Hoe werken zonnepanelen? 

Met zonnepanelen maak je gebruik van groene energie. Lees hoe dat precies werkt.

24-06-2020
Zonnepanelen kopen? Wel zo milieuvriendelijk. Zonne-energie is 100 procent groen.

Zonnepanelen kopen? Wel zo milieuvriendelijk. Zonne-energie is 100 procent groen.

De zon geeft energie aan de aarde in de vorm van licht en warmte. Zonnepanelen zetten deze energie om in stroom. Wij zochten voor je uit hoe dat precies werkt.

Voordelen van zonnepanelen

Zonnepanelen kopen is een grote investering. Maar daarmee zorg je beter voor de wereld van morgen. En het is goed voor je portemonnee. Dit zijn in het kort de voordelen: 

  • Je gebruikt een duurzame energiebron die niet opraakt: de zon. 
  • Je bespaart op je energiekosten.
  • Je verdient de investering terug. Bij zonnepanelen is dat momenteel na ongeveer 7 jaar. Daarna geniet je van gratis stroom.
  • Je bespaart gas. 
  • Je vermindert CO2-uitstoot. Met zonnepanelen is de CO2-uitstoot om elektriciteit te produceren een stuk lager (50 gram per 1 kilowattuur) dan als je gebruik maakt van kolen (900 gram) of gas (400 gram). Een behoorlijke besparing als je weet dat een gemiddeld huishouden 3.500 kWh elektriciteit per jaar gebruikt. Die 50 gram CO2-uitstoot voor zonne-energie komt vrij bij de productie van de zonnepanelen.

Wat zijn zonnepanelen?

Een zonnepaneel zet zonlicht om in elektriciteit. Dat gebeurt in de fotovoltaïsche zonnecellen van het paneel. Ook wel: pv-cellen (pv= Photo Voltaic). En die cellen bestaan weer uit laagjes silicium. Een stof dat voorkomt in zand. Het vermogen van een zonnepaneel drukken we uit in Kilowatt. Een zonnepaneel-installatie bestaat uit:

  • Een of meerdere zonnepanelen
  • Een omvormer

Hoe werken zonnepanelen?

De werking van zonnepanelen in 5 stappen:

  1. Zonnepanelen zijn vaak gemonteerd op het dak en vangen vanaf daar het zonlicht op. 
  2. Door de zon ontstaat er in de fotovoltaïsche cellen van het zonnepaneel een spanningsverschil tussen de laagjes silicium. 
  3. Dat spanningsverschil veroorzaakt gelijkstroom. Dit kun je nog niet gebruiken.
  4. Een omvormer zet de stroom om van gelijkstroom in wisselstroom en brengt dat naar de meterkast. De wisselstroom is stroom zoals dat ook uit een stopcontact komt. Op de meter van de omvormer zie je hoeveel stroom de zonnepanelen opwekken.
  5. Vanaf daar gebruik je de stroom zelf om een was te draaien of tv te kijken. Of je levert de stroom terug aan het elektriciteitsnet.

Zonnepanelen worden geïnstalleerd op het dak van je huis, vanaf daar vangen ze het zonlicht op. Zonnepanelen worden geïnstalleerd op het dak van je huis, vanaf daar vangen ze het zonlicht op. Foto: Maria Godfrida via Pixabay.

Zonnepanelen installeren: schuin of plat dak? 

Zonnepanelen kun je op een schuin dak plaatsen, maar ook op een plat dak. Bijvoorbeeld van je schuur of garage. Sterker nog, zonnepanelen op een plat dak leveren vaak meer stroom op. 

Hoe komt dat? Het rendement van een zonnepaneel hangt voor een groot deel af van hoe schuin het paneel staat. Dat heet de hellingshoek. Op een schuin dak is die hoek al bepaald. Maar op een plat dak kun je het zonnepaneel in een ideale hoek ten opzichte van de zon neerzetten. Meestal is dat 35 graden. Zo vangen de panelen het meeste zonlicht op en leveren ze veel stroom.

Tip: beknibbel niet op een goede installatie. De ideale plek voor zonnepanelen hangt af van veel factoren, zoals de hellingshoek en schaduw maar ook de plek van de omvormer. Een professioneel installatiebedrijf helpt je met een legplan, zodat je zonnepanelen het meest opbrengen.

Op een plat dak kun je zonnepanelen in de ideale schuine stand zetten. Op een plat dak kun je zonnepanelen in de ideale schuine stand zetten. Foto: Solarimo via Pixabay .

Verschillende soorten zonnepanelen

Er zijn veel soorten zonnepanelen en de een levert meer rendement op dan de ander. Ook ontstaan er steeds meer alternatieven voor de blauwe, lompe zonnepanelen op het dak. Bijvoorbeeld dakpannen die ook zonnepanelen zijn. Want ja, het oog wil ook wat. Maar de vraag die altijd boven komt, is: wil je een parallel of seriegeschakeld systeem

Bij een seriegeschakeld systeem zijn alle zonnepanelen met elkaar verbonden. Ze vormen een kring: alleen de eerste en laatste zijn aangesloten op de omvormer. De opbrengst is het resultaat van alle panelen samen. Dat is een goed idee als je zonnepanelen vooral in de zon liggen of als er geen hellingshoek is. Maar: als één paneel veel in de schaduw ligt of stuk is, beïnvloedt dat de opbrengst van alle panelen samen.

