Meet de waterkwaliteit bij jou in de buurt  

Doe jij mee aan het nieuwe burgeronderzoek om de waterkwaliteit in Nederland beter in kaart te brengen?

16-12-2019
Vang een watermonster in een sloot bij jou in de buurt.

Vang een watermonster in een sloot bij jou in de buurt.

In het voorjaar van 2019 sloeg Stichting Natuur & Milieu alarm: Slechts 1% van de Nederlandse meren en rivieren voldoet aan de Europese richtlijnen van waterkwaliteit. De overige 99% van onze wateren was er dus slecht aan toe. De reden? Toezicht op waterkwaliteit ontbrak.

ASN Bank en Natuur & Milieu kwamen in actie om de waterkwaliteit van het oppervlaktewater in Nederland beter in kaart te brengen. In de campagne ‘Vang de Watermonsters’ riepen ze burgers op om de waterkwaliteit bij hen in de buurt te meten. Wel vierduizend mensen vroegen een meetkit aan en namen watermonsters!

Na het succes van dit eerste onderzoek, start er deze zomer een grootschaliger onderzoek en daar hebben we jouw hulp bij nodig. Jij kunt helpen om de kwaliteit van de sloot of vijver in jouw buurt in kaart te brengen. Samen met jou, en de hulp van een aantal waterschappen hopen Natuur & Milieu en ASN Bank nóg duidelijker in kaart te brengen hoe het ervoor staat met het water in ons land.

Belang van goede waterkwaliteit

Vijvers en slootjes zijn een bron van biodiversiteit en de kraamkamer van talloze insecten planten en andere dieren. Deze kleine wateren vormen een belangrijke schakel in een functionerend ecosysteem. Daarom is het zo belangrijk dat de waterkwaliteit in deze kleine wateren goed is. Als de waterkwaliteit daalt hebben allerlei vissen, vogels, planten en insecten het moeilijk. Daarnaast lopen de kosten voor waterzuivering steeds hoger op doordat het moeilijker wordt om het water te zuiveren.

De grootste vervuilers in Nederlandse wateren zijn dierlijke mest, bestrijdingsmiddelen uit de landbouw en riool-overstort na extreme regenbuien in stedelijke gebieden. Mest en riool overstort zorgen voor veel nutriënten in het water, zoals stikstof en fosfaat. Deze stoffen horen van nature thuis in het water, maar bij hoge concentraties kunnen veel plant- en diersoorten niet meer gedijen.

Koeien drinken uit een sloot  Kleine wateren zoals sloten zijn belangrijk voor de biodiversiteit | Foto: E. Dronkert via Flickr

Eerste watermonsters-onderzoek groot succes

Het onderzoek dat we in de zomer van 2019 hebben gedaan leverde al heel veel nuttige informatie op. In totaal verzonden we 4.000 meetkits waarmee de waterkwaliteit van kleine wateren onderzocht kon worden. Met de meetkit konden deelnemers drie metingen doen, beginnend bij het meten van de begroeiing in en op het water en langs de kant.

Met behulp van een zelfgemaakte Secchi-schijf van een oude CD of DVD werd de doorzichtigheid van het water gemeten. Helderheid van het water en de hoeveelheid waterplanten zijn namelijk belangrijke indicatoren voor zuiver water.

Tot slot namen deelnemers een monster om de hoeveelheid nitraat en nitriet te meten. Nitraat toont aan hoeveel voedingsstoffen er in het water zijn opgelost en nitriet toont de zuurgraad van het water aan. In totaal werden er 874 metingen teruggestuurd, waarvan er 782 zijn goedgekeurd.

[Video:https://www.youtube.com/watch?v=9a7h2IXOhMM]

Slechts 17% water van goede kwaliteit

Uit het eerste burgeronderzoek bleek dat 22% van de onderzochte wateren slecht scoorde (troebel, kroos), 61% matig scoorde (tekenen van vervuiling) en 17% van goede kwaliteit was (helder water, ondergedoken planten).

Slechts 17% van de onderzochte wateren is van goede kwaliteit.

10% van de metingen is gevalideerd door onderzoeksinstituut NIO-KNAW, dat ook een aantal, meer uitgebreide metingen verrichte. Deze metingen lieten in meer detail zien wat de kwaliteit van het water in Nederland is. Helaas liet dit een nóg negatiever beeld zien: driekwart van de wateren is van slechte kwaliteit. Dit verschil in resultaten komt omdat de professionele metingen nauwkeuriger en uitgebreider waren. Vooral voedingsstoffen zoals fosfaat en stikstof konden niet worden gemeten met de meetkits.

Ruim driekwart van de metingen hebben een stikstof en/ of fosfaatwaarde boven de norm.

Meet de waterkwaliteit in jouw buurt!

Om de Nederlandse waterkwaliteit nóg beter in kaart te brengen, is er nu een nieuw onderzoek gestart en jij kunt hier aan mee doen! Vraag hier de meetkit aan.

Het onderzoek bestaat uit twee delen: de voorbereiding thuis en de meting aan de waterkant. Op de website www.vangdewatermonsters.nl vind je alle instructies, je kunt de resultaten van je meting insturen tot 1 augustus 2020.

Op de site vind je ook alle verhalen van Gup die allerlei watermonsters tegenkomt. Dit maakt het meten van de waterkwaliteit ook een leuke kinderactiviteit.

Burgeronderzoek als signaalfunctie

Burgeronderzoek is een goede weergave van de werkelijkheid en kan dienen als vroege waarschuwing voor de wetenschap om een uitgebreid onderzoek in te stellen. Volgens Natuur & Milieu kan burgeronderzoek zo een belangrijke signaalfunctie vervullen. "Het geeft een goed eerste beeld van de toestand van het water en levert bruikbare data voor waterbeheerders op om verontreiniging verder te onderzoeken en aan te pakken."

 Een leuke activiteit met je (klein)kind. 

Meer lezen over een groene leefomgeving?

 

Profile picture for user olatz.azurmendi_94167
Olatz
Auteur
Als stagiaire bij Voor de Wereld van Morgen help ik duurzame ondernemers groeien. Heb jij een slim idee om de wereld een stukje mooier te maken? Meld je dan aan en deel het met ons!