word blij van minder spullen, natuur, tiny houses en duurzame kleding. Ik deel graag inspirerende verhalen en handige informatie over duurzaamheid. Bijvoorbeeld voor ondernemers. Heb je een slim idee voor een betere wereld? Laat het ons weten!