De kern van kernenergie  

Kernenergie is in Nederland een beladen onderwerp. Maar zo nu en dan popt het omhoog. Tijd om de plussen en minnen op een rij te zetten.

19-11-2020
Kernafval

In de rubriek Duurzaam Dilemma van ASN Bank kijken we kritisch naar de plussen en minnen van deze energiesoort en de energiemix.

We schrijven niet vaak over kernenergie, omdat het met slechts één werkende kerncentrale (die in het Zeeuwse Borssele) voor de meeste lezers waarschijnlijk een ver-van-mijn-fornuis-show is. In de herfst kwam dit onderwerp weer wat dichterbij toen Minister Wiebes bekendmaakte dat hij kernenergie wel degelijk als een ‘serieuze optie ziet in de toekomstige ‘energiemix’.  

Hoe werkt kernenergie eigenlijk?

Voor alle lezers die niet vooraan zaten in het natuurkundelokaal eerst nog even een korte uitleg.  Een kerncentrale maakt met stoom stroom. De vrijkomende stoom laat turbines met een dynamo draaien en die genereren elektriciteit. En hoe ontstaat die stoom? Niet door verbranding (zoals in een klassieke energiecentrale op steenkool) maar door atoomsplitsing. 

Nog even terug naar de kern: wat is een atoom? Dat zijn de piepkleine ‘legosteentjes’ waar mensen en dieren, maar ook tafels en zware metalen uit bestaan. In 1934 ontdekte Enrico Fermi, een Italiaanse uitvinder, dat het zware metaal uranium zeer geschikt was om energie mee op te wekken. Een wereldoorlog en wat jaren verder werd in 1956 in Engeland de eerste kerncentrale geopend. Ruim 60 jaar later zitten we  nu ongeveer 440 kerncentrales in circa 30 landen actief.  

Kernenergie: de plussen

Bij het opwekken van kernenergie komt geen CO2 vrij. De grondstoffen uranium en in de toekomst wellicht thorium zijn nog volop aanwezig. En voor kernenergie is relatief weinig vierkante meters nodig. Dus geen grote windparken op zee of zonneparken op land.

En de veiligheid dan? Na de kernrampen in Harrisburg (1979), Tsjernobyl (1986) en Fukushima (2011) hebben ingenieurs hard gewerkt aan het verbeteren van de veiligheid. Volgens ontwerpers is de kans op een zeer ernstig ongeluk met de huidige veel moderner kerncentrales nu eens in de miljoen jaar.

In elektriciteitsscenario’s voor Europa wordt kernenergie vaak genoemd. Naast zon en wind en overige bronnen als biomassa en gascentrales met CO2-opslag. Als uitgangspunt van deze scenario’s geldt dat de energiebron betaalbaar moet zijn en geen CO2 uitstoot.

Van traditionele windmolen tot moderne kernreactor. Foto: Boudewijn Huysmans via Unsplash

Kernenergie: de minnen  

Het prijskaartje van een nieuwe kerncentrale bedraagt zo’n € 10 miljard. Maar dit bedrag kan makkelijk veel hoger uitvallen. Dat bleek bij de bouw van nieuwe kerncentrales in Finland en Engeland.

Wie gaat dit financieren, is de grote vraag. Banken zitten niet te wachten op dit soort langlopende, financieel lastig voorspelbare projecten. Energieproducenten zijn voor het merendeel in buitenlandse handen en staan ook niet te springen. En de staat? De grote vraag is of de Nederlandse overheid financieel wil bijspringen.

Wist je dat een kerncentrale pas rendabel is als er meer dan 90% van de capaciteit wordt benut?  Nederland focust zich de afgelopen jaren vooral op wind- en zonne-energie en bij deze energievormen is vooral aanvullende elektriciteit nodig. Voor als er geen zon of wind is.

Protest bij de kerncentrale in het Zeeuwse Borssele

Een kernramp heeft grote gevolgen in geld en oppervlakte. In 2011 lekte een Japanse kernreactor in Fukushima (Japan) radioactief materiaal nadat een Tsunami de centrale had platgelegd. Een groot gebied moest worden ontruimd en 10 jaar later is gebied van 370 km2 (zo groot als onze 5 Waddeneilanden) nog steeds verboden terrein. Het opruimen van de schade vindt nog steeds plaats en gaat een geschatte 1000 miljard dollar kosten, de prijs van 100 nieuwe kerncentrales.

Ook een bekend bezwaar is het kernafval dat kernenergie met zich meebrengt. Opslag van kernafval diep onder de grond zal technisch best mogelijk zijn maar is het ook veilig? Het hoogactieve afval blijft wel meer dan 100.000 jaar lang gevaarlijk. Is het fair om dat voor talloze generaties na ons te beslissen?

Tot slot is de verwachting dat duurzame energietechnieken als zon, wind, waterkracht en geothermie de komende tien jaar nóg goedkoper gaan worden en dat ook de opslag van elektra uit die bronnen haalbaar en betaalbaar wordt. Hebben we die dure kerncentrale dan nog wel nodig?

Tot slot 

Heb jij een mening over kernenergie? Bij ASN Bank volgen we de ontwikkelingen op de voet en zien we kernenergie niet als een duurzame oplossing. Investeren in kernenergie doen we dus niet.

  • Lees het uitgebreide artikel op asnbank.nl inclusief het standpunt van ASN Bank.  
  • Bekijk de video (ca. 6 min) met uitleg van Piet Sprengers, onze kernenergiespecialist.  
Profile picture for user webteam_94309
Zo Maakt Geld Gelukkig
Auteur
ASN Bank investeert in duurzame ontwikkeling. Dat doen wij op verschillende manieren. Door met jouw geld duurzame ontwikkeling te financieren. Door onze eigen duurzaamheidsdoelen te stellen. En door duurzaamheid aan te jagen in de financiële wereld. Met geld kun je veel invloed uitoefenen om de wereld mooier te maken. Voor onszelf en voor volgende generaties. Dus hoe meer mensen zich aansluiten bij ASN Bank, hoe sterker we staan voor een mooiere wereld. In deze artikelen lees je hoe ASN Bank met geld gelukkig maakt.