Met een parallel-geschakeld systeem heb je dat nadeel niet. Ieder zonnepaneel levert los stroom op. Met als voordeel: als het ene zonnepaneel minder presteert, heeft de ander daar geen last van. Heb je veel schaduw op het dak of staan je zonnepanelen op verschillende hellingshoeken, dan is het verstandiger om zonnepanelen parallel te schakelen. Maar laat je daarover goed informeren door een deskundige.

Rekenvoorbeeld: op een dag levert paneel A 280 kWh stroom en paneel B 295 kWh. In een seriegeschakeld systeem is de opbrengst 560 kWh (2 x 280 kWh). In een parallel-geschakeld systeem is dat 575 kWh. 

Kosten zonnepanelen

Een gemiddelde zonne-installatie met tien zonnepanelen en een omvormer kost zo’n € 4.400. Het hangt van verschillende factoren af hoe snel je dat terugverdient, zoals de stroomopbrengst. Goed nieuws: je kunt btw terugkrijgen voor de aanschaf en installatie van zonnepanelen.

Maar dat is niet alles: als je meer stroom opwekt dan je zelf nodig hebt, lever je het terug aan je energiebedrijf. Daarvoor krijg je een vergoeding. Of het energiebedrijf verrekent de stroom die je terug levert, met de stroom die je verbruikt. Dat heet salderen. Aan het eind van het jaar krijg je het te veel betaalde bedrag voor energie terug.

Zonnepanelen huren

Wil of kun je niet eerst een grote investering doen voor eigen zonnepanelen? Je kunt zonnepanelen ook huren. Je betaalt dan elke maand huur. Er zijn verschillende aanbieders die zonnepanelen verhuren in Nederland. 

Een voordeel van zonnepanelen huren, is dat je niet voor de kosten opdraait als een zonnepaneel stuk is bijvoorbeeld. Een nadeel? Als je het huurcontract op wilt zeggen, moet je vaak de overgebleven huurtermijnen gewoon betalen. Die kosten kunnen flink oplopen.

Let op: lees altijd eerst goed de kleine lettertjes van een aanbieder die zonnepanelen verhuurt. Zo kom je later niet voor verrassingen te staan.

Geen eigen dak voor zonnepanelen? Dit zijn je opties

Wil je wel zonne-energie gebruiken, maar heb je geen eigen dak? Dan zijn er verschillende mogelijkheden, zoals: 

  • Zonnepanelen kopen bij jou in de buurt: je koopt bij een coöperatie zonnepanelen die geïnstalleerd worden binnen de omliggende postcodes. Je kunt profiteren van het belastingvoordeel van de Postcoderegeling (deze verandert vanaf 2021). Een voorbeeld: Zon op Nederland.
  • Zonnepanelen kopen buiten omliggende postcodes: je koopt zonnepanelen die niet in de buurt worden geïnstalleerd. Een voorbeeld: Vrijopnaam
  • Andermans stroom kopen: je koopt bij een energieleverancier duurzame stroom uit een Nederlandse bron, zoals zonneparken. Bijvoorbeeld: Vandebron. Of je koopt stroom van de buurman, een soort zonne-energie marktplaats. Een voorbeeld: Powerpeers.

Tip: check deze en meer opties met alle voor- en nadelen bij de Consumentenbond.

Als je zelf geen geschikt dak hebt, kun je zonnepanelen kopen op een zonnepark om toch groene stroom te gebruiken.

Als je zelf geen geschikt dak hebt, kun je zonnepanelen kopen op een zonnepark om toch groene stroom te gebruiken.

Korting op je hypotheek

Ga je een huis kopen en ben je van plan zonnepanelen te plaatsen? Dat vindt ASN Bank een goed idee. Daarom krijg je bij ASN korting op de rente van je hypotheek. De energiebesparende maatregel financier je dan via een bouwdepot: ASN Duurzaam Wonen.

Onder energiebesparende maatregelen valt niet alleen de aanschaf van zonnepanelen, maar ook die van een zonneboiler, warmtepomp. Of betere isolatie van je dak, gevel, spouwmuur, vloer en ramen. 

Lees meer over ASN Duurzaam Wonen.

Meer over duurzame energie

Profile picture for user liesbethkauw_93771
Liesbeth
Auteur
Freelancer voor Voor de Wereld van Morgen. Ik word blij van minder spullen, natuur, tiny houses en duurzame kleding. Ik deel graag inspirerende verhalen en handige informatie over duurzaamheid. Bijvoorbeeld voor ondernemers. Heb je een slim idee voor een betere wereld? Laat het ons weten!